{"id":101481,"date":"2021-06-24T07:09:20","date_gmt":"2021-06-24T05:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=101481"},"modified":"2021-06-24T12:04:10","modified_gmt":"2021-06-24T10:04:10","slug":"dan-il-pajjiz-mhuwiex-wiehed-normali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2021\/06\/dan-il-pajjiz-mhuwiex-wiehed-normali\/","title":{"rendered":"Dan il-pajji\u017c m&#8217;huwiex wie\u0127ed normali"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-101471\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/file-2.aspx_-2.jpeg\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/file-2.aspx_-2-200x108.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/file-2.aspx_-2-300x162.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/file-2.aspx_-2-400x216.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/file-2.aspx_-2-600x324.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/file-2.aspx_-2.jpeg 630w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>Li kieku Malta hi pajji\u017c normali, b\u0127alissa g\u0127andna kri\u017ci politika ta\u0127raq fuq \u0127o\u0121orna. Ninsabu fuq il-Lista l-Gri\u017ca mhux min\u0127abba xi di\u017cgrazzja li \u0121ratilna b\u0127al meta kienet faqqg\u0127et kri\u017ci dwar il-prezz ta\u017c-\u017cejt. Jew b\u0127al meta nkalja vapur u ni\u0121\u0121e\u017c il-ba\u0127ar jew b\u0127al meta jse\u0127\u0127 xi terremot.<\/p>\n<p>Dak li se\u0127\u0127 il-biera\u0127 ma kien xejn \u0127lief falliment politiku katastrofiku tal-mexxejja politi\u010bi tag\u0127na. U li kieku Malta hi pajji\u017c demokratiku normali, l-Parlament ma jitlifx \u017cmien u jfittex li jiddibatti mozzjonijiet ur\u0121enti ta&#8217; fidu\u010bja u n-nies jibdew jinsistu li g\u0127andha ssir elezzjoni \u0121enerali mmedjata biex ikun jista&#8217; ji\u0121i elett gvern li jibda&#8217; mill-\u0121did.<\/p>\n<p>Xbajt naqra&#8217; kitbiet pateti\u010bi fil-<em>Facebook<\/em> miktubin minn esponenti ta\u017c-\u017cew\u0121 na\u0127at biex ig\u0127idulna li issa m&#8217;huwiex i\u017c-\u017cmien li noqg\u0127odu nfittxu f&#8217;min ser inwa\u0127\u0127lu. X&#8217;inhu? Tul dawn l-a\u0127\u0127ar seba&#8217; snin konna nafu ben tajjeb lejn minn g\u0127andna nippuntaw subg\u0127ajna. U jekk dawn ma kienux jafu, jmisshom i\u0127abbtu fuq sidirhom u jwa\u0127\u0127lu fihom infushom talli m&#8217;g\u0127amlu xejn biex iwaqqfu dan id-di\u017castru minkejja li kienu jafu li xi darba dan kien ser jasal. A\u0127na ma bqajniex b&#8217;idejna fuq \u017caqqna.<\/p>\n<p>G\u0127alkemm huma bosta dawk li ma jammettu\u0127x, huwa \u010bar li dak li se\u0127\u0127 il-biera\u0127 huwa r-ri\u017cultat tal-korruzzjoni u tal-impunit\u00e0 li \u0127akmu lill-pajji\u017c kemm ilu li sar prim ministru Joseph Muscat. I\u017cda mhux biss.<\/p>\n<p>Malta ma tqieg\u0127ditx fuq il-Lista l-Gri\u017ca g\u0127aliex f&#8217;pajji\u017cna r-rata tat-taxxa g\u0127all-barranin hi baxxa. Ir-rata tat-taxxa g\u0127all-barranin f&#8217;Malta ilha baxxa mis-snin 80. U tal-FATF ilhom fix-xena sa mis-snin 80 ukoll. Fl-Irlanda, f&#8217;\u010aipru u fil-Lussemburgu, r-rata tat-taxxa hi baxxa wkoll (g\u0127alkemm hu veru li m&#8217;hix baxxa daqs ta&#8217; Malta) u ebda wie\u0127ed minn dawn il-pajji\u017ci ma nxte\u0127et fuq il-Lista l-Gri\u017ca jew \u0121ie mhedded li jitqieg\u0127ed fil-Lista.