{"id":101816,"date":"2021-07-20T11:02:43","date_gmt":"2021-07-20T09:02:43","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=101816"},"modified":"2021-07-20T15:12:27","modified_gmt":"2021-07-20T13:12:27","slug":"lill-qarnita-l-gvern-ma-jridx-li-jahsdilha-rasha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2021\/07\/lill-qarnita-l-gvern-ma-jridx-li-jahsdilha-rasha\/","title":{"rendered":"Lill-qarnita, l-gvern ma jridx li ja\u0127sdilha rasha"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-101811\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1-200x133.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1-400x267.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1-600x400.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1-800x533.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e63f7f7b4ffe78853c8ce3d48a266083e0a6fe49-1579119694-5e1f744e-960x640-1.jpg 960w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p>Il-gvern \u0121ie mwissi mill-FATF bl-aktar mod espli\u010bitu u pubbliku biex ma jippruvax inaqqas mis-serjet\u00e0 u mil l-\u0127tie\u0121a tal-bidliet li huma me\u0127tie\u0121a sabiex Malta ter\u0121a&#8217; ssir membru rispettabbli tal-komunit\u00e0 finanzjarja dinjija. Ming\u0127ajr ebda tlaqliq, lill-gvern qalulu li jista&#8217; jsib tarf mhux bit-tibdil fil-li\u0121ijiet. Ma tridx xi g\u0127erf spe\u010bjali biex tibdel il-li\u0121ijiet u kull ma je\u0127tie\u0121 li tag\u0127mel hu li tqabbad impjegati tal-gvern biex jikkupjaw li\u0121ijiet li je\u017cistu fil-\u0120ermanja jew fir-Renju Unit u mbag\u0127ad tg\u0127addihom bil\u0121ri mill-Parlament jew ixxandarhom fil-Gazzetta preferibbilment waqt li n-nies tkun mo\u0127\u0127ha band&#8217;o\u0127ra.<\/p>\n<p>Lill-gvern tal-FATF qalulu li t-tibdil fil-li\u0121ijiet li kien me\u0127tie\u0121 kien se\u0127\u0127 kollu u li issa l-gvern kellu jara kif jag\u0127mel biex jibg\u0127at lill-kriminali l-\u0127abs jew inkella jikkastigahom skont kif jipprovdu l-li\u0121ijiet Maltin.<\/p>\n<p>I\u017cda l-bu\u017cillis jinsab hawn: biex il-kriminali jie\u0127du dak li \u0127aqqhom mhux bi\u017c\u017cejjed li jinbidlu l-li\u0121ijiet tag\u0127na. Je\u0127tie\u0121 li jkollna uffi\u010bjali tal-pulizija m\u0127arr\u0121in li l-kriminalit\u00e0 finanzjarja jifhmuha sewwa. Je\u0127tie\u0121 li jkollna prosekuturi li jkollhom il-\u0127ila li jippruvaw l-akku\u017ci. Je\u0127tie\u0121 li jkollna ma\u0121istrati u m\u0127allfin li jifhmuha u li jag\u0127rfuha biex b&#8217;hekk ikunu f&#8217;po\u017cizzjoni li jikkastigawha.<\/p>\n<p>U minn dan kollu m&#8217;g\u0127andna xejn. Il-ftit ta\u0127rikiet li nbdew jinsabu mdendlin bejn sema&#8217; u ilma. Dawk kollha li kellhom x&#8217;jaqsmu mal-\u0127adma ta&#8217; John Dalli fuq nisa anzjani Amerikani kwa\u017ci mietu lkoll. U dan biex ma nsemmux lill-vittmi li spi\u010b\u010baw b&#8217;id wa\u0127da wara u l-o\u0127ra quddiem. L-iskrivaniji tal-qorti ser isiefru bil-pi\u017c ta&#8217; dokumenti fuq dokumenti li n\u0121abru biex Keith Schembri u s\u0127abu jkunu jistg\u0127u ji\u0121u mixlija. X&#8217;aktarx dawn m&#8217;huma ser iwasslu mkien. Fil-ka\u017c tal-kuntrabandu u ta&#8217; \u0127asil ta&#8217; flejjes li fih allegatment hemm inda\u0127\u0127al Debono, l-prosekuturi qed jonqsu milli jattendu g\u0127as-seduti min\u0127abba appuntamenti o\u0127ra &#8211; sku\u017ca li x&#8217;aktarx ma kienitx titqajjem li kieku l-prosekuturi kellhom \u0127e\u0121\u0121a biex jaraw il-ka\u017c jasal fi tmiemu.