{"id":103846,"date":"2021-10-05T17:45:33","date_gmt":"2021-10-05T15:45:33","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=103846"},"modified":"2021-10-05T20:16:12","modified_gmt":"2021-10-05T18:16:12","slug":"sinjuri-tat-tvm-il-kliem-hmistax-u-attwalita-ma-joqghodux-flimkien","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2021\/10\/sinjuri-tat-tvm-il-kliem-hmistax-u-attwalita-ma-joqghodux-flimkien\/","title":{"rendered":"Sinjuri tat-TVM &#8211; il-kliem &#8220;\u0127mistax&#8221; u &#8220;attwalit\u00e0&#8221; ma joqog\u0127dux flimkien"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-103843\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/WhatsApp-Image-2020-10-07-at-09.30.00.jpeg\" alt=\"\" width=\"693\" height=\"526\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/WhatsApp-Image-2020-10-07-at-09.30.00-200x152.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/WhatsApp-Image-2020-10-07-at-09.30.00-300x228.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/WhatsApp-Image-2020-10-07-at-09.30.00-400x304.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/WhatsApp-Image-2020-10-07-at-09.30.00-600x455.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/WhatsApp-Image-2020-10-07-at-09.30.00.jpeg 693w\" sizes=\"(max-width: 693px) 100vw, 693px\" \/><\/p>\n<p>Fil-pre\u017cent lill-gvern xejn mhuma jdejquh dawk li qed ifasslu l-programmi ta&#8217; attwalit\u00e0 tat-TVM. Ma&#8217; dak l-istazzjon, kull min kellu xrara ta&#8217; imparzjalit\u00e0 ilu li tqabbe\u017c &#8216;il barra. <a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/pbs-management-wants-to-approve-topics-of-current-affairs-programmes.905716\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">I\u010b-\u010birkolari li tqassmet u li nkixfet mit-<em>Times of Malta<\/em> u li lil dawk li jfasslu l-programmi ordnatilhom biex jav\u017caw lill-management minn \u0127mistax qabel, turi l-istat miskin u parti\u0121\u0121jan li fih waqa&#8217; l-istazzjon nazzjonali.<\/a> Di\u0121\u00e0 konna ilna nafu b&#8217;dak li qed ise\u0127\u0127.<\/p>\n<p>I\u010b-\u010birkolari fiha dettall stil Sovjetiku. Il-kliem \u201c\u0127mistax\u201d u \u201cattwalit\u00e0\u201d jikkontradixxu lil xulxin. Programm ta&#8217; attwalit\u00e0 jkun ta&#8217; sugu biss jekk jittratta dwar a\u0127barijiet li jkunu g\u0127adhom kemm se\u0127\u0127ew, jekk jirrea\u0121ixxi fil-pront g\u0127all-attwalit\u00e0 u jekk imexxi storja &#8216;l quddiem b&#8217;mod pro-attiv.<\/p>\n<p>Issa jista&#8217; jag\u0127ti l-ka\u017c li jkun hemm perjodu qasir li jkun niexef mill-a\u0127barijiet u meta dan ikun il-ka\u017c min ifassal il-programmi jkun je\u0127tie\u0121 li &#8220;jimla&#8221; l-vojt billi jipprovoka diskussjoni dwar su\u0121\u0121etti li mhux ne\u010bessarjament ikunu ta&#8217; attwalit\u00e0. Madankollu d-dmir ewlieni tal-istazzjon xorta wa\u0127da jibqa&#8217; li jirrapporta dwar dak kollu li qed ise\u0127\u0127 fil-pajji\u017c.<\/p>\n<p>Jekk tat-TVM jidde\u010biedu li jiddiskutu \u0121rajjiet \u0127mistax wara li jkunu se\u0127\u0127ew, l-istazzjon jinbidel f&#8217;arkivju tal-istorja uffi\u010bjali.