{"id":105973,"date":"2022-01-12T12:02:16","date_gmt":"2022-01-12T11:02:16","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=105973"},"modified":"2022-01-12T18:56:47","modified_gmt":"2022-01-12T17:56:47","slug":"il-kumitat-3-kemm-hawn-persuni-li-jidhrilhom-li-tkun-idea-tajba-jekk-jinhatar-censur-tal-istat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2022\/01\/il-kumitat-3-kemm-hawn-persuni-li-jidhrilhom-li-tkun-idea-tajba-jekk-jinhatar-censur-tal-istat\/","title":{"rendered":"Il-\u201cKumitat\u201d (3): Kemm hawn persuni li jidhrilhom li tkun idea tajba jekk jin\u0127atar \u010aensur tal-Istat?"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-105958\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/pr211571a-360x240-1.jpg\" alt=\"\" width=\"360\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/pr211571a-360x240-1-200x133.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/pr211571a-360x240-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/pr211571a-360x240-1.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/p>\n<p>Matthew Xuereb, Kurt Sansone u Neil Camilleri huma t-tliet \u0121urnalisti li n\u0127atru biex iservu fil-&#8220;Kumitat tal-Esperti&#8221; <a href=\"https:\/\/manueldelia.com\/2022\/01\/doing-something-about-the-daphne-inquiry-1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">li llum \u0127abbar il-gvern \u201cbl-iskop li ji\u0121i mg\u0127arbel il-\u0121urnali\u017cmu u l-qasam tax-xandir f&#8217;Malta, biex ji\u0121u indentifikati l-oqsma li je\u0127tie\u0121u \u017cvilupp u biex isiru rakkomandazzjonijiet lill-Prim Ministru\u201d.<\/a><\/p>\n<p>Xuereb, Sansone u Camilleri ilkoll huma validi. Dawn \u0127admu fil-qasam tal-\u0121urnali\u017cmu g\u0127al snin twal. U\u0127ud minnhom ta&#8217; sikwit sabu ru\u0127hom ta\u0127t pressjoni u kienu vittmi tat-theddid li ji\u0121u wi\u010b\u010b imb wi\u010b\u010b mieg\u0127u l-\u0121urnalisti indipendenti f&#8217;pajji\u017cna. M&#8217;hemmx dubju li dawn ser jag\u0127mlu \u0127ilithom biex isemmg\u0127u le\u0127inhom u jwasslu l-fehmiet tag\u0127hom.<\/p>\n<p>Il-president tal-Kumitat l-eks Im\u0127allef Michael Mallia mistenni li jag\u0127tihom l-ispazju kollu li je\u0127tie\u0121u biex isemmg\u0127u le\u0127inhom. Kien hu li mexxa l-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. Inkjesta li kellha l-\u0127ila li tisma&#8217; x-xhieda, kif ukoll li tirrikonoxxi u li ti\u0121bed il-konklu\u017cjonijiet dwar il-kaw\u017ci u l-konsegwenzi tal-assassinju ta&#8217; \u0121urnalista f&#8217;Malta. Il-bord tal-inkjesta huwa mexxieh b&#8217;mod impekkabbli u g\u0127aldaqstant jidher li ser ikompli fejn kien \u0127alla.<\/p>\n<p>Ma nistax ng\u0127id l-istess affarijiet g\u0127all-bqija tal-membri li \u0121ew ma\u0127tura fil-Kumitat. <a href=\"https:\/\/manueldelia.com\/2022\/01\/having-saviour-do-something-about-the-daphne-inquiry-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ilbiera\u0127 ktibt dwar il-\u0127atra ta&#8217; Saviour Balzan u tajt ir-ra\u0121unijiet tieg\u0127i l-g\u0127ala, jekk kien hemm b\u017conn li noqg\u0127od infakkar, il-pariri li dan jista&#8217; jag\u0127ti dwar l-eliminazzjoni ta&#8217; kaw\u017ci vessatorji u dwar l-abbu\u017c tal-kaw\u017ci ta&#8217; libell minn sinjuruni giddieba, u dwar il-t\u0127aris tal-\u0121urnali\u017cmu etiku mir-reg\u0127ba kummer\u010bjali u parti\u0121\u0121jana minnhom innifishom huma theddida g\u0127al-libert\u00e0 tal-istampa.<\/a><\/p>\n<p>Fil-Kumitat in\u0127atar ukoll l-avukat Kevin Dingli, bniedem li jien ma nafux u qatt ma ltqajt mieg\u0127u, i\u017cda li g\u0127andi nifhem jafuh Matthew Xuereb u Kurt Sansone, li huma l-President u s-Segretarju \u0120enerali tal-Istitut tal-\u0120urnalisti Maltin u dan min\u0127abba l-fatt li Dingli jmexxi l-Kummissjoni tal-Etika fl-Istampa tal-istess Istitut. M&#8217;g\u0127andix idea x&#8217;wettqet il-Kummissjoni kemm ilu jmexxiha Dingli u m&#8217;iniex \u017cgur l-g\u0127ala huwa kunsiderat b\u0127ala espert fis-su\u0121\u0121ett. Nittmaw li nsiru nafu meta jibda&#8217; x-xog\u0127ol tal-Kumitat kemm-il darba d-deliberazzjonijiet ma jsirux fil-mag\u0127luq. <a href=\"https:\/\/www.dingli.com.mt\/practice-areas\/residency\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kulma naf dwar Kevin Dingli hu li dan imexxi ditta legali li ukoll tbieg\u0127 il-passaporti.