{"id":108919,"date":"2022-04-21T10:20:46","date_gmt":"2022-04-21T08:20:46","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=108919"},"modified":"2022-04-21T20:22:53","modified_gmt":"2022-04-21T18:22:53","slug":"min-ser-jitkellem-ghac-cikonja-s-sewda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2022\/04\/min-ser-jitkellem-ghac-cikonja-s-sewda\/","title":{"rendered":"Min ser jitkellem g\u0127a\u010b-\u010bikonja s-sewda?"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><img class=\"aligncenter size-full wp-image-108915\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/40160d6ed5888702313a1b8f49b1166c3430286027-1379258234-5235cf7a-620x348-1.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/40160d6ed5888702313a1b8f49b1166c3430286027-1379258234-5235cf7a-620x348-1-200x112.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/40160d6ed5888702313a1b8f49b1166c3430286027-1379258234-5235cf7a-620x348-1-300x168.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/40160d6ed5888702313a1b8f49b1166c3430286027-1379258234-5235cf7a-620x348-1-400x225.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/40160d6ed5888702313a1b8f49b1166c3430286027-1379258234-5235cf7a-620x348-1-600x337.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/40160d6ed5888702313a1b8f49b1166c3430286027-1379258234-5235cf7a-620x348-1.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/>Il-li\u0121ijiet dwar il-\u0127arsien tal-annimali g\u0127amilniehom g\u0127aliex irrikonoxxejna li l-annimali g\u0127andhom id-drittijiet. G\u0127andhom dritt g\u0127all-kura. Jekk ikun bi\u0127siebna li nikluhom, g\u0127andna noqtluhom bl-aktar mod &#8220;uman&#8221; possibbli ming\u0127ajr mo\u0127qrija bla b\u017conn. U jekk ikun bi\u0127siebna n\u017commuhom maqfulin, ikun je\u0127tie\u0121 li nitimg\u0127uhom ming\u0127ajr ma nuru kefrija mag\u0127hom jew ming\u0127ajr ma n\u017commuhom marbutin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">L-g\u0127asafar tal-passa ma jaqg\u0127ux ta\u0127t il-li\u0121ijiet tag\u0127na dwar il-\u0127arsien tal-annimali. Madankollu dan ma jfissirx li m&#8217;g\u0127andhomx drittijiet. Jekk ikunu qed ipassu jew jappartjenu g\u0127al xi spe\u010bi li tinsab mhedda, m&#8217;g\u0127andniex nisparaw fuqhom.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dan l-argument mhuwiex biss dwar drittijiet. Fil-ka\u017c tal-g\u0127asafar li mhumiex domesti\u010bi u tar-regolamentazzjoni tal-isparar fuqhom, je\u017cisti t\u0127assib g\u0127at-t\u0127aris tal-bijodiversit\u00e0, g\u0127all-konservazzjoni tan-natura, g\u0127at-t\u0127aris tal-ispe\u010bi u dwar is-sens ta&#8217; tra\u017c\u017cin fuq l-impatt kbir fuq il-kumplament tad-dinja bis-sa\u0127\u0127a tal-g\u0127a\u017cliet li nag\u0127mlu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Imbag\u0127ad hemm ukoll \u0127a\u0121a o\u0127ra: din hi wkoll kwistjoni li g\u0127andha x&#8217;taqsam mas-saltna tad-dritt jew mal-falliment tag\u0127ha.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127as-sa\u0127\u0127a tal-argument, ejjew naqblu li tista&#8217; ssir ka\u010b\u010ba g\u0127all-g\u0127asafar tal-passa matul perijodu miftiehem permezz ta&#8217; snieter apposta g\u0127al dan il-g\u0127an u b&#8217;limitazzjonijiet o\u0127rajn stabbiliti u li, lil hinn minn dak il-perijodu miftiehem bil-quddiem, m&#8217;g\u0127andux isir sparar fuq l-g\u0127asafar. Naf li qed nissimplifika s-sitwazzjoni, i\u017cda nixtieq nu\u017ca dan l-e\u017cempju biex infiehem a\u0127jar il-punt tieg\u0127i li nixtieq nag\u0127mel.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><a href=\"https:\/\/tvmnews.mt\/news\/kaccatur-li-spara-fuq-cikonja-lliberat-wara-li-twaqqghu-xi-akkuzi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nie\u0127du b\u0127ala e\u017cempju l-ka\u017c ta&#8217; \u010bertu <\/a><a href=\"https:\/\/tvmnews.mt\/news\/kaccatur-li-spara-fuq-cikonja-lliberat-wara-li-twaqqghu-xi-akkuzi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ryan Bonnici li f&#8217;April 2020 qatel \u010bikonja sewda.<\/a> M&#8217;iniex se nid\u0127ol fir-ra\u0121unijiet g\u0127ala g\u0127andha tkun im\u0127arsa \u010b-\u010bikonja s-sewda. \u010aertament meta spara fuqha u qatilha, is-Sur Bonnici \u0121ie jaqa&#8217; u jqum minn dawn ir-ra\u0121unijiet u m&#8217;jiniex bil-\u0127sieb li nid\u0127ol fihom jien.<\/p>\n<p>Il-fatti juru li spe\u010bi ta&#8217; annimali jibda&#8217; ji\u0121i m\u0127ares meta jkun jidhrilna li m&#8217;g\u0127adx fadal bi\u017c\u017cejjed minnhom fid-dinja. I\u017cda l-protezzjoni ti\u0121i esti\u017ca lil kull annimal ta&#8217; dik l-ispe\u010bi partikolari.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ryan Bonnici spara fuq \u010bikonja sewda partikolari u mhux fuq il-popolazzjoni dinjija ta\u010b-\u010bikonji suwed. Il-li\u0121i kienet saret biex ti\u0121i m\u0127arsa dik i\u010b-\u010bikonja partikolari li huwa spara fuqha.