{"id":115398,"date":"2023-04-19T11:10:51","date_gmt":"2023-04-19T09:10:51","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=115398"},"modified":"2023-04-19T16:40:58","modified_gmt":"2023-04-19T14:40:58","slug":"hu-jinsa-filwaqt-li-ahna-niftakru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2023\/04\/hu-jinsa-filwaqt-li-ahna-niftakru\/","title":{"rendered":"Hu jinsa&#8217; filwaqt li a\u0127na niftakru"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><img class=\"aligncenter size-full wp-image-115393\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/keith-schembri-2.jpg\" alt=\"\" width=\"354\" height=\"535\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/keith-schembri-2-199x300.jpg 199w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/keith-schembri-2-200x302.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/keith-schembri-2.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 354px) 100vw, 354px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jien ma twilidx negozjant. Mhux b\u0127al Keith Schembri. Qatt ma g\u0127ext ta&#8217; negozjant u mhux bi \u0127siebni mmut ta&#8217; negozjant. Nirrikonoxxi li hu g\u0127andu talenti li jien m&#8217;g\u0127andix, kif g\u0127andhom Roger Federer, Stephen Fry u Rocco Siffredi. I\u017cda, b\u0127alhom ilkoll, g\u0127andi \u0127iliet li g\u0127andu kull bniedem. Jitg\u0127axxew meta ji\u0121u mg\u0127arxa. Jo\u0127ro\u0121 id-demm meta jinqatag\u0127lhom la\u0127amhom. Jekk xi \u0127add jistaqsihom jekk kienux \u0127allsu \u0127afna flus biex jo\u0127olqu kumpannija barra minn Malta, liema kumpannija tkun is-su\u0121\u0121ett ta&#8217; kontroversja kontinwa minn Frar 2016 sa April 2023 u g\u0127andha rabta mal-assassinju ta&#8217; \u0121urnalista li, g\u0127al diversi drabi, sa\u0127ansitra kien is-su\u0121\u0121ett ewlieni li fuqu kitbet <em>The New York Times<\/em>, it-twe\u0121iba tag\u0127hom (e\u017catt b\u0127al tieg\u0127i) ma tkunx &#8220;ma niftakarx&#8221;.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">M&#8217;hix xi \u0127a\u0121a minn ewl id-dinja li n-negozjanti taqbadhom amnesija huma u jwie\u0121bu mistoqsijiet f&#8217;laqg\u0127at pubbli\u010bi dwar l-iskandlu tas-seklu. Madankollu, \u0127a\u0121a b\u0127al din wie\u0127ed g\u0127andu jistennieha minn min, b\u0127al Ren\u00e8 Artois, ma jiskrupla xejn biex jigdeb.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Keith Schembri stqarr li <strong>kien jaf <\/strong>li kellha tin\u0127oloqlu <em>trust<\/em> fi New Zealand. Jiddispja\u010bini, imma dan ma kienx sewwa. L-iskandlu tal-\u0127olqien tal-kumpannija Panami\u017ca ma kienx dwar il-Panama. Kien dwar il-kumpannija, g\u0127all-fatt li din kienet wa\u0127da <em>offshore <\/em>f&#8217;\u0121urisdizzjoni li tissanzjona l-\u0127abi u s-segretezza u g\u0127all-fatt li n\u0127olqot biss ftit jiem wara li Keith Schembri n\u0127atar f&#8217;kariga uffi\u010bjali.\u00a0 M&#8217;g\u0127andniex ra\u0121unijiet biex ma jkollniex grazzja mal-Panama. Seta&#8217; kien pajji\u017c ie\u0127or, b\u0127alma hu New Zealand. B&#8217;daqshekk?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Keith Schembri g\u0127o\u0121bu jammetti li kellu <em>trust<\/em> fi New Zealand g\u0127aliex ittama li fost il-poplu hemm min hu tant pre\u0121udikat li lil dan il-pajji\u017c iqisu b\u0127ala pajji\u017c li tista&#8217; tafdah g\u0127aliex huwa popolat mill-bojod u minn ng\u0127a\u0121. Il-kwistjoni kollha m&#8217;hix dwar il-pajji\u017c fejn \u0127oloq din it-<em>trust.\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Keith Schembri twieled negozjant u x&#8217;aktarx li ser imut negozjant. M&#8217;jinix daqshekk \u010bert, madankollu, kif wie\u0127ed jista&#8217; jitwieled negozjant. Tg\u0127id Keith Schembri \u0127are\u0121 minn \u0121uf ommu hu u j\u017comm f&#8217;idejh <em>calculator<\/em>, pjan tan-negozju u pjan strutturali g\u0127all-kontijiet <em>offshore<\/em>? Il-fatt li tkun twilidt negozjant ma jnaqqas xejn mill-gravit\u00e0 tal-\u0127olqien ta&#8217; kumpanniji f&#8217;<em>offshore<\/em> f&#8217;pajji\u017ci li m&#8217;g\u0127andhom x&#8217;jaqsmu xejn man-negozju