{"id":100295,"date":"2021-04-17T09:21:06","date_gmt":"2021-04-17T07:21:06","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=100295"},"modified":"2021-04-17T09:21:06","modified_gmt":"2021-04-17T07:21:06","slug":"daphne-rebbieha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2021\/04\/daphne-rebbieha\/","title":{"rendered":"Daphne rebbie\u0127a"},"content":{"rendered":"<p><em>L-omelija ta&#8217; Monsinjur Joseph Bajada fil-quddiesa b\u2019suffra\u0121ju g\u0127al Daphne Caruana Galizia fil-Knisja tal-Bidnija.<\/em><\/p>\n<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-100296\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30.jpeg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30-200x150.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30-300x225.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30-400x300.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30-600x450.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30-768x576.jpeg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30-800x600.jpeg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/WhatsApp-Image-2021-04-16-at-20.52.30.jpeg 1024w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Din il-konversazzjoni bejn \u0120es\u00f9 u Nikodemu se\u0127\u0127et f\u2019\u0120erusalemm fejn \u0120es\u00f9 kien tela\u2019 g\u0127all-festa tal-G\u0127id, l-iktar festa mportanti tal-Lhud, g\u0127ax fiha kienu jikkommemoraw il-\u0127elsien minn dawk li kienu ja\u0127kmu fuqhom fl-E\u0121ittu. U x\u2019\u0127in \u0120es\u00f9 da\u0127al fit-Tempju irrabja bl-ikrah quddiem ix-xena li sab hemm \u0121ew, g\u0127ax flok dar tal-presenza t\u2019Alla, sab g\u0127ar tal-\u0127allelin. G\u0127al-Lhud it-tempju kien i\u010b-\u010bentru tal-\u0127ajja reli\u0121ju\u017ca tag\u0127hom u allura kien invasat bin-nies li ji\u0121u biex jaqdu l-obbligi tag\u0127hom, fosthom li joffru annimali b\u2019sagrifi\u010b\u010bju.<\/p>\n<p>U anke hawn, fi\u010b-\u010bentru tal-\u0127ajja, sfortunatament kif spiss ji\u0121ri, facta lex, inventa fraus. In\u0127olqot sistema ta\u2019 monopolju abbusiv biex il-popolin kien ikollhom jixtru minng\u0127and il-bejjieg\u0127a u n-negozjanti fit-tempju, bi prezzijiet g\u0127olja g\u0127all-qlieg\u0127 tag\u0127hom. Naturalment dan il-monopolju kien bil-barka tal-awtoritajiet. Kien hemm min ma kienx jifla\u0127 g\u0127all-prezz u kellu jmur lura bla ma joffri sagrifi\u010b\u010bju u jwettaq l-obbligi religju\u017ci tieg\u0127u. Is-sarrafa tal-flus wkoll kellhom dan il-monopolju. In-nies kellhom bilfors isarrfu l-flus tag\u0127hom fi flus tat-Tempju, b\u2019rata ovvjament li taqbel lis-sarrafa. F\u2019kelma wa\u0127da il-post tal-presenza t\u2019Alla kien sar post ta\u2019 rebg\u0127a, korruzzjoni, qerq, imwettqa mhux mill-\u0127akkiem barrani, imma min-nies ta\u2019 \u0121ewwa li kellhom il-poter. Mhux ta\u2019 b\u2019xejn li qab\u017citlu lil \u0120es\u00f9.<\/p>\n<p>U l-laqg\u0127a ma\u2019 \u0120es\u00f9 kienet ftit wara li Nikodemu kien bla dubju assista g\u0127al dan l-episodju meta \u0120es\u00f9 qaleb u farrak mhux biss strutturi abbu\u017civi ta\u2019 negozju, imma kixef il-kamla tar-korruzzjoni. U nafu kif irreja\u0121ixxew l-awtoritajiet. \u201cB\u2019liema awtorit\u00e0 qieg\u0127ed tag\u0127mel dan?