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ryan Bonnici kien \u0121ie mixli bi ksur ta&#8217; bosta li\u0121ijiet hu u jipprova jolqot g\u0127asfur li ma kellu l-ebda dritt joqtol. Spara l-arma tieg\u0127u barra \u017c-\u017cmien stipulat g\u0127all-ka\u010b\u010ba. Kellu fil-pussess tieg\u0127u arma u munizzjon minkejja l-fatt li ma kellux permess jag\u0127mel dan g\u0127ax ma kienx \u017cmien il-ka\u010b\u010ba. Kellu arma f&#8217;post pubbliku ming\u0127ajr il-li\u010benzja me\u0127tie\u0121a. Kellu munizzjon fil-pussess tieg\u0127u bi ksur tal-li\u0121i. G\u0127amel tibdil fuq arma bi ksur tal-li\u0121i. Naqas li j\u017comm l-arma kif me\u0127tie\u0121. Kiser il-kundizzjonijiet tal-li\u010benzja li kien ing\u0127ata.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">U qatel g\u0127asfur protett bi ksur tal-li\u0121i.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-li\u0121i titlob li s-Sur Bonnici ji\u0121i arrestat u mixli g\u0127ar-reati li wettaq u li\u00a0 ji\u0121i kundannat meta jinstab \u0127ati.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">U fil-fatt \u0121ie arrestat. I\u017cda spi\u010b\u010ba biex in\u0127eles minn kull akku\u017ca. Mhux g\u0127ax ma kienx wettaq ir-reati li \u0121ie mixli bihom, i\u017cda g\u0127aliex il-prosekuzzjoni (ji\u0121ifieri l-pulizija) ma g\u0127amlet l-ebda sforz biex tressaq provi kontrih fil-qorti.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Nafu li dawn l-affarijiet ma jse\u0127\u0127ux biss meta l-vittma jinzerta jkun g\u0127asfur. Praspar b\u0127al dawn ise\u0127\u0127u anki meta l-vittmi jkunu bnedmin. Je\u017cistu e\u017cempji klassi\u010bi li jaf bihom kul\u0127add u je\u017cistu e\u017cempji o\u0127ra li qatt ma nisimg\u0127u bihom. Il-ka\u017c ta&#8217; Silvio Valletta li kien a\u010b\u010betta kumpens (forsi mhux fi flus kontanti) ming\u0127and Yorgen Fenech meta fil-fatt dan kien fid-dmir li jarrestah u jixlih bil-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia, hu wie\u0127ed minn dawn l-e\u017cempji klassi\u010bi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">L-e\u017cempji li nafu bihom isiru klassi\u010bi g\u0127ax il-vittmi g\u0127andhom il-\u0127ila li jitkellmu g\u0127alihom infushom u li jinsistu li ssir \u0121ustizzja. Dan ma jfissirx, kif nafu sewwa, li se ssir \u0121ustizzja. Ifisser biss li nsiru nafu kull meta ma ssirx \u0121ustizzja.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Imma min ser jitkellem g\u0127a\u010b-\u010bikonja s-sewda?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127andu jkun minn ewl id-dinja li dan nuqqas hekk gravi fil- prosekuzzjonijiet g\u0127andu ji\u0121i investigat u jekk il-prosekuzzjoni ji\u0121i pruvat li naqset &#8211; apposta jew bi traskura\u0121ni &#8211; dawk responsabbli g\u0127andhom jag\u0127tu kont ta&#8217; g\u0127emilhom.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jing\u0127ad li \u010b-\u010bivilit\u00e0 wie\u0127ed jinteba\u0127 biha mill-mod kif ji\u0121u trattati dawk li huma l-aktar dg\u0127ajfin. Jing\u0127ad ukoll li \u010b-\u010bivilit\u00e0 titlob li l-\u0121ustizzja g\u0127andha tkun g\u0127amja u ma tiddiskrimunax bejn min hu b&#8217;sa\u0127\u0127tu u min hu dg\u0127ajjef. Ryan Bonnici kellu arma fil-pussess tieg\u0127u (anki meta mhux suppost kellu wa\u0127da). I\u010b-\u010bikonja s-sewda ma kellha ebda arma. Bonnici mar lura d-dar qisu mhux hu. I\u010b-\u010bikonja s-sewda inqerdet.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Din g\u0127alhekk mhix biss kwistjoni ta&#8217; konservazzjoni ta&#8217; spe\u010bi. Hija kwistjoni li g\u0127andha x&#8217;taqsam mas-saltna tad-dritt. Jew man-nuqqas tag\u0127ha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Il-li\u0121ijiet dwar il-\u0127arsien tal-annimali g\u0127amilniehom g\u0127aliex irrikonoxxejna li l-annimali g\u0127andhom id-drittijiet. G\u0127andhom dritt g\u0127all-kura. Jekk ikun bi\u0127siebna li nikluhom, g\u0127andna noqtluhom bl-aktar mod &#8220;uman&#8221; possibbli ming\u0127ajr mo\u0127qrija bla b\u017conn. U jekk ikun bi\u0127siebna n\u017commuhom maqfulin, ikun je\u0127tie\u0121 li nitimg\u0127uhom ming\u0127ajr ma nuru kefrija mag\u0127hom jew ming\u0127ajr ma n\u017commuhom marbutin. L-g\u0127asafar tal-passa ma jaqg\u0127ux ta\u0127t il-li\u0121ijiet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":108916,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108919\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=108919"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108919\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":108933,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108919\/revisions\/108933\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108916\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=108919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=108919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=108919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}