tieg\u0127ek. \u0120aladarba Keith Schembri ma kienx qed jaqla&#8217; x&#8217;jiekol minn New Zealand, x&#8217;kienet ir-ra\u0121uni li flusu ried ifaddalhom f&#8217;dak il-pajji\u017c? G\u0127aliex ma faddalhomx f&#8217;pajji\u017cu? G\u0127aliex ma riedx li j\u0127allas it-taxxa fil-pajji\u017c li kien qed iqallag\u0127lu \u0127ob\u017cu, ji\u0121ifieri Malta? G\u0127aliex ma riedx jag\u0127mel tajjeb lil Malta g\u0127all-\u0127sara ambjentali li kien qed jo\u0127loq in-negozju tieg\u0127u? G\u0127aliex ma riedx jikkontribwixxi g\u0127all-\u0121id tal-poplu Malti li jiddependi mill-g\u0127ajnuna so\u010bjali? L-eva\u017cjoni tat-taxxa, g\u0127aliex qed inbierkuha?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dan mhux kollox.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dakinhar li talab li tin\u0127oloqlu kumpannija fi New Zealand, huwa ma kienx negozjant. Dakinhar kien uffi\u010bjal pubbliku \u0121did. G\u0127al \u0121ie\u0127na, kien i\u010b-<em>chief of staff<\/em> tal-Prim Ministru u allura l-id il-leminija tal-og\u0127la uffi\u010bjal pubbliku u, fl-a\u0127\u0127ar mill-a\u0127\u0127ar, responsabbli g\u0127as-servizzi pubbli\u010bi kollha. Fost dawn ir-responsabbiltajiet hemm dik tal-\u0121bir ta&#8217; bi\u017c\u017cejjed taxxi biex ti\u0121i finanzjata l-amministrazzjoni tal-pajji\u017c. Taxxi li Keith Schembri pprova ja\u0127rab milli j\u0127allas.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Naf li qed nilg\u0127ab il-log\u0127ba ta&#8217; Keith Schembri: dan ma jiddejjaq xejn jammetti li evada t-taxxa g\u0127aliex, \u0121aladarba tkun twilidt negozjant, b\u0127al spe\u010bi jkun mistenni li tevadi t-taxxa. I\u017cda hawn m&#8217;a\u0127niex nitkellmu biss dwar l-eva\u017cjoni tat-taxxa. Kif ammetta huwa stess, Keith Schembri talab li tin\u0127oloq it-<em>trust<\/em> fi New Zealand mhux biss biex ikun jista&#8217; jevadi l-\u0127las tat-taxxa. Ried li jevadi kull g\u0127arbiel g\u0127aliex it-<em>trust<\/em> kienet in\u0127olqot biex tir\u010bievi flejjes \u0121ejjin mit-tix\u0127im. Dan hu ma jammetti\u0127x. Anzi ji\u010b\u0127du. I\u017cda lil min qabditu amnesija qawwija tista&#8217; qatt tafdah?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lil Keith Schembri, ma&#8217; wi\u010b\u010bu \u010b\u010bappsulu numru ta&#8217; dokumenti b&#8217;kitba li turi li l-kumpannija kellha tir\u010bievi flejjes ming\u0127and Yorgen Fenech, mhux fi \u017cmien li matulu Keith Schembri ma kellux jibqa&#8217; jservi ta&#8217; uffi\u010bjal pubbliku i\u017cda fi \u017cmien meta kien g\u0127adu f&#8217;din il-kariga u li matulu kellu s-setg\u0127a li j\u0127axxen bwiet Yorgen Fenech permezz tal-g\u0127oti ta&#8217; kuntratti pubbli\u010bi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Lil min \u0127akmitu amnesija fakkruh dwar ix-xhieda ta&#8217; \u017cew\u0121 persuni. L-ewwel, Silvio Valletta pubblikament u ta\u0127t \u0121urament stqarr li Keith Schembri kien waqqaf investigazzjonijiet tal-pulizija li setg\u0127u \u0121abu f&#8217;inkwiet ta&#8217; natura kriminali lilu u lil s\u0127abu fin-negozju. It-tieni, Edward Scicluna pubblikament u ta\u0127t \u0121urament stqarr li hu, b\u0127ala ministru tal-finanzi, ma kellu ebda sehem fit-te\u0127id ta&#8217; de\u010bi\u017cjonijiet ta&#8217; natura finanzjarja li ffavoraw lil s\u0127ab Keith Schembri.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Waqt \u0121uri, tkun fula f&#8217;qarg\u0127a meta l-mixli jammetti, fost \u0127afna biki u lfiq, l-akku\u017ci mi\u0121juba kontrih u dan min\u0127abba l-provi \u010bari li jkunu n\u0121iebu kontrih. F&#8217;sitwazzjonijiet b\u0127al dawn, il-bi\u010b\u010ba l-kbira tal-kriminali jibqg\u0127u b&#8217;fommhom sieket biex b&#8217;hekk, bis-sa\u0127\u0127a tas-skiet, ma ji\u017cdied xejn mal-provi li jkun hemm kontra tag\u0127hom. Kull darba li Keith Schembri stqarr li ma jiftakarx, \u0127allat flimkien \u017cew\u0121 linji klassi\u010bi ta&#8217; difi\u017ca: d-dritt li ma jinkriminax lilu nnifsu bit-twe\u0121ibiet tieg\u0127u u d-dritt li jinvoka l-\u0121enn tal-mo\u0127\u0127. Il-biera\u0127 dawn il-linji ta&#8217; difi\u017ca huwa \u0127awwadhom flimkien. Meta jse\u0127\u0127 \u0121uri, l-avukati tal-akku\u017cat ta&#8217; sikwit ifittxu li jiskreditaw il-provi li tkun \u0121abet il-prosekuzzjoni. Skont dawn, ix-xhieda huma giddibin u d-dokumenti huma \u017cbaljati jew inkella foloz jew imfissrin barra mill-kuntest tag\u0127hom.