{"id":112950,"date":"2022-11-07T12:22:32","date_gmt":"2022-11-07T11:22:32","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=112950"},"modified":"2022-11-07T15:28:55","modified_gmt":"2022-11-07T14:28:55","slug":"il-pilatus-bank-riskju-kbir-mhux-biss-ghall-pozizzjoni-legali-ta-joseph-muscat-izda-wkoll-ghall-ezistenza-tal-partit-laburista-nnifsu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2022\/11\/il-pilatus-bank-riskju-kbir-mhux-biss-ghall-pozizzjoni-legali-ta-joseph-muscat-izda-wkoll-ghall-ezistenza-tal-partit-laburista-nnifsu\/","title":{"rendered":"Il-Pilatus Bank: riskju kbir mhux biss g\u0127all-po\u017cizzjoni legali ta’ Joseph Muscat i\u017cda wkoll g\u0127all-e\u017cistenza tal-Partit Laburista nnifsu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Ftit \u0121img\u0127at ilu, quddiem il-Qorti Kostituzzjonali tqieg\u0127du \u017cew\u0121 ver\u017cjonijiet ta’ sensiela ta’ fatti. Wa\u0127da mill-ver\u017cjonijiet kienet fil-kontenut ta’ digriet ta’ ma\u0121istrat u l-ver\u017cjoni kontrastanti l-o\u0127ra tal-istess fatti ng\u0127atat lill-qorti superjuri minn wie\u0127ed mill-partijiet li qed jidher quddiem l-istess ma\u0121istrat f’qorti inferjuri.<\/p>\n

Tajjeb li nfakkar. F’digriet tag\u0127ha l-Ma\u0121istrat Nadine Lia qalet li, waqt is-smig\u0127 ta’ kaw\u017ca li n\u0121iebet minn Repubblika kontra l-kummissarju tal-pulizija, hi kienet tat digriet wara li ebda rappre\u017centant ta’ Repubblika ma tkellem mal-qorti. I\u017cda kien l-avukat ta’ Repubblika li stqarr li kienet il-Ma\u0121istrat stess li g\u0127a\u017clet li tinjora t-talba tieg\u0127u li jitkellem ftit qabel Nadine Lia, bla kliem u bla sliem, qabdet u lebbtet ‘il barra mill-awla. Din il-ver\u017cjoni tal-avukat ta’ Repubblika tinsab konfermata minn diversi rapporti fil-\u0121urnali li nkitbu minn \u0121urnalisti li dak il-\u0127in kienu pre\u017centi fl-awla.<\/p>\n

L-Im\u0127allef Ian Spiteri Bailey kellu jiddie\u010biedi bejn \u017cew\u0121 ver\u017cjonijiet ta’ sensiela ta’ fatti li ma jaqblux ma’ xulxin. Apparti l-fatt li a\u0127na konna nafu li l-ver\u017cjoni tag\u0127na kellha mis-sewwa u li diversi xhieda indipendenti kienu qed jaqblu mag\u0127na dwar kif se\u0127\u0127ew l-affarijiet, xorta wa\u0127da tbella\u0127na a\u0127na u nisimg\u0127u lill-Im\u0127allef igiddeb il-ver\u017cjoni tal-ma\u0121istrat.<\/p>\n

Din kienet parti mis-sentenza li ta l-Im\u0127allef Ian Spiteri Bailey li permezz tag\u0127ha laqa’ t-talba ta’ Repubblika sabiex Nadine Lia, li ti\u0121i l-mara ta’ iben Pawlu Lia li huwa wkoll l-avukat ta’ Joseph Muscat fil-ka\u017c tal-Pilatus Bank li huwa l-istess ka\u017c li dwaru Repubblika qed tag\u0127mel kaw\u017ca lill-kumissarju tal-pulizija, ma tibqax tippresjiedi l-qorti li qed tisma’ l-provi fil-kaw\u017ca. Id-de\u010bi\u017cjoni tal-Im\u0127allef kienet mi\u017cura temporanja sakemm ti\u0121i de\u010bi\u017ca kaw\u017ca o\u0127ra dwar il-kwistjoni dwar jekk id-drittijiet fundamentali ta’ Repubblika kienux inkisru bis-sa\u0127\u0127a tar-rifjut ta’ Nadine Lia li tirriku\u017ca ru\u0127ha milli tkompli tisma’ l-kaw\u017ca.<\/p>\n

