{"id":116456,"date":"2023-06-26T08:55:18","date_gmt":"2023-06-26T06:55:18","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=116456"},"modified":"2023-06-26T12:50:15","modified_gmt":"2023-06-26T10:50:15","slug":"kif-marret-il-bahar-is-sistema-tal-gwardjani-lokali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2023\/06\/kif-marret-il-bahar-is-sistema-tal-gwardjani-lokali\/","title":{"rendered":"Kif marret il-ba\u0127ar is-sistema tal-gwardjani lokali"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><img class=\"aligncenter size-full wp-image-116452\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa-200x133.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa-400x267.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa-600x400.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa-768x512.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa-800x534.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/DSC_5057aa.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Fl-2011, meta kien g\u0127adu Kap tal-Oppo\u017cizzjoni, Joseph Muscat stqarr li kien bi \u0127siebu &#8220;jaqbad il-barri minn qrunu u jindirizza s-&#8220;serq&#8221; fis-sistema tal-gwardjani lokali&#8221;.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Sa dak i\u017c-\u017cmien, is-sistema tal-gwardjani lokali kienet di\u0121\u00e0 ilha g\u0127axar snin li dda\u0127\u0127let. Fl- 2011, l-Kunsilli Lokali kienu ng\u0127ataw is-setg\u0127a li jqabbdu lil dawn il-gwardjani biex jissorveljaw it-toroq. Meta kien ikun hemm lokalit\u00e0 b&#8217;xi problema partikolari, l-kunsilliera kellhom is-setg\u0127a li jie\u0127du d-de\u010bi\u017cjonijiet huma dwar fejn kellhom jintbag\u0127tu l-gwardjani fuq ir-ronda biex ji\u0121u nfurzati l-li\u0121ijiet u dan ming\u0127ajr ma kellhom g\u0127alfejn joqg\u0127odu jistennew il-barka tal-awtoritajiet tal-Pulizija.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Peress li kull servizz governattiv jiswa&#8217; l-flus u l-gwardjani kien je\u0127tie\u0121 li jit\u0127allsu tax-xog\u0127ol li kienu qed iwettqu, din l-ispi\u017ca kienet tin\u0121abar mill-multi li kienu jwa\u0127\u0127lu dawn il-gwardjani. I\u017cda peress li l-Kunsilli Lokali m&#8217;g\u0127andhomx is-setg\u0127a li jintaxxaw, ma setg\u0127ux jibg\u0127atu lill-gwardjani biex jag\u0127mlu r-ronda li soltu ssir mill-membri tal-korp tal-pulizija. U l-fatt li l-gwardjani kienu ng\u0127ataw is-setg\u0127a li jwa\u0127\u0127lu l-multi xejn ma kien ni\u017cel g\u0127asel man-nies. Din is-sistema, Joseph Muscat kien sej\u0127ilha &#8220;serq&#8221;.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kien hemm ukoll kwistjoni o\u0127ra. G\u0127alkemm dawn il-gwardjani lokali kienu qed jag\u0127tu servizz lill-pubbliku, dawn ma kienux \u0121ew impjegati individwalment mill-gvern jew mill-kunsilli, i\u017cda kienu impjegati mal-kuntratturi privati biex iwettqu xog\u0127ol ta&#8217; gwardjani lokali.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Kien min\u0127abba f&#8217;dan li Joseph Muscat kien \u0127ataf l-opportunit\u00e0 biex din l-iskema tal-infurzar lokali jsej\u0127ilha \u201cserq\u201d. Fl-2011 konna qed ng\u0127ixu \u017cmien differenti. Dak i\u017c-\u017cmien, kull sehem li kien ikollu l-privat fis-servizz pubbliku l-oppo\u017cizzjoni Laburista kienet issej\u0127ilha &#8220;serq&#8221;. Kos, kemm jinbidlu \u017c-\u017cminijiet!<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Fi Frar 2014, ftit wara li \u0127adu r-riedni tal-pajji\u017c f&#8217;idejhom, tal-Labour kienu xandru l-pjan tag\u0127hom. Qalu li riedu jeqirdu s-sensara, li l-gvern kellu jimpjega lill-gwardjani huwa stess,\u00a0 is-sehem tas-settur privat fis-sistema kellu jintne\u0127\u0127a u kollox kellu ji\u0121i \u010bentralizzat biex b&#8217;hekk il-Kunsilli Lokali tne\u0127\u0127itilhom is-setg\u0127a li jie\u0127du d-de\u010bi\u017cjonijiet huma stess.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">L-isku\u017ca wara t-tne\u0127\u0127ija tas-setg\u0127at tal-Kunsilli Lokali kienet l-effi\u010bjenza. Minflok il-frammentazzjoni bejn 68 kunsill (kif kienet is-sistema mill-bidu nett) jew 5 gruppi re\u0121jonali (kif kienet evolviet is-sistema fi \u017cmien il-bidla fil-gvern tal-2013), kien ser ikun hemm i\u010b-\u010bentralizzazzjoni ta\u0127t l-awtorit\u00e0 ta&#8217; ba\u017cu\u017clu ma\u0127tur mil-gvern.