\u201d Spe\u010bi la kellhom il-poter, kellhom dritt jag\u0127mlu li jridu; jabbu\u017caw kemm iridu! U \u0120es\u00f9 ma rtirax lura! \u201c\u0126ottu dan it-Tempju, u jien ner\u0121a nibnih.\u201d Nafu kemm dan \u0120es\u00f9 li ddeskriva lilu nnifsu b\u0127ala \u00a0\u201cd-dawl veru li jdawwal kull bniedem\u201d, insista fuq il-verit\u00e0, is-sewwa, il-\u0121ustizzja; anzi hu identifika dawn il-valuri mieg\u0127u nnifsu, u ma kien ser jasal qatt biex jikkompromettihom g\u0127all-wi\u010b\u010b \u0127add. U l-awtoritajiet qatt ma \u0127affruhilu din lil \u0120es\u00f9.<\/p>\n<p>U hawn tibda l-mixja tan-Nikodemu li \u0121ie g\u0127and \u0120es\u00f9 bil-lejl. Nikodemu kien Fari\u017cew u Rabbi &#8212; Mg\u0127allem, membru tas-Sanhedrin, wie\u0127ed tal-qalba. \u0120ie g\u0127and \u0120es\u00f9 fid-dlam. Kien imbe\u017c\u017ca li jarawh fil-kumpanija ta\u2019 \u0120es\u00f9! Imma jidher li kien mar ifittex id-dawl. Xi \u0127a\u0121a kienet qed tg\u0127idlu li mhux kollox kien sew; li l-poter u l-posizzjoni mhux kollox! Kien hemm b\u017conn li xi \u0127add ji\u010b\u010baqlaq. U ma nafux jekk meta Nikodemu telaq lil \u0120es\u00f9 kienx idde\u010bieda li j\u0127addan l-istess valuri tal-Img\u0127allem. Jidher li rega\u2019 sparixxa fid-dalma tal-lejl.<\/p>\n<p>Imma meta ner\u0121u niltaqg\u0127u ma\u2019 Nikodemu, naraw bidla profonda fl-attitudini ta\u2019 dan il-persuna\u0121\u0121 (\u0120w. 7). Hawn naraw il-kura\u0121\u0121 li kien rabba Nikodemu quddiem ir-rabja tal-Awtoritajiet, wara li l-g\u0127asses li kienu bag\u0127tu biex jarrestaw lil \u0120es\u00f9, \u0121ew lura ming\u0127ajru. \u201cWie\u0127ed minnhom, jismu Nikodemu, dak li qabel kien mar g\u0127and \u0120es\u00f9, qabe\u017c u qalilhom:\u00a0\u2018Jaqaw il-Li\u0121i tag\u0127na tikkundanna lil xi \u0127add qabel ma tisma\u2019 lilu stess \u0127alli tkun taf x\u2019inhu jag\u0127mel?\u2019\u201d Nikodemu qam jiddefendi lil \u0120es\u00f9, g\u0127amilha tal-avukat tieg\u0127u, biex \u0120es\u00f9 seta\u2019 jkollu pro\u010bess \u0121ust. Nikodemu d-difensur ta\u2019 \u0120es\u00f9 tas-sewwa, tal-\u0121ustizzja u l-verit\u00e0. Quddiem l-Awtoritajiet jinsisti fuq li jsir is-sewwa, ti\u0121i rispettata r-rule of law, is-saltna tad-dritt. U s\u0127abu je\u0127duha mieg\u0127u: \u201cM\u2019intix int ukoll wie\u0127ed mill-Galilija hux?\u201d u \u201cU wie\u0127ed wie\u0127ed telqu lejn djarhom\u201d. (Gw. 7:53) In\u0127bew!<\/p>\n<p>Eventwalment ner\u0121u niltaqg\u0127u ma\u2019 Nikodemu t-tielet darba, u hawn nindunaw mhux biss li issa kien warrab kull bi\u017ca u jo\u0127rog bid-dieher\u00a0 biex jirrikonoxxi lil \u0120es\u00f9 b\u0127ala s-sewwa u l-verit\u00e0, imma ukoll jo\u0127ro\u0121 rebbie\u0127 billi hu stess jirrikonoxxi lil \u0120es\u00f9 bi Mg\u0127allem tieg\u0127u. Ma jiddejjaqx juri l-valuri u l-prin\u010bipji tieg\u0127u. Il-vja\u0121\u0121 ta\u2019 Nikodemu beda mis-Sanhedrin, g\u0127ax-xetti\u010bi\u017cmu fl-ewwel \u017cjara tieg\u0127u mbe\u017c\u017ca bil-lejl g\u0127and \u0120es\u00f9, sakemm rabba kura\u0121\u0121 u qam jiddefendi lil \u0120es\u00f9 quddiem s\u0127abu l-awtoritajiet l-o\u0127ra, ming\u0127ajr bi\u017ca\u00a0 u mbag\u0127ad ta\u0127t is-Salib.