{"id":116580,"date":"2023-07-07T12:19:03","date_gmt":"2023-07-07T10:19:03","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=116580"},"modified":"2023-07-08T08:26:53","modified_gmt":"2023-07-08T06:26:53","slug":"mhux-biss-imgieba-tal-vavi-hi-ukoll-imgieba-korrotta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2023\/07\/mhux-biss-imgieba-tal-vavi-hi-ukoll-imgieba-korrotta\/","title":{"rendered":"Mhux biss hi m\u0121ieba tal-vavi: hi wkoll im\u0121ieba korrotta"},"content":{"rendered":"<p style=\"font-weight: 400;\"><img class=\"aligncenter size-full wp-image-116573\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_.jpeg\" alt=\"\" width=\"959\" height=\"639\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_-200x133.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_-300x200.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_-400x267.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_-600x400.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_-768x512.jpeg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_-800x533.jpeg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/file-2.aspx_.jpeg 959w\" sizes=\"(max-width: 959px) 100vw, 959px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Fil-ka\u017c ta&#8217; Jean Paul Sofia, l-im\u0121ieba ta&#8217; Robert Abela mhux biss kienet tixba\u0127 dik tal-vavi. Kienet ukoll im\u0121ieba korrotta. Il-biera\u0127 fil-Parlament se\u0127\u0127 dibattitu li matulu ntalbet it-tnedija ta&#8217; inkjesta bil-g\u0127an li nsiru nafu jekk kienx hemm nuqqasijiet minn na\u0127a tal-gvern\u00a0 u dwar jekk il-mewt qasir il-g\u0127omor ta&#8217; Sofia setg\u0127etx \u0121iet evitata. Inkjesta indipendenti g\u0127andha awtorit\u00e0 morali u l-e\u017citu tal-investigazzjonijiet tag\u0127ha jixxandar f&#8217;rapport li jelenka l-fatti kollha u li jag\u0127mel ir-rakkomandazzjonijiet li jkunu me\u0127tie\u0121a.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Inkjesta pubblika tista&#8217; tg\u0127abbi responsabbilt\u00e0 fuq l-istat u din ir-responsabbilt\u00e0 tista&#8217; tie\u0127u s-sura ta&#8217; kompli\u010bit\u00e0 intenzjonata f&#8217;delitt jew ta&#8217; nuqqasijiet f&#8217;dak li huwa d-dmir li ti\u0121i garantita s-sigurt\u00e0 fuq il-postijiet tax-xog\u0127ol. Jekk tirri\u017culta l-kompli\u010bit\u00e0 intenzjonata, l-kwistjoni tie\u0127u xejra kriminali. Ejjew, g\u0127all-mument, nassumu li f&#8217;dan il-ka\u017c ma kienx hemm kompli\u010bit\u00e0 intenzjonata u li nkjesta mhux ser tasal biex twa\u0127\u0127al f&#8217;xi ministru g\u0127all-mewt ta&#8217; Sofia.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">F&#8217;\u010birkostanzi b\u0127al dawn, min imexxi l-inkjesta ikun qed jinvestiga kwistjonijiet li jmorru lil hinn mill-kamp kriminali. Jekk jirri\u017culta li kien hemm it-traskura\u0121ni u n-negli\u0121enza (b\u0127al fil-ka\u017c ta&#8217; nuqqasijiet f&#8217;dak li huwa infurzar ta&#8217; li\u0121ijiet jew nuqqasijiet f&#8217;dak li huwa ti\u0121did tal-li\u0121ijiet biex dawn ikunu konformi ma&#8217; livelli a\u010b\u010bettati) forsi nistg\u0127u nistennew xi ri\u017cenja ministerjali u l-\u0127atra ta&#8217; ministru \u0121did li jkun determinat u impenjat li jirran\u0121a s-sitwazzjoni u dan sabiex tra\u0121edji b\u0127al dawn ma jer\u0121g\u0127ux ise\u0127\u0127u.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Inkjesta jista&#8217; ma jirri\u017cultalhiex li se\u0127\u0127et it-traskura\u0121ni u n-negli\u0121enza u sempli\u010bement tista&#8217;\u00a0 ssemmi t-tag\u0127limiet li jkunu ttie\u0127du minn ka\u017c li jkunu jistg\u0127u jservu ta&#8217; tag\u0127lima g\u0127al ka\u017cijiet li g\u0127ad jistg\u0127u jse\u0127\u0127u fil-\u0121ejjieni u dan bil-g\u0127an li ji\u0121u evitati l-imwiet.