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-\u0121urati u l-im\u0127allfin ma joqg\u0127odux jistennew lill-mixli biex jammetti qabel jo\u0127or\u0121u b&#8217;kundanna. Dawn ikun je\u0127tie\u0121 li jaslu g\u0127al de\u010bi\u017cjoni msejsa fuq il-provi li jkunu raw u li jkunu semg\u0127u.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Huma aktar kredibbli l-provi li nkixfu mill-Panama Papers &#8211; minkejja l-attentati ta&#8217; Keith Schembri u s\u0127abu biex jostru kollox &#8211; mi\u010b-\u010ba\u0127diet tal-istess Keith Schembri? U \u017cgur li huma aktar kredibbli. Allura x&#8217;ser ji\u0121ri issa? Il-provi li n\u0121iebu quddiem il-PAC jistg\u0127u biss iwasslu g\u0127all-pubblikazzjoni ta&#8217; rapport. I\u017cda l-poplu qed isegwi dak li qed jing\u0127ad u issa l-istess poplu je\u0127tie\u0121 li jag\u0127mel \u0121udizzju. Nifhem li, dwar dan, ma tantx jista&#8217; jkun hawn ottimi\u017cmu. Il-biera\u0127 Keith Schembri ta l-impressjoni li huwa ilu sa minn Frar 2016 fi stat perpetwu ta&#8217; delu\u017cjoni apopletika. Qatt ma kien kredibbli kemm ilu li nqabad bil-qalziet imni\u017c\u017cel. Il-poplu kien messu qata&#8217; s-sentenza fl-2017. Din baqa&#8217; ma qatag\u0127hiex. Kien messu qata&#8217; s-sentenza fl-2022 u re\u0121a&#8217; ma qatag\u0127hiex. U kull darba li s-sentenza tibqa&#8217; ma tinqatax, il-poplu jkun qed i\u0121ib ru\u0127u b\u0127allikieku kien grupp ta&#8217; \u0121urati li jilliberaw kriminal minkejja l-e\u017cistenza ta&#8217; provi \u010bari kontrih u je\u0127les \u0127afif.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-poplu ma jistax jibqa&#8217; jitmexxa mill-indifferenza, mill-\u0121jufija u mill-kompli\u010bit\u00e0 parti\u0121\u0121jana. Bis-sa\u0127\u0127a tat-trasparenza, inkjesta parlamentari tista&#8217; twassal biex tag\u0127mel pressjoni morali fuq is-sistema tal-\u0121ustizzja kriminali u tista&#8217; wkoll i\u0121\u0121ieg\u0127el lill-mekkani\u017cmi kostituzzjonali ja\u0127dmu kif suppost.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ftit tal-\u0121ranet ilu, Robert Abela lmenta b&#8217;mod melodrammatiku dwar il-dewmien biex tintemm l-inkjesta dwar il-mewt ta&#8217; Jean Paul Sofia, liema nkjesta nbdiet f&#8217;Di\u010bembru. Kellu ra\u0121un (g\u0127alkemm mhux g\u0127ar-ra\u0121unijiet li \u0121ab hu).<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127andi issa g\u0127al xiex nilmenta li l-inkjesta dwar il-Panama Papers, li kienet intalbet g\u0127all-ewwel darba f&#8217;Lulju 2017, g\u0127adha sal-lum ma ntemmitx?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Naf li g\u0127al Keith Schembri dan ma jimporta xejn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jien ma twilidx negozjant. Mhux b\u0127al Keith Schembri. Qatt ma g\u0127ext ta&#8217; negozjant u mhux bi \u0127siebni mmut ta&#8217; negozjant. Nirrikonoxxi li hu g\u0127andu talenti li jien m&#8217;g\u0127andix, kif g\u0127andhom Roger Federer, Stephen Fry u Rocco Siffredi. I\u017cda, b\u0127alhom ilkoll, g\u0127andi \u0127iliet li g\u0127andu kull bniedem. Jitg\u0127axxew meta ji\u0121u mg\u0127arxa. Jo\u0127ro\u0121 id-demm meta jinqatag\u0127lhom la\u0127amhom. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":115394,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115398\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=115398"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115398\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":115417,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/115398\/revisions\/115417\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/115394\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=115398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=115398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=115398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}