<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant jekk int wie\u0127ed minn dawk li fil-prin\u010bipju ma taqbilx mas-sistema ta&#8217; taxxa baxxa \u2013 u jien qed nersaq qrib lejn din il-fehma \u2013 dak li se\u0127\u0127 il-biera\u0127 jista&#8217; jitqies b\u0127ala l-bidu tat-tmiem ta&#8217; din is-sistema. I\u017cda l-prin\u010bipju m&#8217;g\u0127andu x&#8217;jaqsam xejn.<\/p>\n<p>Li kieku Malta ma kellhiex l-istruttura li g\u0127andha ta&#8217; taxxi baxxi, xorta wa\u0127da kienu jix\u0127tuna fuq il-Lista l-Gri\u017ca \u0121aladarba l-klikka ta&#8217; Joseph Muscat kompliet tit\u0127alla tg\u0127addiha lixxa dwar ir-reati kriminali li wettqet. Fi\u017c-\u017bimbabwe m&#8217;g\u0127andhomx struttura ta&#8217; taxxi baxxi i\u017cda dan huwa pajji\u017c li hu mmexxi mill-\u0127allelin. U \u017c-\u017bimbabwe jinsab fl-istess lista li issa ninsabu fih a\u0127na wkoll. U, g\u0127all-benefi\u010b\u010bju tat-<em>trolls<\/em> razzisti li tg\u0127idx kemm jitka\u017caw g\u0127all-fatt li jien kont g\u0127amilt \u017cmien ng\u0127ix f&#8217;dan il-pajji\u017c, kien l-g\u0127a\u017ci\u017c Partit Laburista tag\u0127hom li qieg\u0127dna f&#8217;dik il-Lista u mhux it-\u201ctank \u0127ara tal-Arriva\u201d li tant jinqalg\u0127u biex ig\u0127ajjruh.<\/p>\n<p>Mhux hekk biss. Il-Lista l-Gri\u017ca ma tag\u0127milx \u0127sara biss lill-istruttura li g\u0127andna ta&#8217; taxxi baxxi. Jekk g\u0127andek l-intenzjoni li tinqata&#8217; totalment mill-bqija tad-dinja (dan lanqas tal-Korea ta&#8217; Fuq ma jo\u0127olmu li jag\u0127mluh) xorta wa\u0127da jkun je\u0127tie\u0121lek li t\u0127allas lill-bank, li tit\u0127allas, li tissellef\u00a0 u li tislef biex tkun tista&#8217; tinnegozja mal-bqija tad-dinja. Il-gvern xorta wa\u0127da jkun je\u0127tie\u0121 li jissellef il-flus mis-swieq finanzjarji tad-dinja. U dak li jfornilek l-ener\u0121ija, xorta wa\u0127da jkun je\u0127tie\u0121 li jixtri \u017c-\u017cjut u l-gass minn barra. U g\u0127ad jasal \u017cmien li fih ma nkunux nistg\u0127u nkampaw we\u0127idna.<\/p>\n<p>Mi\u017c-\u017cminijet meta l-Feni\u010bi kienu \u0121ew Malta biex jinnegozjaw &#8216;l hawn, il-fidu\u010bja kienet dejjem is-sies ewlieni biex stajna nixtru u nbieg\u0127u il-prodotti. Il-li\u0121ijiet, ir-regolamenti, l-istrutturi fiskali u l-banek ilkoll huma importanti. I\u017cda jintilef kollox jekk ma nkunux fdati. Dak li g\u0127adna kemm tlifna hi proprju l-fidu\u010bja.<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant je\u0127tie\u0121 li nirrikonoxxu x&#8217;wassal biex ninsabu fit-toqba li waqajna fiha. Huwa \u010bar li mhux bi\u017c\u017cejjed li jinbidlu l-li\u0121ijiet u li ji\u017cdiedu l-prosekuzzjonijiet.<\/p>\n<p>Robert Abela u s\u0127abu qed jilmentaw li l-kastig li ng\u0127ata l-pajji\u017c ma kienx &#8220;\u0121ust&#8221; g\u0127aliex, minn Jannar 2020 &#8216;l hawn kemm ilu li sar prim ministru, huma g\u0127amlu dak kollu li kienu ntalbu li jag\u0127mlu.