\u00a0<\/a><\/p>\n<p>Dan li ser nikteb mhuwiex kumment li hu msejjes fuq rimarki li saru minn Dingli: ma jidhirlix li dan tkellem pubblikament. Dejquni l-kliem li kien stqarr f&#8217;Awwissu li g\u0127adda l-President George Vella meta deher li kien qed jalludi g\u0127all-\u0127olqien ta&#8217;\u00a0 <a href=\"https:\/\/president.gov.mt\/the-president-holds-second-meeting-with-the-institute-of-maltese-journalists\/?lang=en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cstruttura nazzjonali regolatorja (biex ji\u0121i infurzat?) ir-rispett lejn l-etika u l-livelli g\u0127oljin (fil-qasam tal-\u0121urnali\u017cmu)\u201d.<\/a> Kliemu b\u0127al donnu kien qed jalludi g\u0127all-\u0127olqien ta&#8217; awtorit\u00e0 uffi\u010bjali ta&#8217; \u010bensura li tkun kontrollata mill-gvern u li jkollha s-sa\u0127\u0127a li\u00a0 tiddie\u010biedi dwar kwistjonijiet li jinqalg\u0127u dwar l-e\u017cer\u010bizzju tad-dritt fundamentali tal-libert\u00e0 tal-kelma.<\/p>\n<p>Nista&#8217; nag\u0127milha tal-ego\u010bentriku u nit\u0127asseb dwar kif jien nista&#8217; nkampa flimkien struttura regolatorja nazzjonali li jkollha s-setg\u0127a li tidde\u010biedi dwar jekk xog\u0127li jammontax jew le g\u0127al \u0121urnali\u017cmu u dwar jekk jien g\u0127adni eli\u0121ibbli g\u0127al dan ix-xog\u0127ol. Parti minn din l-ego\u010bentri\u010bit\u00e0 hi msejsa fuq il-fatt li hemm \u0121urnalsti li jidhrilhom li jien ma nistax nissejja\u0127 \u0121urnalist.<\/p>\n<p>I\u017cda l-g\u0127an tieg\u0127i hawn mhuwiex li noqg\u0127od nikteb fuqi nnifsi. Il-kwistjoni ewlenija hi din: il-kitbiet ta&#8217; Daphne Caruana Galizia kienu jg\u0127addu mill-g\u0127arbiel ta&#8217; regolatur nazzjonali? Nissuspetta li f&#8217;mo\u0127\u0127 George Vella li kieku kienet te\u017cisti awtorit\u00e0 regolatorja fi\u017c-\u017cmien meta Daphne kienet g\u0127adha mimlija bil-g\u0127omor, din l-awtorit\u00e0 kienet tasal biex twaqqafha milli tkompli tikteb.<\/p>\n<p>Nittma li dan mhux ser ikun l-effett ironiku tat-tag\u0127lima li suppost \u0127adna mill-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia.<\/p>\n<p>Dakinhar li l-President George Vella tkellem dwar din l-&#8220;istruttura regolatorja nazzjonali&#8221; biex tg\u0127arbel il-\u0127idma tal-\u0121urnalisti u tal-\u0121urnali\u017cmu, Matthew Xuereb u Kurt Sansone kienu fost l-udjenza. G\u0127andi g\u0127alxiex na\u0127seb li l-kuntest ta&#8217; konver\u017cazzjoni mal-Kap tal-Istat &#8211; bniedem li rtira mill-politika attiva u li m&#8217;g\u0127andu ebda awtorit\u00e0 e\u017cekuttiva u morali &#8211; \u017cammhom milli jitkellmu dwar fehmithom. Jekk il-kwistjoni ter\u0121a&#8217; titqajjem, nistenna li g\u0127andhom jitkellmu kontra l-idea bil-qawwa kollha.<\/p>\n<p>Il-kwistjoni tkun trid ukoll ti\u0121i diskussa ma&#8217; \u017cew\u0121 professuri li n\u0127atru wkoll fuq il-Kumitat, ji\u0121ifieri Carmen Sammut u Saviour Formosa. Dwar dawn it-tnejn ninsab xi ftit inkwetat g\u0127aliex, b\u0127al fil-ka\u017c ta&#8217; Kevin Dingli ma nafx kif ja\u0127sibha dwar il-libert\u00e0 tal-istampa. Ninsab inkwetat g\u0127aliex <em>naf<\/em> x&#8217;inhi l-fehma ta&#8217; dawn it-tnejn dwar il-liberta tal-istampa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Matthew Xuereb, Kurt Sansone u Neil Camilleri huma t-tliet \u0121urnalisti li n\u0127atru biex iservu fil-&#8220;Kumitat tal-Esperti&#8221; li llum \u0127abbar il-gvern \u201cbl-iskop li ji\u0121i mg\u0127arbel il-\u0121urnali\u017cmu u l-qasam tax-xandir f&#8217;Malta, biex ji\u0121u indentifikati l-oqsma li je\u0127tie\u0121u \u017cvilupp u biex isiru rakkomandazzjonijiet lill-Prim Ministru\u201d. Xuereb, Sansone u Camilleri ilkoll huma validi. Dawn \u0127admu fil-qasam tal-\u0121urnali\u017cmu g\u0127al snin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":105959,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105973\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=105973"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105973\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":105985,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105973\/revisions\/105985\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105959\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=105973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=105973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=105973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}