<\/p>\n<p>X&#8217;inhi l-importanza ta&#8217; dan kollu? Huwa \u010bar li l-gvern u l-Partit Laburista jridu jserr\u0127u mo\u0127\u0127hom li dawk li jfasslu l-programmi tat-TVM ikunu persuni li jappo\u0121\u0121jawhom u li huma parti\u0121\u0121jani fix-xog\u0127ol tag\u0127hom. Il-fatt li dawn huma lesti li jbaxxu rashom g\u0127all-kontroll u g\u0127all-a\u0121enda tal-gvern juri li huma servili u li lesti joqog\u0127du g\u0127al ordni li mhi xejn \u0127lief attakk fil-bera\u0127 fuq l-indipendenza \u0121urnalistika tag\u0127hom. I\u017cda l-fatt jibqa&#8217; li dawn m&#8217;g\u0127andhom ebda indipendenza u g\u0127aldaqstant ma j\u0127ossu li hemm ebda element ta&#8217; nd\u0127il.<\/p>\n<p>Huwa biss sku\u017ca l-argument li stazzjon televi\u017civ g\u0127andu jkollu linja editorjali. Ix-xandir pubbliku g\u0127andu vokazzjoni u missjoni li jipprovoka dibattitu pubbliku u li jxandar fehmiet opposti. G\u0127andu l-obbligu li jinvestiga u li jikxef im\u0121iba li tkun \u0127a\u017cina u kontra l-etika. G\u0127andu wkoll l-obbligu li jkun imparzjali u li jxandar il-fehmiet kollha dwar su\u0121\u0121etti ta&#8217; kontroversja. Meta jkollhom kollox imsejjes fuq dawn il-prin\u010bipji, il-\u0121urnalisti jkunu jistg\u0127u ja\u0127dmu b&#8217;mod awtonomu u jkunu kontabbli lejn l-edituri li wkoll i\u0121ibu ru\u0127\u0127om ta&#8217; \u0121urnalisti u mhux ta&#8217; &#8220;managers&#8221;.<\/p>\n<p>Fil-pre\u017cent it-TVM dawruh f&#8217;a\u0121enzija tal-istat li jservi l-interessi tal-gvern u tal-partit fil-gvern. U dawk li jfasslu l-programmi ta&#8217; attwalit\u00e0 qeg\u0127din hemm biex jaqdu dawn l-interessi. I\u017cda ara ma tmorrux ti\u0121ru bl-idea li dan is-servili\u017cmu kollu huwa bi\u017c\u017cejjed g\u0127al dawk li jikkontrollaw l-im\u0127u\u0127 f&#8217;Kastilja! Dawn iridu li jkollhom bi\u017c\u017cejjed \u017cmien biex ifasslu n-narrativa\u00a0 u li jiddettaw x&#8217;g\u0127andhom ikunu s-su\u0121\u0121etti li jitkellmu dwarhom in-nies. Fi ftit kliem ma jridux li ma&#8217; wi\u010b\u010bhom\u00a0 jkollhom is-sorpri\u017ci li ta&#8217; sikwit i\u0121\u0121ib mag\u0127ha r-realt\u00e0.<\/p>\n<p>\u0126afna drabi, strate\u0121ija b\u0127al din taf tag\u0127ti l-frott. B\u0127alissa l-pajji\u017c qed jitkellem dwar is-sistema tat-trasport ta&#8217; ta\u0127t l-art b\u0127allikieku din ser tinbena mil-lum g\u0127all-g\u0127ada.<\/p>\n<p>I\u017cda x&#8217;ji\u0121ri meta l-pajji\u017c ikun je\u0127tie\u0121 li jitkellem dwar su\u0121\u0121etti importanti li jkunu attwali? X&#8217;ji\u0121ri meta nsiru nafu li lil Rosianne Cutajar ffrankawlha milli tidher quddiem il-kumitat dwar l-etika tal-Kunsill tal-Ewropa? X&#8217;ji\u0121ri meta l-pajji\u017c jinxte\u0127et fil-Lista l-Gri\u017ca mill-awtoritajiet tad-dinja ta&#8217; kontra l-kriminalit\u00e0 finanzjarja? X&#8217;ji\u0121ri meta l-\u0121rajjiet ma jse\u0127\u0127ux skont kif ikun ippjana l-gvern?<\/p>\n<p>Ikollna nistennew \u0127mistax-il \u0121urnata biex dawn ikollhom bi\u017c\u017cejjed \u017cmien biex jaslu g\u0127al konklu\u017cjoni dwar min g\u0127andu jitkellem u dwar x&#8217;g\u0127andu jing\u0127ad.<\/p>\n<p>Ta&#8217; sikwit niftakar fid-di\u017catru li kien se\u0127\u0127 f&#8217;Chernobyl. Dan il-ka\u017c huwa e\u017cempju klassiku ta&#8217; kif, waqt kri\u017ci, tfalli sistema li tipprova tikkontrolla lill-im\u0127u\u0127. Meta kien se\u0127\u0127 id-di\u017castru f&#8217;Chernobyl, kienu g\u0127addew \u0121ranet u anki \u0121img\u0127at s\u0127a\u0127 sakemm ix-xandir tal-istat wasal biex irrikonoxxa li kienet se\u0127\u0127et tra\u0121edja.