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">B&#8217;mod \u0121enerali dawn huma r-ra\u0121unijiet wara t-tnedija ta&#8217; inkjesti pubbli\u010bi li jsiru wara li jkunu se\u0127\u0127ew in\u010bidenti serji fejn ikun hemm suspett ta&#8217; nuqqasijiet minn na\u0127a tal-istat li setg\u0127u wasslu biex intilfu l-\u0127ajjiet tan-nies.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Dan l-a\u0127\u0127ar segwejt film tajjeb li rrakkonta l-istorja tra\u0121ika li se\u0127\u0127et fl-22 ta&#8217; Lulju 2011 fin-Norve\u0121ja. Dakinhar terrorista armat sa snienu qatel tmienja minn nies permezz ta&#8217; karrozza- bomba f&#8217;Oslo u, aktar tard, fl-istess \u0121urnata, spara fuq 69 ru\u0127 li kienu qed jattendu laqg\u0127a politika g\u0127a\u017c-\u017cg\u0127a\u017cag\u0127.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-prim ministru Norve\u0121i\u017c ma qg\u0127adx ja\u0127sibha u mill-ewwel ordna li ssir inkjesta u dan indipendentement mill-investigazzjoni kriminali mill-pulizija li kienet wasslet biex dan it-terrorista jittella&#8217; l-qorti mixli bil-qtil ta&#8217; tant persuni. L-inkjesta kien irri\u017cultalha li l-istat kien \u0127ati ta&#8217; xi nuqqasijiet: nuqqasijiet minn na\u0127a tal-gvern u minn na\u0127a tas-servizzi sigrieti li, kieku mxew mod ie\u0127or, setg\u0127u evitaw din l-akbar tra\u0121edja f&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar \u017cminijiet.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u0120ara&#8217; li, wara l-pubblikazzjoni tar-rapport tal-inkjesta, l-prim ministru Jens Stoltenberg ma warrabx. Fil-film (<em>22 July<\/em>, issibuh fin-Netflix) jidhru l-familji tal-vittmi huma u jsostnu li l-prim ministru ma kellux g\u0127alfejn iwarrab u li huma ma kienux qed iwa\u0127\u0127lu fih g\u0127at-tra\u0121edja li kienet se\u0127\u0127et u li anzi jixtiequh li jkompli jmexxi l-pajji\u017c.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jista&#8217; jag\u0127ti l-ka\u017c li dan kollu huwa ftit jew wisq romanti\u010bizzat. Ma nixtieqx li noqg\u0127od insemmi e\u017cempji stori\u010bi minn dak li rajt b&#8217;g\u0127ajnejja minn filmat ta&#8217; storja li fiha dda\u0127\u0127lu xeni li fil-fatt qatt ma se\u0127\u0127ew. M&#8217;g\u0127andix bi\u017c\u017cejjed informazzjoni biex inkun nista&#8217; nwarrab ix-xrar tar-romanti\u010bi\u017cmu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">I\u017cda minkejja l-fatt li \u010berti stejjer li xxandru fil-filmat kienu biss finta, nista&#8217; ng\u0127id li dawn kienu ta&#8217; ispirazzjoni g\u0127alija meta \u0121ejt biex nipparagunahom mal-im\u0121ieba ta&#8217; Robert Abela. Mexxej ikun jist\u0127oqqlu r-rispett meta t-tmexxija tieg\u0127u tkun wa\u0127da kontabbli u meta juri li huwa lest li jirrikonoxxi l-fatti billi jaqbad il-barri minn qrunu, jkunu xi jkunu l-konsegwenzi.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">L-emenda li tressqet il-biera\u0127 mill-gvern g\u0127all-mozzjoni tal-PN li titlob g\u0127at-tnedija ta&#8217; nkjesta indipendenti ma kienet xejn \u0127lief vavata u att ta&#8217; tfarfir tar-responsabbilt\u00e0. Inkjesta pubblika ssir biex il-gvern jin\u017camm kontabbli u hi \u0127a\u0121a li l-gvern g\u0127andu s-setg\u0127a li jniedi ming\u0127ajr telf ta&#8217; \u017cmien. I\u017cda minflok, Robert Abela qatag\u0127ha li jipproponi ri\u017coluzzjoni parlamentari ndirizzata lil ma\u0121istrat inkwirenti li permezz tag\u0127ha j\u0127e\u0121\u0121i\u0121ha biex t\u0127affef ix-xog\u0127ol tag\u0127ha.