<\/p>\n<p>Il-verit\u00e0 hi li ma kienx il-gvern li ntalab jag\u0127mel dawn it-tibdiliet. Kien il-pajji\u017c li ntalab li jag\u0127milhom. Il-gvern ta&#8217; Malta tilef il-fidu\u010bja tal-komunit\u00e0 internazzjonali u m&#8217;hu qed jag\u0127mel assolutament xejn biex jer\u0121a&#8217; jirba\u0127ha. Malta qed tintalab li turi l-impenn tag\u0127ha li ter\u0121a&#8217; ting\u0127aqad mal-bqija tad-dinja u dan inkunu nistg\u0127u nag\u0127mluh biss jekk ma ntellg\u0127ux fis-setg\u0127a ministri korrotti, jekk ma nkomplux nag\u0127tu sostenn lill-avukat ta&#8217; Joseph Muscat u jekk ma nkomplux nag\u0127tu l-kenn lil ministru tal-gvern li jinsab mixli mill-allegati kompli\u010bi tieg\u0127u b&#8217;attentat ta&#8217; serqa armata minn bank.<\/p>\n<p>It-<em>trolls<\/em> tg\u0127idx kemm iwer\u017cqu li tal-PN ma jistg\u0127ux jiggvernaw min\u0127abba l-&#8220;passat&#8221; tag\u0127hom. Tafu intom, min\u0127abba l-arlo\u0121\u0121 tal-lira. U skont dawn it-<em>trolls<\/em> jien m&#8217;g\u0127andix dritt g\u0127all-fehmiet tieg\u0127i min\u0127abba l-\u201cArriva\u201d.<\/p>\n<p>Kienu x&#8217;kienu l-i\u017cbalji li kienu wettqu l-gvernijiet Nazzjonalisti ta&#8217; qabel l-2013, meta tal-PN kienu fil-gvern, Malta kienet tgawdi rispett mill-komunit\u00e0 internazzjonali. Kontra kull parir li kellhom minn \u010berti pajji\u017ci, l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea qablu mad-d\u0127ul ta&#8217; Malta b\u0127ala sie\u0127eb ugwali. Ftit wara da\u0127\u0127luna wkoll fi\u017c-\u017cona ewro. U meta skattat il-kri\u017ci fil-Libja, Malta wriet li, b\u0127ala alleata, setg\u0127et ti\u0121i fdata.<\/p>\n<p>Id-dinja kienet tafdana, g\u0127aliex biex imexxuna tellajna grupp ta&#8217; persuni di\u010benti. Kien hemm \u017cmien li fih anki n-Nazzjonalisti setg\u0127u tellfu xi ftit mill-fidu\u010bja li kienet tgawdi Malta. Dan kien meta b\u0127ala Kummissarjiu Ewropew kien in\u0127atar John Dalli &#8211; bniedem li nafu li huwa \u0127alliel.\u00a0 Di\u0121\u00e0 kien bi\u017c\u017cejjed li dan kien \u0121ie m\u0121ieg\u0127el iwarrab. I\u017cda d-do\u017ca kompliet ti\u017cdied dakinhar li Joseph Muscat ke\u010b\u010ba lill-Kummissarju tal-Pulizija sabiex John Dalli jkun jista&#8217; jirritorna lura Malta bla xkiel u fl-istess waqt igawdi mill-impunit\u00e0.<\/p>\n<p>Ta\u0127sbu intom li l-komunit\u00e0 internazzjonali ser tag\u0127ti xi widen jew ser tafda lill-eks konsulent legali ta&#8217; Joseph Muscat, l-istess bniedem li baqa&#8217; jag\u0127ti l-appo\u0121\u0121 tieg\u0127u lill-imsemmi eks prim ministru fi\u017c-\u017cmien meta kienu qamu l-irwiefen kollha b&#8217;ri\u017cultat tal-iskandlu tal-<em>Panama Papers<\/em>? Ta\u0127sbu intom li l-komunit\u00e0 internazzjonali ser tag\u0127ti ka\u017c jew tikkalkula lil Evarist Bartolo &#8211; l-istess bniedem li, minkejja li ilu snin twal ihewden dwar il-li\u0121ijiet g\u0127all-allat u l-li\u0121ijiet g\u0127all-annimali, baqa&#8217; b&#8217;idejh fuq \u017caqqu g\u0127ax mo\u0127\u0127u kien biss dwar kif politikament seta&#8217; j\u017comm fil-wi\u010b\u010b?<\/p>\n<p>Nifhem li tal-PN ma jridux jidhru li qed jimminaw l-isforzi tal-gvern biex isib tarf ta&#8217; din il-problema. I\u017cda s-soluzzjoni \u010bertament m&#8217;hix li dawn jiffurmaw parti minn <em>task force<\/em> flimkien ma&#8217; Robert Abela.<\/p>\n<p>Robert Abela u l-klikka tieg\u0127u ta&#8217; \u0121wejjef, \u0127allelin u b\u0127a\u0127an, kif ukoll Silvio Schembri je\u0127tie\u0121 li jwarrbu lkoll kemm huma. Je\u0127tie\u0121 li dawn jie\u0127du posthom nies serji u mhux persuni li jitkellmu biss dwar bidliet u mbag\u0127ad i\u0127allu kollox kif inhu.