{"id":23615,"date":"2018-10-18T16:29:00","date_gmt":"2018-10-18T14:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=23615"},"modified":"2018-10-18T16:29:00","modified_gmt":"2018-10-18T14:29:00","slug":"l-omelija-tat-tlieta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2018\/10\/l-omelija-tat-tlieta\/","title":{"rendered":"L-omelija tat-Tlieta"},"content":{"rendered":"<p><em>Is-so\u010bjeta&#8217; \u010bivili qed tqum. L-ammont ta&#8217; nies li \u0121ew nhar it-Tlieta hu twe\u0121iba g\u0127all-indifferenza jew it-tmejjil tal-klassi politika g\u0127al persuni li ja\u0121ixxu biex jiddefendu dak li hu \u0121ust u b&#8217;im\u0127abba g\u0127al pajji\u017chom.<\/em><\/p>\n<p><em>In-nies li mxiet nhar it-Tlieta ma we\u0121bits sej\u0127a biex tappo\u0121\u0121ja xi partit politiku fuq ie\u0127or. Ma kienux qed jifir\u0127u g\u0127al kandidat bit-tama li teg\u0127leb o\u0127rajn. Kienu qed jipprotestaw b&#8217;appo\u0121\u0121 g\u0127al idea: li l-verita&#8217; g\u0127andha tirba\u0127 u l-\u0121ustizzja tintradd.<\/em><\/p>\n<p><em>Wie\u0121bu b\u0127ala so\u010bjeta&#8217; \u010bivili g\u0127al kampanja ta&#8217; sena li l-politi\u010bi \u0127asbu li se tintemm \u0127afna, \u0127afna ilu.<\/em><\/p>\n<p><em>Il-Knisja Kattolika ta&#8217; Malta m&#8217;g\u0127andhiex b\u017conn min jag\u0127llimha xi rwol g\u0127andha fil-komunita&#8217;. Min-natura tag\u0127ha hi elementi \u010bentrali tas-so\u010bjeta&#8217; \u010bivili. Hi attiva fil-komunita&#8217; u g\u0127andha \u0127afna x&#8217;tg\u0127id fuq il-\u0127ajja f&#8217;dan il-pajji\u017c. U knisja li t\u0127alli ming\u0127ajr kumment l-istat pre\u017centi ta&#8217; Malta tabdika mir-responsabbiltajiet tag\u0127ha.<\/em><\/p>\n<p><em>Fr David Cilia qaddes nhar it-Tlieta. Tqabbad mill-Ar\u010bisqof Charles Scicluna li me setg\u0127ax iqaddes hu g\u0127ax impenjat g\u0127al xahar barra minn Malta. Aqra l-omelija ta&#8217; Dun Cilia. U mhux qed ng\u0127idlek hekk g\u0127ax f&#8217;\u0127in minnhom jikkwotani li bil-fors hu mument importanti fl-istorja ta-reli\u0121jonijiet tad-dinja.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img class=\"aligncenter wp-image-20790 size-full\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/JD40990.jpg\" alt=\"\" width=\"3945\" height=\"2626\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/JD40990-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/JD40990-406x270.jpg 406w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/JD40990-768x511.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/JD40990.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 3945px) 100vw, 3945px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cKollox g\u0127andu \u017cmienu, u kull \u0127a\u0121a g\u0127andha waqtha ta\u0127t is-sema!\u201d<\/p>\n<p>G\u0127eluq is-sena mill-assassinju ta\u2019 Daphne, u kwa\u017ci g\u0127eluq is-sena mill-funeral tag\u0127ha, qeg\u0127din ner\u0121g\u0127u nipproklamaw il-qari li kien pproklamat dak in-nhar tal-funeral.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Nafu li dawn is-siltiet mill-iskrittura kellhom tifsira spe\u010bjali g\u0127al Daphne.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Fil-ftu\u0127 tal-librett hemm kwotazzjoni mir-<i>Running Commentary<\/i> tag\u0127ha: \u201c<i>Ecclesiastes 3: 1-8 is engraved in my heart\u201d <\/i>(15 July 2016).<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Il-Kelma ta\u2019 Alla hija \u0127ajja u qawwija u qed ner\u0121g\u0127u nduru lejha biex in\u0127alluha tkellimna fi\u010b-\u010birkostanzi tal-lum, sena wara mimlija \u0127afna emozzjonijiet u taqbid, u \u0127afna mistoqsijiet.<\/p>\n<p>1. Fi\u010b-\u010birkustanza tal-lum jolqtuni l-aktar tlitt versi mill-ewwel qari:<\/p>\n<p>\u201c\u017bmien li tg\u0127annaq u \u017cmien li ti\u010b\u010ba\u0127\u0127ad mit-tg\u0127anniq\u201d.<\/p>\n<p>\u201c\u017bmien li tiskot<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>u \u017cmien li titkellem\u201d<\/p>\n<p>\u201c\u017bmien it-taqbid, u \u017cmien il-pa\u010bi\u201d.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>\u0126siebi llum mmur l-ewwel u qabel kollox fil-\u0121enituri ta\u2019 Daphne, Michael u Rose, f\u2019\u017cew\u0121ha Peter, f\u2019uliedha, li zgur kienu l-aktar persuni g\u0127e\u017cie\u017c f\u2019din id-dinja, Matthew, Andrew u Paul, \u0127utha, u n-neputijiet Megan u Amy; g\u0127ax bla \u0127tija tag\u0127hom \u0121ew im\u010ba\u0127\u0127da mill-affett tal-g\u0127a\u017ci\u017ca tag\u0127hom.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u0120ew im\u0121ieg\u0127la minn id kiefra ji\u010b\u010ba\u0127du mit-tg\u0127anniq ta\u2019 l-g\u0127a\u017ci\u017ca tag\u0127hom.