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">M&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, dawn kienu njoraw il-fatt li \u0121aladarba kienu tne\u0127\u0127ew is-setg\u0127at tal-kunsilli u kollox \u0121ie \u010bentralizzat, il-gvern kien fil-fatt \u017cied l-ineffi\u010bjenza g\u0127aliex spi\u010b\u010ba biex \u017cied id-dmirijiet tal-pulizija u dduplikalhom ix-xog\u0127ol.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Fl-2015 kien g\u0127ad hemm xi sindki li kellhom fibra bi\u017c\u017cejjed biex jilmentaw mill-fatt li, bit-tne\u0127\u0127ija tas-setg\u0127at tal-kunsilli, l-poplu ma kien qed jiggwadanja xejn. <a href=\"https:\/\/www.independent.com.mt\/articles\/2015-01-26\/local-news\/Wardens-should-be-transferred-back-under-direct-responsibility-of-Local-Councils-Siggiewi-Mayor-6736129458\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Waqt konferenza tas-sindki tal-lokalitajiet tan-nofsinhar ta&#8217; Malta li kienet saret fl-2015, Karol Aquilina &#8211; dak i\u017c-\u017cmien Sindku tas-Si\u0121\u0121iewi &#8211; kien g\u0127amel appell biex il-politika ta&#8217; \u010bentralizzazzjoni tal-gvern ti\u0121i mwarrba.<\/a> M&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, l-appell tieg\u0127u kien waqa&#8217; fuq widnejn torox.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">L-a\u0127\u0127ar rapport li xandar l-Awditur \u0120enerali dwar l-operat tal-a\u0121enzija \u010bentrali tal-gvern li tmexxi s-sistema tal-gwardjani lokali juri li l-effi\u010bjenza mhux talli ma \u017cdiditx i\u017cda jidher li marret il-ba\u0127ar. <a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/get-financial-affairs-order-national-audit-office-warns-lesa.1040136\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Fil-\u0127ar\u0121a tat-<em>Times of Malta<\/em> tal-lum, hemm sunt tajjeb tar-rapport.<\/a><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Skont ir-rapport, hemm it-ta\u0127wid fil-kotba finanzjarji tal-a\u0121enzija. U hemm ukoll di\u017castru s\u0127i\u0127 f&#8217;dak li huwa \u0121bir ta&#8217; flejjes li huma dovuti u ta\u0127wid f&#8217;dawk li huma dokumenti dwar multi &#8220;ma\u0127furin&#8221; &#8211; li ma jistax \u0127lief ifisser li je\u017cistu bi\u017cibilju ta&#8217; opportunitajiet biex isse\u0127\u0127 il-korruzzjoni.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">U biex inkomplu ng\u0127axxquha, llum is-sindki u l-kunsilliera m&#8217;g\u0127adx g\u0127andhom is-setg\u0127a\u00a0 li jinfurzaw il-li\u0121ijiet fuq kwistjonijiet b\u0127al, ng\u0127idu a\u0127na, pparkjar ta&#8217; karrozzi fuq bankini, rimi ta&#8217; skart matul il-lejl jew kwistjonijiet \u017cg\u0127ar bejn \u0121irien.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127al darb&#8217;o\u0127ra, re\u0121a&#8217; g\u0127andna ba\u0127ar jaqsam bejn l-infurzar tal-li\u0121ijiet u l-kunsilliera &#8211; b&#8217;mod spe\u010bjali dawk il-kunsilliera Laburisti li jkollhom jag\u0127\u017clu bejn il-lejalt\u00e0 tag\u0127hom lejn il-poplu tal-lokalit\u00e0 li jkun tellag\u0127hom u l-lejalt\u00e0 lejn il-partit &#8211; u minn wara l-kwinti dawn tg\u0127idx kemm qed jilmentaw\u00a0 dwar il-mod kif i\u017c-\u017cjiediet fit-traffiku u fl-iskart qed jeqirdu lill-ambjent.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Din tal-gwardjani hi biss wa\u0127da mill-sistemi li Joseph Muscat kien suppost qabadha minn qrunha biex, bl-isku\u017ca tal-hekk imsej\u0127a &#8220;riformi&#8221;, spi\u010b\u010ba biex remiha l-ba\u0127ar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fl-2011, meta kien g\u0127adu Kap tal-Oppo\u017cizzjoni, Joseph Muscat stqarr li kien bi \u0127siebu &#8220;jaqbad il-barri minn qrunu u jindirizza s-&#8220;serq&#8221; fis-sistema tal-gwardjani lokali&#8221;. Sa dak i\u017c-\u017cmien, is-sistema tal-gwardjani lokali kienet di\u0121\u00e0 ilha g\u0127axar snin li dda\u0127\u0127let. Fl- 2011, l-Kunsilli Lokali kienu ng\u0127ataw is-setg\u0127a li jqabbdu lil dawn il-gwardjani biex jissorveljaw it-toroq. Meta kien ikun hemm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":116453,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116456\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=116456"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116456\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":116466,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116456\/revisions\/116466\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116453\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=116456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=116456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=116456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}