Din il-mi\u017cura temporanja kienet ordni tal-Im\u0127allef lir-re\u0121istratur tal-qorti biex ig\u0127addi l-pro\u010bess tal-kaw\u017ca lil ma\u0121istrat ie\u0127or.<\/p>\n

Sadattant l-Avukat tal-Istat g\u0127amel talba lill-qorti biex jing\u0127ata permess jappella mis-sentenza. G\u0127al Repubblika, din it-talba ma kienitx problema. Li kienet problematika hi t-talba tal-Avukat tal-Istat sabiex ti\u0121i sospi\u017ca l-mi\u017cura temporanja li ordnat il-qorti biex il-pro\u010bess tal-kaw\u017ca imur ming\u0127and Nadine Lia g\u0127al quddiem ma\u0121istrat ie\u0127or. Huwa minnu li l-Istat b\u0127al donnu qabel mat-t\u0127assib tag\u0127na kemm il-darba Nadine Lia kellha tit\u0127alla tkompli tisma’ l-provi fil-kaw\u017ca waqt li jkunu qed jinstemg\u0127u l-provi dwar ksur ta’ drittijiet fundamentali quddiem qorti superjuri. Fil-fatt l-Avukat tal-Istat qabel li l-pro\u010beduri li kienu nbdew quddiem il-qorti presjeduta minn Nadine Lia kellhom jitwaqqfu. L-Avukat tal-Istat madankollu ma qabilx li l-ka\u017c kellu jkompli jinstema’ minn ma\u0121istrat ie\u0127or sakemm tinqata’ s-sentenza dwar ksur ta’ dritijiet fundamentali.<\/p>\n

Kien dwar dan il-punt li l-qorti kellha tidde\u010biedi llum. L-Avukat tal-Istat g\u0127andu jing\u0127ata permess li jappella? L-ordni tal-qorti sabiex il-pro\u010bess tal-kaw\u017ca jg\u0127addi f’idejn ma\u0121istrat ie\u0127or tista’ ti\u0121i revokata?<\/p>\n

L-Im\u0127allef Ian Spiteri Bailey laqa’ t-talba tal-Avukat tal-Istat u tah permess li jappella.<\/p>\n

Il-kwistjoni ta\u0127raq kienet dwar it-tieni talba u l-Im\u0127allef tkellem fit-tul dwar il-kwistjoni.<\/p>\n

Beda’ billi kkritika l-g\u0127emil tal-amministrazzjoni tal-qorti talli din qag\u0127det ta\u0127sibha \u017c\u017cejjed qabel obdiet l-ordni li kienet tat il-qorti sabiex il-pro\u010bess tal-kaw\u017ca jg\u0127addi f’idejn ma\u0121istrat ie\u0127or. Il-gvern ma jistax joqg\u0127od jittituba qabel jobdi ordni \u010bara tal-Qorti Kostituzzjonali. Ordnijiet b\u0127al dawn isiru sabiex iservu ta’ tarka ta’ protezzjoni g\u0127al dawk l-individwi li d-drittijiet fundamentali tag\u0127hom ikun hemm il-periklu li jinkisru min\u0127abba xi azzjoni jew nuqqas ta’ azzjoni tal-gvern.<\/p>\n

Kif stqarret il-qorti llum, l-unika ra\u0121uni g\u0127ala l-qorti ntalbet tirrevoka l-ordni tag\u0127ha stess kienet li l-ordni li tat fil-fatt kienet \u0121iet injorata.<\/p>\n