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Fuq il-karta, f&#8217;Malta g\u0127andna s-separazzjoni tal-poteri. G\u0127alkemm ri\u017coluzzjoni parlamentari li titlob lil ma\u0121istrat taqta&#8217; fil-qasir u t\u0127affef fl-investigazzjoni tag\u0127ha tista&#8217; tkun jew m&#8217;hix azzjoni strettament illegali jew li tmur kontra l-kostituzzjoni, wie\u0127ed jista&#8217; jg\u0127id li hi azzjoni li tmur lil hinn mill-prudenza li hi mistennija mill-ferg\u0127at l-o\u0127ra tal-gvern fejn g\u0127andha x&#8217;taqsam il-\u0121udikatura. \u0126lief permezz tal-mog\u0127dija tal-li\u0121ijiet, la l-Parlament u lanqas il-gvern m&#8217;g\u0127andhom jiddettaw lill-membri tal-\u0121udikatura x&#8217;g\u0127andhom jag\u0127mlu u f&#8217;liema \u017cmien g\u0127andhom jag\u0127mluh. Im\u0121ieba b\u0127al din tammonta g\u0127al nuqqas ta&#8217; rispett lejn l-indipendenza tal-\u0121udikatura li f&#8217;demokrazija ma nistg\u0127ux ng\u0127addu ming\u0127ajrha.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">\u017bmien jista&#8217; ji\u0121i preskritt fuq pro\u010bess \u0121udizzjarju biss permezz tal-li\u0121i biss u mhux bis-sa\u0127\u0127a ta&#8217; xi dikjarazzjoni politika mg\u0127oddija mill-Parlament bil-g\u0127an li ti\u0121i mwittija t-triq biex Robert Abela jkun jista&#8217; jfarfar ir-responsabbilt\u00e0 li \u0121\u0121ib mag\u0127ha l-kontabilit\u00e0. Huwa minnu li nkjesta ma\u0121isterjali tibqa&#8217; pro\u010bess \u0121udizzjarju sakemm din tkun immexxija minn ma\u0121istrat u hi wa\u0127da ta&#8217; natura nvestigattiva. U nkjesta titmexxa minn ma\u0121istrat biex tkun barra mill-kontroll tal-gvern. Robert Abela jidher li dan il-fatt m&#8217;huwiex lest li jirrispettah.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Jekk Robert Abela mhuwiex kuntent li, fil-ka\u017c ta&#8217; Sofia, l-Pulizija naqset li t\u0127arrek lin-nies fil-qorti, g\u0127aliex qed jilmenta mal-ma\u0121istrat? Xejn ma j\u017comm lill-Pulizija milli titlob lill-ma\u0121istrat biex tg\u0127addilha d-dokumenti li g\u0127andha dwar il-ka\u017c u li titlob lill-Avukat \u0120enerali tapprova l-bidu tal-prosekuzzjonijiet. Ir-ri\u017coluzzjoni ta&#8217; Robert Abela l-g\u0127ala ma ssemmi xejn dwar dan?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Din ma tistax tkun vavata biss. Ma jistax ikun li inkesta pubblika m&#8217;hix ser titnieda g\u0127ax Robert Abela stqarr li ma jridhiex u g\u0127aliex, ta&#8217; vavu li hu, m&#8217;g\u0127andux il-kura\u0121\u0121 li jer\u0121a&#8217; lura minn kelmtu.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Hi \u0127afna ag\u0127ar minn vavata. Ma tistax tkun mod ie\u0127or. L-oppo\u017cizzjoni (li, g\u0127andu jing\u0127ad, wriet il-\u0127ila li fil-ka\u017c ta&#8217; Jean Paul Sofia \u017c\u017comm il-bilan\u010b me\u0127tie\u0121 bejn it-tattika, r-rispett lejn il-familja tal-vittma u r-rabja fil-konfront tal-kefrija tal-gvern) g\u0127andha ra\u0121un tissuspetta li Robert Abela qed ig\u0127atti xtur xi \u0127add jew ta&#8217; xi w\u0127ud.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Qed jing\u0127ad li w\u0127ud mid-deputati Laburisti m&#8217;humiex kuntenti bl-insistenza ta&#8217; Robert Abela li dawn g\u0127andhom jivvutaw kontra l-mozzjoni g\u0127aliex din m&#8217;hi xejn \u0127lief a\u010b\u010bettazzjoni tat-talba tal-omm biex ji\u0121u stabiliti l-fatti. Dawn id-deputati &#8211; li x&#8217;aktarx li lkoll i\u010bedu g\u0127at-theddid ta&#8217; Robert Abela \u2013 g\u0127allinqas qed jistaqsu lilhom infushom g\u0127aliex g\u0127andhom jintu\u017caw biex jitg\u0127attew ix-xtur ta&#8217; xi w\u0127ud, huma min huma, li setg\u0127u kienu huma li b&#8217;im\u0121iebithom ikka\u0121unaw il-mewt ta&#8217; \u017cag\u0127\u017cug\u0127.