<\/p>\n<p>Robert Abela u l-klikka tieg\u0127u je\u0127tie\u0121 li jid\u0127lu flokhom persuni li lil Joseph Muscat, lil Keith Schembri, lil Brian Tonna, lil Paul Apap Bologna, lil Konrad Mizzi, lil Joe Gasan, lil Chris Cardona u lil Carmelo Abela ma wieg\u0127duhomx impunit\u00e0 perpetwa, ji\u0121ri x&#8217;ji\u0121ri. U lil Yorgen Fenech, li sal-lum g\u0127adu mhux formalment mixli dwar atti ta&#8217; korruzzjoni. G\u0127aliex jekk jittie\u0127du passi kontra min xa\u0127\u0127am, je\u0127tie\u0121 li jittie\u0127du passi wkoll kontra min ixxa\u0127\u0127am.<\/p>\n<p>U Robert Abela u l-klikka tieg\u0127u dan m&#8217;huma ser jaslu qatt biex jag\u0127mluh. U jekk jer\u0121g\u0127u jitilg\u0127u fl-elezzjoni li \u0121ejja, tistg\u0127u tibqg\u0127u \u010berti li Malta ser tibqa&#8217; mhux fdata mill-bqija tad-dinja g\u0127al 5 snin o\u0127ra. Tlifna rasna daqshekk?<\/p>\n<p>Li kieku Malta kienet pajji\u017c normali, il-Kap tal-Oppo\u017cizzjoni ma kienx jo\u0127ro\u0121 l-id tal-\u0127biberija u joffri li jie\u0127u sehem f&#8217;<em>task force<\/em> kon\u0121unta mal-kriminali li ja\u0127tu g\u0127al dak li se\u0127\u0127 il-biera\u0127.<\/p>\n<p>Li kieku Malta kienet pajji\u017c normali, l-Kap tal-Oppo\u017cizzjoni b\u0127alissa g\u0127oddu n\u0127anaq jinsisti li ssir elezzjoni \u0121enerali mmedjata.<\/p>\n<p>Mhuwiex jinsisti mhux min\u0127abba difetti fil-karattru tieg\u0127u jew min\u0127abba politika \u017cbaljata. Ma nag\u0127ti\u0127x tort. Jien ukoll nara r-ri\u017cultati tas-sonda\u0121\u0121i u nifhem li, kieku kellha ssir elezzjoni issa &#8211; minkejja id-di\u017castru li se\u0127\u0127 il-biera\u0127 &#8211; tal-Labour jer\u0121g\u0127u jirb\u0127u bil-kbir.<\/p>\n<p>Dik hi l-problema. Mhix l-Oppo\u017cizzjoni li m&#8217;hix normali. Huwa l-elettorat li qed jippremja l-korruzzjoni, l-inkompetenza u din il-mist\u0127ija li \u0121arrabna b&#8217;rimarki b\u0127al\u00a0 \u2018prosit Ministru\u2019 u \u2018g\u0127ada xorta jisba\u0127 ta\u0127t il-Lejber\u2019.<\/p>\n<p>B&#8217;mentalit\u00e0 b\u0127al din, kif nistg\u0127u qatt nippretendu li d-dinja g\u0127andha tafdana?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Li kieku Malta hi pajji\u017c normali, b\u0127alissa g\u0127andna kri\u017ci politika ta\u0127raq fuq \u0127o\u0121orna. Ninsabu fuq il-Lista l-Gri\u017ca mhux min\u0127abba xi di\u017cgrazzja li \u0121ratilna b\u0127al meta kienet faqqg\u0127et kri\u017ci dwar il-prezz ta\u017c-\u017cejt. Jew b\u0127al meta nkalja vapur u ni\u0121\u0121e\u017c il-ba\u0127ar jew b\u0127al meta jse\u0127\u0127 xi terremot. Dak li se\u0127\u0127 il-biera\u0127 ma kien xejn \u0127lief falliment politiku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101472,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101481\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=101481"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101481\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":101492,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101481\/revisions\/101492\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101472\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=101481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=101481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=101481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}