<\/p>\n<p>Meta d-dixxipli kollha kienu \u0127arbu, kien hu, li tela l-Kalvarju, i\u0121orr is-sabbara &#8212; b\u2019wi\u010b\u010bu minn quddiem fejn setg\u0127u jarawh l-awtoritajiet kollha. Hu x\u2019inhu, l-istorja tan-Nikodemu hi wa\u0127da ta\u2019 min g\u0127adda mid-dlam g\u0127ad-dawl, mill-bi\u017ca g\u0127all-kura\u0121\u0121, mill-gidba g\u0127all-verit\u00e0, mill-\u0127azin g\u0127at-tajjeb. U\u00a0 hawn to\u0127ro\u0121 il-veru tifsira ta\u2019 isem NIKODEMU &#8211; \u017cew\u0121 kelmiet Griegi, nike li tfisser vittorja u demos li tfisser poplu: Il-Vittorja tal-Poplu. Mil-laqg\u0127a tieg\u0127u mad-dawl u l-verit\u00e0, ma \u0127ari\u0121\u0121x rebbie\u0127 biss Nikodemu, fuq livell personali biss; imma eventwalment poplu s\u0127i\u0127: vittorja ta\u2019 poplu.<\/p>\n<p>Il-weg\u0127da ta\u2019 \u0120es\u00f9 x\u2019kienet? \u201cMeta nintrefa \u2018l fuq mill-art, jiena ni\u0121bed il-bnedmin kollha lejja\u201d. Meta jerfg\u0127uni, jg\u0127olluni fuq salib, meta joqtluni biex je\u0127ilsu minni, is-sewwa u l-verit\u00e0 jo\u0127or\u0121u rebbie\u0127a fid-dieher: rebbie\u0127a fuq l-in\u0121ustizzji, fuq kull forma ta\u2019 dlam, ta\u2019 vendikazzjoni, ta\u2019 qerq, gideb, serq u profitt in\u0121ust. Meta kien ming\u0127alihom g\u0127alqu \u0127alq is-sewwa u l-verit\u00e0, u \u0127asbu li ne\u0127\u0127ewh min-nofs, hemm \u0127ar\u0121et il-qawwa kollha tieg\u0127u; hemm \u0121ibed l-attenzjoni tal-\u0127afna: \u201cI\u0127arsu &#8211; u jaraw &#8211; lejn dak li nifdu\u201d, li qatlu.<\/p>\n<p>Min qal li l-\u0127ajja ta\u2019 \u0120es\u00f9 hija esperjenza ta\u2019 elfejn sena ilu? Min qal li mhix esperjenza attwali ta\u2019 tant u tant martri \u2013 fosthom Daphne &#8212; li g\u0127ollewhom u tajruhom u \u0127allsu b\u2019\u0127ajjithom g\u0127ax kellhom il-kura\u0121\u0121 li jikxfu l-verit\u00e0 u ji\u0121\u0121ieldu g\u0127all-\u0121ustizzja u s-sewwa, g\u0127as-saltna tad-dritt? U s-sewwa u l-\u0121ustizzja jo\u0127or\u0121u rebbie\u0127a. Harsu lejn \u0120es\u00f9.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L-omelija ta&#8217; Monsinjur Joseph Bajada fil-quddiesa b\u2019suffra\u0121ju g\u0127al Daphne Caruana Galizia fil-Knisja tal-Bidnija. &nbsp; Din il-konversazzjoni bejn \u0120es\u00f9 u Nikodemu se\u0127\u0127et f\u2019\u0120erusalemm fejn \u0120es\u00f9 kien tela\u2019 g\u0127all-festa tal-G\u0127id, l-iktar festa mportanti tal-Lhud, g\u0127ax fiha kienu jikkommemoraw il-\u0127elsien minn dawk li kienu ja\u0127kmu fuqhom fl-E\u0121ittu. U x\u2019\u0127in \u0120es\u00f9 da\u0127al fit-Tempju irrabja bl-ikrah quddiem ix-xena li sab [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":100296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100295\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=100295"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100295\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":100298,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100295\/revisions\/100298\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100296\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=100295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=100295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=100295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}