<\/p>\n<p>Il-Ma\u0121istrati jinsabu mg\u0127arrqa ta\u0127t il-pi\u017c ta&#8217; xog\u0127ol kumplikat \u0127afna li qed jin\u017camm lura min\u0127abba pro\u010beduri \u017cejda b\u0127al, per e\u017cempju, r-regolament li jg\u0127id li kull pa\u0121na tax-xhieda li tkun \u0121iet stampata je\u0127tie\u0121 li tkun iffirmata bl-idejn. Li kieku dan kien me\u0127tie\u0121 g\u0127al xi rapport li jkun fih 100 pa\u0121na, fiha u ma fihiex. I\u017cda meta wie\u0127ed jiftakar li rapporti dwar kriminalit\u00e0 finanzjarja \u0121ieli jkun fihom mal-50,000 pa\u0121na, wie\u0127ed jista&#8217; jimma\u0121ina \u017c-\u017cmien li jintilef bis-sa\u0127\u0127a tal-e\u017cistenza ta&#8217; regolament b\u0127al dan.<\/p>\n<p>Fi\u010b-\u010birkostanzi, x&#8217;g\u0127andu jag\u0127mel il-gvern? Il-gvern g\u0127andu j\u0127arre\u0121 lill-uffi\u010bjali tal-pulizija. G\u0127andu ja\u0127tar prosekuturi b&#8217;poteri spe\u010bjali. G\u0127andu ja\u0127tar u j\u0127arre\u0121 ma\u0121istrati spe\u010bjalizzati. G\u0127andu jissimplifika u jiddi\u0121italizza l-pro\u010beduri. G\u0127andu j\u017cid l-infiq biex issir g\u0127assa aktar stretta fuq wie\u0127ed aktar mill-pilastri ekonomi\u010bi tal-pajji\u017c biex b&#8217;hekk inkunu nistg\u0127u innaddfu isem Malta mill-aktar fis.<\/p>\n<p>U x&#8217;ta\u0127sbu li g\u0127amel il-gvern? Fil-Parlament talab il-koperazzjoni tal-Oppo\u017cizzjoni biex tg\u0127inu jkompli jnaqqar id-drittijiet fundamentali tal-bniedem permezz tal-imminar tal-garanzija ta&#8217; smieg\u0127 xieraq g\u0127al kull min ma&#8217; wi\u010b\u010bu jkollu \u010b-\u010bans li ji\u0121i kastigat kriminalment bl-a\u0127rax (b\u0127al ma huma multi li jg\u0127oddu l-miljuni). U minflok jiggarantixxi l-indipendenza tal-im\u0127allfin li jaqtg\u0127u s-sentenzi, l-gvern ippropona li jag\u0127ti s-setg\u0127a tal-qtug\u0127 tas-sentenzi u tat-twa\u0127\u0127il tal-multi lill-ba\u017cu\u017cli tal-g\u0127a\u017cla tieg\u0127u.<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant jekk tkun fil-periklu li jing\u0127alaqlek in-negozju tieg\u0127ek u li jinxtoroblok il-\u0121id kollu li g\u0127andek, il-ka\u017c tieg\u0127ek ma jinstemg\u0127ax minn im\u0127allef li jisma&#8217; l-qanpiena tieg\u0127ek u dik tal-gvern u li jidde\u010biedi ming\u0127ajr bi\u017ca&#8217; u favuri anki jekk is-sentenza li tinqata&#8217; ma tkunx intg\u0127o\u0121bot mill-gvern.<\/p>\n<p>Il-ka\u017c tieg\u0127ek jinstema&#8217; minn xi \u0127add b\u0127al Joe Cuschieri jew Heathcliff Farrugia li jmexxi l-entit\u00e0 li tkun qed tinvestigak li mbag\u0127ad ig\u0127addi biex jidde\u010biedi g\u0127andux jirrovinak jew le.\u00a0 M&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, jekk il-persuna li jkollha din is-setg\u0127a tkun xi \u0127add b\u0127al Manfred Galdes u tidde\u010biedi skont il-provi li jkunu n\u0121iebu quddiemha u skont il-kuxjenza, hekk kif jintrifes il-kallu ta&#8217; xi Konrad Mizzi jew ta&#8217; xi Rosianne Cutajar jew xi Robert Abela, l-gvern ikun jista&#8217; jdabbarlu rasu u jqieg\u0127ed floku lil xi \u0127add li jkun hemm biex i\u0127ares l-interessi tal-\u0127bieb tal-\u0127bieb. Peress li l-\u0121udikant ma jkunx im\u0127allef, il-gvern ikun jista&#8217; jke\u010b\u010bieh meta u kif ikun irid.<\/p>\n<p>Bosta minna &#8211; b\u0127ali &#8211; ma twieldux il-biera\u0127. Joe Cuschieri huwa \u0127ob\u017ca u sikkina ma&#8217; Yorgen Fenech. Heathcliff Farrugia wkoll. Tista&#8217; timma\u0121inaw x&#8217;tista&#8217; tistenna&#8217; li jsir minnek kemm il-darba tinzerta li int kompetitur ta&#8217; Yorgen Fenech. X&#8217;garanzija jkollok li l-\u0127bieb setg\u0127ana ta&#8217; Yorgen Fenech ma jfettlilhomx jixluk, isibuk \u0127ati, jikkastigawk u jirrovinawk g\u0127al xi \u0127a\u0121a li ma tkunx \u0127ati tag\u0127ha biex b&#8217;hekk Yorgen Fenech ikun jista&#8217; jkompli bin-negozju tieg\u0127u ming\u0127ajr ma jkollu lil min jikkompeti mieg\u0127u?