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Ma nistg\u0127ux ma nag\u0127mlux paragun bejn il-ka\u017c ta&#8217; Sofia u dak ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. G\u0127al sentejn s\u0127a\u0127, il-gvern ta&#8217; Joseph Muscat baqa&#8217; jirre\u017cisti t-talbiet li kienu saru sabiex titnieda inkjesta pubblika u dan bl-isku\u017ca li kien hemm g\u0127addejja inkjesta ma\u0121isterjali u li din kienet bi\u017c\u017cejjed. Illum nafu li ma kienitx.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Minn aspett wie\u0127ed, i\u017c-\u017cew\u0121 ka\u017cijiet ma jixtieb\u0127ux. Id-deputati Laburisti kollha \u2013 sa\u0127ansitra anki dawk li issa rtiraw u li qed jilg\u0127abuha tal-ver\u0121ni \u2013 kellhom g\u0127alxiex ikun be\u017cg\u0127ana dwar il-verit\u00e0 li wasslet g\u0127all-assassinju ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. Kienu jafu x-xog\u0127ol tag\u0127ha f&#8217;hiex kien jikkonsisti u kienu ssuspettaw li nqatlet min\u0127abba x-xog\u0127ol li kienet qeg\u0127da twettaq. U kienu be\u017cg\u0127ana li t-tnedija ta&#8217; investigazzjoni dwar ir-rabta bejn ix-xog\u0127olha u l-qtil tag\u0127ha seta&#8217; jfisser it-tmiem tal-karriera politika tag\u0127hom.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Din id-darba, hemm u\u0127ud mid-deputati Laburisti li m&#8217;humiex lesti li jbaxxu rashom g\u0127al kollox g\u0127al dak li jrid Robert Abela. I\u017cda Robert Abela g\u0127andu informazzjoni li huma ma jafux biha u li m&#8217;g\u0127andux il-\u0127ila li jwassalhielhom: il-korruzzjoni toqtol. Kienet il-korruzzjoni li assassinat lil Daphne Caruana Galizia. U l-korruzzjoni x&#8217;aktarx qatlet ukoll lil Jean Paul Sofia. U din l-inkjesta, li hi \u0127ielsa mill-pre\u0121udizzji g\u0127omja li bosta kellhom kontra Daphne Caruana Galizia sa\u0127ansitra anki wara li din inqatlet, tista&#8217; tkun ta&#8217; xkiel g\u0127all-korrotti bl-istess mod kif qatt ma setg\u0127et kienet ta&#8217; xkiel l-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Robert Abela ma jridx li jg\u0127addi minn dan ir-riskju. Jaf li dan huwa riskju tabil\u0127aqq reali.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fil-ka\u017c ta&#8217; Jean Paul Sofia, l-im\u0121ieba ta&#8217; Robert Abela mhux biss kienet tixba\u0127 dik tal-vavi. Kienet ukoll im\u0121ieba korrotta. Il-biera\u0127 fil-Parlament se\u0127\u0127 dibattitu li matulu ntalbet it-tnedija ta&#8217; inkjesta bil-g\u0127an li nsiru nafu jekk kienx hemm nuqqasijiet minn na\u0127a tal-gvern\u00a0 u dwar jekk il-mewt qasir il-g\u0127omor ta&#8217; Sofia setg\u0127etx \u0121iet evitata. Inkjesta indipendenti g\u0127andha awtorit\u00e0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":116574,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116580\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=116580"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116580\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":116603,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116580\/revisions\/116603\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116574\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=116580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=116580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=116580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}