Il-qorti g\u0127amlet riferenza g\u0127al Nadine Lia wkoll. Meta l-Avukat tal-Istat talab permess li jappella mis-sentenza li ng\u0127atat sabiex il-ka\u017c jitqieg\u0127ed quddiem ma\u0121istrat ie\u0127or, il-qorti semmiet il-ftehim li kien se\u0127\u0127 bejn l-Avukat tal-Istat u Repubblika biex, sakemm jinqata l-appell, il-pro\u010beduri li kienu bdew quddiem Nadine Lia kellhom jitwaqqfu.<\/p>\n

B’reazzjoni, Nadine Lia tat digriet u, filwaqt li g\u0127amlet riferenza g\u0127al digriet ie\u0127or li qalet li kienet tat, stqarret li hi kienet di\u0121\u00e0 dde\u010bidiet li ma tibqax tisma’ l-ka\u017c sakemm jinqata l-appell li sar kontra l-ordni sabiex hi ma tippresjiedi l-qorti li qed tisma’ l-kaw\u017ca.<\/p>\n

Il-qorti \u0127assitha \u201cperplessa\u201d. Dan kien il-kliem e\u017catt li u\u017ca l-Im\u0127allef. X’kienet ir-ra\u0121uni li, fil-Qorti Superjuri stess, l-Avukat tal-Istat u Repubblika qablu li jitolbu s-sospensjoni tas-smieg\u0127 tal-ka\u017c fil-Qorti Inferjuri kemm il-darba l-Qorti Inferjuri stess kienet stqarret li kien bi \u0127siebha tag\u0127mel proprju dan? Perpless kif kien, l-Im\u0127allef Ian Spiteri Bailey stqarr li \u0127a l-briga biex jivverifika l-pro\u010bess li kellha quddiemha Nadine Lia u rri\u017cultalu li dan id-digriet fil-fatt qatt ma kien ing\u0127ata.<\/p>\n

Issa ieqfu g\u0127al ftit sekondi u i\u0121bdu nifs ‘il \u0121ewwa.<\/p>\n

Bi \u0127siebni ner\u0121a’ nsemmi lil dan il-punt wara li ng\u0127idilkom li l-Im\u0127allef \u010ba\u0127ad it-talba tal-Avukat tal-Istat sabiex ti\u0121i revokata l-ordni temporanja li ng\u0127atat sabiex il-pro\u010bess tal-kaw\u017ca li saret minn Repubblika kontra l-kummissarju tal-pulizija dwar il-Pilatus Bank jittie\u0127ed minn idejn Nadine Lia u jmur quddiem ma\u0121istrat ie\u0127or.<\/p>\n

Ner\u0121g\u0127u lura g\u0127all-kwistjoni li fiha, g\u0127at-tieni darba, Qorti Superjuri rri\u017cultalha li l-ver\u017cjoni tal-fatti ta’ Nadine Lia ma qablitx ma’ fatti li \u0121ew verifikati. L-ewwel wa\u0127da – ji\u0121ifieri dwar jekk kienx minnu jew le li Nadine Lia kienet injorat it-talbiet ta’ Republika biex titratta quddiemha \u2013 kienet sentenza ta’ Ian Spiteri Bailey li permezz tag\u0127ha twarrbet il-ver\u017cjoni tag\u0127ha u \u0121iet konfermata l-ver\u017cjoni li \u0121iet korroborata minn diversi xhieda.<\/p>\n

Tal-lum kienet differenti bil-wisa’. L-Im\u0127allef Ian Spiteri Bailey st\u0127arre\u0121 dwar kwistjoni li kienet qaltlu dwarha l-Ma\u0121istrat Nadine Lia u rri\u017cultalu li dak li qaltlu ma kien minnu xejn.<\/p>\n