<\/p>\n<p>Ara li ma jfettlilkomx isserr\u0127u mo\u0127\u0127kom bir-ri\u017cenji ta&#8217; Joe Cuschieri u ta&#8217; Heathcliff Farrugia u bl-arrest ta&#8217; Yorgen Fenech. X&#8217;aktarx li dawn m&#8217;g\u0127adhomx fi\u010b-\u010bentru tal-attenzjoni g\u0127aliex kienu nkixfu wara li Yorgen Fenech kompla g\u0127addej u qatel lil Daphne Caruana Galizia (dan huwa ji\u010b\u0127du) u l-kompjuters u l-<em>mobiles<\/em> tieg\u0127u kien telaqhom fejn setg\u0127u jsibuhom il-Pulizija (dan ma ji\u010b\u0127dux).<\/p>\n<p>Jekk dan int taf li se\u0127\u0127 fl-img]oddi, kif tista&#8217; ma tissoponix li g\u0127adu qed ise\u0127\u0127 sal-lum? Kif qatt tista&#8217; tafda&#8217; l-kelma tal-gvern li r-regolaturi li qed jin\u0127atru issa m&#8217;humiex ukoll Mafju\u017ci li huma qaqo\u010b\u010ba ma&#8217; min qed jitmag\u0127hom? Jekk int m&#8217;intix Mafju\u017c, kemm ta\u0127seb li tista&#8217; ddum timra\u0127 fil-wi\u010b\u010b meta tkun qed tg\u0127ix f&#8217;ambjent li fih il-Mafju\u017ci jkollhom is-setg\u0127a li jag\u0127lqulek in-negozju u li jie\u0127dulek darek biex tkun tista&#8217; t\u0127allas il-multi li jwa\u0127\u0127lulek?<\/p>\n<p>L-unika \u0127a\u0121a li hi ag\u0127ar mill-impunit\u00e0 g\u0127all-kriminali hi l-g\u0127oti tal-kastigi illegali lil min hu inno\u010benti. L-Oppo\u017cizzjoni g\u0127amlet sewwa meta waqqfet lill-gvern milli j\u010ba\u0127\u0127adna mill-garanzija ta&#8217; smieg\u0127 xieraq. Jekk g\u0127andna ni\u0121u misjuba \u0127atjin u kkastigati, dan g\u0127andu jsir permezz ta&#8217; qorti indipendenti jew \u0121uri u mhux minn persuni mag\u0127\u017culin mill-mafja u minn ministri li huma l-qaddejja tag\u0127ha.<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant il-gvern g\u0127andu jixtarr sewwa l-appell li sar mill-FATF. G\u0127andu minnufih itemm l-impunit\u00e0 g\u0127al dawk li huma mda\u0127\u0127lin fil-kriminalit\u00e0 finanzjarja u fil-kriminalit\u00e0 organizzata. U g\u0127andu jag\u0127mel dan fi \u0127dan il-parametri tad-drittijiet kostituzzjonali tag\u0127na.<\/p>\n<p>Il-gvern jaf x&#8217;hemm b\u017conn isir. Il-pajji\u017c je\u0127tie\u0121 aktar uffi\u010bjali tal-pulizija ta&#8217; kwalit\u00e0. U aktar prosekuturi m\u0127arr\u0121in u m\u0127allfin u ma\u0121istrati.<\/p>\n<p>I\u017cda l-gvern m&#8217;hu jag\u0127mel xejn minn dan g\u0127ax lill-qarnita tal-mafja ma jridx li ja\u0127sdilha rasha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Il-gvern \u0121ie mwissi mill-FATF bl-aktar mod espli\u010bitu u pubbliku biex ma jippruvax inaqqas mis-serjet\u00e0 u mil l-\u0127tie\u0121a tal-bidliet li huma me\u0127tie\u0121a sabiex Malta ter\u0121a&#8217; ssir membru rispettabbli tal-komunit\u00e0 finanzjarja dinjija. Ming\u0127ajr ebda tlaqliq, lill-gvern qalulu li jista&#8217; jsib tarf mhux bit-tibdil fil-li\u0121ijiet. Ma tridx xi g\u0127erf spe\u010bjali biex tibdel il-li\u0121ijiet u kull ma je\u0127tie\u0121 li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101816\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=101816"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101816\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":101826,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101816\/revisions\/101826\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101812\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=101816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=101816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=101816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}