<\/p>\n<p>Gvernijiet li g\u0127andhom is-setg\u0127a li jikkontrollaw il-kontenut tal-a\u0127barijiet \u0127afna drabi jag\u0127mluha fatta li g\u0127andhom is-setg\u0127a wkoll li jwaqqfu l-passa\u0121\u0121 tal-\u0127in u li jipposponu l-konsegwenzi. Min \u0127are\u0121 i\u010b-\u010birkolari tat-TVM b&#8217;ordni lil dawk li jfasslu l-programmi li jag\u0127tu avvi\u017c minn \u0127mistax qabel dwar dak li jidhrilhom ser ikunu su\u0121\u0121etti ta&#8217; attwalit\u00e0 fil-\u0121ejjieni, kien qed jobdi biss l-ordnijiet tat-tiranni li ma jafux x&#8217;inhuma jag\u0127mlu.<\/p>\n<p>Il-gvern irid ikun jaf is-su\u0121\u0121ett ewlieni li ser ikun fi\u010b-\u010bentru tal-a\u0127barijiet fi \u017cmien \u0127mistax-il \u0121urnata o\u0127ra g\u0127ar-ra\u0121uni li qed ifassal pjan li minn issa jwassal sal-elezzjoni \u0121enerali u assolutament ma jridx li jkun hemm sorpri\u017ci. U jekk tabil\u0127aqq ise\u0127\u0127u s-sorpri\u017ci, ma jridux li jaljenawna minn dak li huma jriduna nitkellmu dwaru. Meta l-gvern jammetti b&#8217;mod indirett li mal-partit fil-gvern ser tikkandida ru\u0127ha mara li kienet a\u010b\u010bettat flus ming\u0127and Yorgen Fenech b\u0127ala \u0127las talli ddefendietu fi Strasbourg u fil-Parlament Malti, xorta wa\u0127da jriduna nitkellmu dwar jekk ir-ra\u0127al tal-Mellie\u0127a g\u0127andux ikollu a\u010b\u010bess g\u0127at-trasport ta&#8217; ta\u0127t l-art.<\/p>\n<p>Kontroll b\u0127al dan huwa effettiv u jippermetti lill-gvern li jabbu\u017ca mix-xandir pubbliku biex b&#8217;hekk ikun jista&#8217; jiddomina n-narrativa. I\u017cda dan mhux dejjem jirnexxi u kultant il-kontroll ja\u0127rab minn ta\u0127t idejn il-gvern.<\/p>\n<p>Spe\u010bjalment jekk waqt li qed nit\u0127addtu dwar dak li se\u0127\u0127 illum, tat-TVM jibqg\u0127u mwa\u0127\u0127lin ma&#8217; a\u0121enda li tkun \u0121iet imfassla g\u0127alihom \u0127mistax ilu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fil-pre\u017cent lill-gvern xejn mhuma jdejquh dawk li qed ifasslu l-programmi ta&#8217; attwalit\u00e0 tat-TVM. Ma&#8217; dak l-istazzjon, kull min kellu xrara ta&#8217; imparzjalit\u00e0 ilu li tqabbe\u017c &#8216;il barra. I\u010b-\u010birkolari li tqassmet u li nkixfet mit-Times of Malta u li lil dawk li jfasslu l-programmi ordnatilhom biex jav\u017caw lill-management minn \u0127mistax qabel, turi l-istat miskin u parti\u0121\u0121jan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":103844,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103846\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=103846"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103846\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":103857,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/103846\/revisions\/103857\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103844\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=103846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=103846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=103846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}