Bis-sa\u0127\u0127a tal-ewwel ka\u017c, intefg\u0127u dellijiet fuq il-kredibilit\u00e0 ta’ Nadine Lia.<\/p>\n

Il-ka\u017c tal-lum ikkonferma li l-Ma\u0121istrat hi giddieba.<\/p>\n

Wara li se\u0127\u0127 l-ewwel ka\u017c, Repubblika stqarret li Nadine Lia g\u0127andha tikkunsidra l-po\u017cizzjoni tag\u0127ha b\u0127ala ma\u0121istrat.<\/p>\n

Mit-ta\u0121en qbi\u017cna g\u0127al \u0121on-nar u issa huwa d-dmir tal-Parlament li juriha l-bieb ta’ barra.<\/p>\n

M’g\u0127andniex xi ng\u0127idu, dan m’hux ser ise\u0127\u0127. Jekk Nadine Lia g\u0127andha kunflitt ta’ interess bis-sa\u0127\u0127a tal-fatt li l-kunjatu tag\u0127ha hu l-avukat ta’ Joseph Muscat – klijent li g\u0127andu interess qawwi li jara li l-ka\u017c tal-Pilatus Bank jindifen ta\u0127t it-trab darba g\u0127al dejjem – il-ma\u0121\u0121oranza Parlamentari Laburista li hemm b\u0127alissa g\u0127andha kunflitt ta’ interess ukoll. Ilkoll kemm huma – ibda’ b’Robert Abela u spi\u010b\u010ba bi Glenn Bedingfield – g\u0127andhom interess qawwi li ji\u017cguraw li l-verit\u00e0 kollha dwar il-Pilatus Bank tibqa’ mistura. G\u0127aliex jekk tfe\u0121\u0121 il-verit\u00e0 kollha dwar il-Pilatus Bank, dan ikun riskju kbir mhux biss g\u0127all-po\u017cizzjoni legali ta’ Joseph Muscat i\u017cda wkoll g\u0127all-e\u017cistenza tal-Partit Laburista nnifsu<\/strong>.<\/p>\n

Qeg\u0127din taraw l-g\u0127ala dan kollu huwa importanti. Din il-kwistjoni m’hix biss dwar ma\u0121istrat li nqabdet f’gidba jew tnejn. Hi kwistjoni dwar kif il-politika parti\u0121\u0121jana qed tfixkel it-t\u0127addim tal-\u0121ustizzja f’Malta.<\/p>\n

Forsi issa tistg\u0127u tifhmu a\u0127jar ir-ra\u0121uini wara \u0127idmietna. L-argumenti tag\u0127na qed jikxfu din ir-realt\u00e0 i\u017cda m’humiex l-argumenti tag\u0127ha li qed jo\u0127olquha. Qed nikxfu l-in\u0121ustizzji biex min ikun vittma tag\u0127hom ikun jista’ jie\u0127u ra\u0121un bil-qorti kontra l-kriminali li \u0127akmu lill-amministrazzjoni pubblika.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ftit \u0121img\u0127at ilu, quddiem il-Qorti Kostituzzjonali tqieg\u0127du \u017cew\u0121 ver\u017cjonijiet ta’ sensiela ta’ fatti. Wa\u0127da mill-ver\u017cjonijiet kienet fil-kontenut ta’ digriet ta’ ma\u0121istrat u l-ver\u017cjoni kontrastanti l-o\u0127ra tal-istess fatti ng\u0127atat lill-qorti superjuri minn wie\u0127ed mill-partijiet li qed jidher quddiem l-istess ma\u0121istrat f’qorti inferjuri. Tajjeb li nfakkar. F’digriet tag\u0127ha l-Ma\u0121istrat Nadine Lia qalet li, waqt is-smig\u0127 ta’ kaw\u017ca […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":112947,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112950\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=112950"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112950\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":112964,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112950\/revisions\/112964\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/112947\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=112950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=112950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=112950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}