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>In\u0121ustizzja kbira.<\/p>\n<p>Daphne kienet persuna li fissret \u0127afna g\u0127al dawk li kienu jafuha mill-qrib.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Laqtuni t-testimonjanzi li taw diversi nies nhar il-\u0126add li g\u0127adda fil-<i>Pink Magazine<\/i> ta-<i>Sunday Times of Malta<\/i> u li nimma\u0121ina anke llum qeg\u0127din hawn isellmu l-memorja tag\u0127ha filwaqt li jitolbu g\u0127aliha.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ippermettuli nikkummenta dawn il-versi bibli\u010bi billi nirreferi g\u0127all-esperjenza tag\u0127kom stess:<\/p>\n<p><i>Samira Jamil<\/i>: \u201cIn Daphne, I found a friend who was sensitive, accessible and intuitive.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>She emphatised with me for not having family in Malta and was always there for me.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>I believe that, at times, she too felt like a foreigner in her own land\u201d.<\/p>\n<p><i>Loredana Gatt<\/i>: \u201cNow I think the only way to honour Daphne is to keep her message going, her fight against corruption and her fight for democracy and justice.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Since Daphne was killed, I have become aware of this on a wider level and more appreciative even of Italian journalists who are fighting battles similar to Daphne\u2019s here in Italy\u201d.<\/p>\n<p><i>Simone Camilleri<\/i>: \u201cIt is<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>amazing to me that someone who was always so busy \u2013 with her writing, her magazine, her family, visiting her sons as they studied and worked overseas \u2013 could still find time to prioritise her friends when they needed her support.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>She has made me realize that a true friend is one who will always be there for you, no questions asked\u201d<\/p>\n<p>\u201cI think Daphne definitely valued her sons most in life.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>She was always very humble about her own achievements but she lit up when she spoke about her sons\u2019.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>She was excited for all the opportunities they had in life and was proud of all they had achieved in their young lives\u201d.<\/p>\n<p>\u201cHer sons were grown-up and living overseas.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Why not retire her blog and focus on her family, her magazine?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Why not leave the country? In typical Daphne fashion, she shrugged off my concerns with a smile and told me that she felt compelled to write because she felt so strongly that Malta deserved better.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>It was the first time I truly understood how selfless her sacrifices were\u201d.<\/p>\n<p>\u201cHowever, since Daphne\u2019s assassination, I vowed to become more vocal and to always speak up for the underdog, I think that is the best way to honour Daphne\u2019s memory\u201d.<\/p>\n<p><i>Megan Mallia<\/i>: \u201cDaphne saw beauty where there was none, as she lived with a desire to pull out the weeds in the world and plant flowers in their place.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>She certainly did that in a literal sense too \u2013 her garden was unlike any I\u2019ve ever seen\u201d.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u2026 \u201cIn a world that worships money and power, my aunt Daphne valued life, love and honesty \u2013 and a few good laughs over tea and cake in her living room would have made our day\u201d.<\/p>\n<p><i>Claire Borg<\/i>: \u201cI looked up to her, with total admiration.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>And the fact that she believed in me and took me on board as a food stylist and photographer when I practically knew nothing says a lot about her\u201d. \u2026 \u201cDaphne lives in my heart.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>That\u2019s how I honour her memory.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>I think of her a great deal.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>I honour her in my work.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>My food photography is a tribute to her\u201d. \u2026 \u201cI think Daphne value most the truth, her family and her work, and one lesson I learned from her is never to be afraid.<\/p>\n<p>2. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0 <\/span>Jista\u2019 jkun li wara sena nistennew li ssir \u0121ustizzja u li to\u0127ro\u0121 il-verita\u2019 dwar minn hu verament responsabbli ta\u2019 dan il-qtil, in\u0127ossuna b\u0127al Ko\u0127elet li fl-ewwel qari jg\u0127id: \u201c<i>\u0126a\u0121a o\u0127ra lma\u0127t ta\u0127t ix-xemx: fejn g\u0127andu jkun hemm il-\u0127aqq hemm l-in\u0121ustizzja, fejn g\u0127andu jkun hemm is-sewwa hemm il-\u0127a\u017cen\u201d.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><\/i>G\u0127alhekk forsi kull 16 tax-xahar, bi ftit xemg\u0127a u ftit fjuri, kienet issir il-mistoqsija \u201cmin qatel lil Daphne?\u201d <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Dawk ix-xemg\u0127a u dawk il-fjuri innokwi, li saru sinjal li jdejjaq! <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ma l-awtur sagru ejjew ng\u0127idu: \u201c<i>Il-\u0121ust u l-\u0127a\u017cin Alla jag\u0127mel \u0127aqq minnhom, g\u0127ax kull \u0127a\u0121a g\u0127andha waqtha u kull g\u0127emil hemm \u0127aqq g\u0127alih\u201d.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><\/i>Hekk hi r-risposta ukoll tas-Salm Responsorjali \u201cKemm se ddumu te\u0127duha kontra wie\u0127ed wa\u0127du, biex taqilbu\u0127 ilkoll flimkien?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u0126sieb\u0127om biss biex iwaqqg\u0127uh mill-g\u0127oli tieg\u0127u\u201d.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>U g\u0127al din l-esperjenza persekutorja, is-Salmista jafferma: \u201cF\u2019Alla biss il-mistrie\u0127 ta\u2019 ru\u0127i\u201d. In\u0121edded l-appell li kien g\u0127amel l-Ar\u010bisqof lil dawk responsabbli mill-qtil ta\u2019 Daphne dak in-nhar tal-funeral fit-3 ta\u2019 Novembru 2017: \u201c<i>Ta\u0127rab kemm ta\u0127rab mill-\u0121ustizzja tal-bnedmin, mill-\u0120ustizzja ta\u2019 Alla ma ta\u0127rabx.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Indem qabel ikun tard wisq\u201d. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><\/i>Hi l-indiema l-attenwant quddiem Alla.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Anke lilek, jew anke lilkom Alla jrid isalvakom.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Dan hu d-demm tal-\u0126aruf li permezz tieg\u0127u ninfdew minn dak li jixlina!<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Hekk qrajna fl-Apokalissi fit-tieni qari.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Avolja nafu li r-reb\u0127a hi tal-\u0127aruf, l-\u0121lieda ma tiqafx qabel ma s-sewwa jo\u0127ro\u0121 rebbie\u0127.<\/p>\n<p>3. Fl-a\u0127\u0127arnett il-Van\u0121elu li qrajna jfakkarna li \u201cl-\u0121udizzju huwa dan: li d-dawl \u0121ie fid-dinja imma l-bnedmin \u0127abbew id-dlam aktar mid-dawl \u2026 kull minn jag\u0127mel il-\u0127a\u017cen jog\u0127od id-dawl, u ma jersaqx lejn id-dawl, biex g\u0127emilu ma jinkixifx\u201d. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Hi realta\u2019 li a\u0127na lkoll n\u0121arrbuha fl-esperjenza tal-\u0127ajja so\u010bjali, politika, u Statali.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Naraw dellijiet, dlam, imma anke dawl. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>G\u0127alhekk huwa fl-interess ta\u2019 so\u010bjeta\u2019 b\u2019sa\u0127\u0127itha, li tirrispetta d-demokrazija u s-separazzjoni tal-poter, li jkollna trasparenza fl-affarijiet pubbli\u010bi, li l-informazzjoni tkun permessa ti\u010b\u010birkola liberament, li l-\u0121urnalisti jkunu tassew \u0127ielsa, mhux biss g\u0127ax mhux imsikkta b\u0127al Daphne, imma lanqas ippersegwitati jew f\u2019bi\u017ca\u2019 ta\u2019 ritaljazzjoni.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Is-so\u010bjeta\u2019 tag\u0127na jixirqilha a\u0127jar, imma jkollha dak li hi tippermetti.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>G\u0127alhekk l-g\u0127ajta g\u0127all-\u0121ustizzja u l-verita\u2019 m\u2019g\u0127andhiex tiskot qabel ma ti\u0121i milqug\u0127a.<\/p>\n<p>L-Ar\u010bisqof fil-quddiesa tal-funeral huwa hu jindirizza lill-ulied Daphne kien qal, \u201cL-g\u0127a\u017ci\u017ca mama\u2019 tag\u0127kom mietet mewta krudili minn id mo\u0127bija ta\u2019 xi \u0127add li \u0127abb id-dlam, aktar mid-dawl g\u0127ax l-g\u0127emil tieg\u0127u kien \u0127a\u017cin.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Qisu li tkunu ulied id-dawl\u201d. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Nistqarr mag\u0127kom li d-dinjita\u2019 li urejtu, minkejja l-indinjazzjoni \u0121usta tag\u0127kom, u l-\u0127idma tag\u0127kom biex flok id-dlam jid\u0127ol id-dawl juri li intom ilqajtu dan l-appell.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u0126adt gost nisma\u2019 l-intervista li Paul ta lis-sit <i>Index on Censorship<\/i> u fost l-o\u0127rajn qal:<\/p>\n<p><i>\u201cIt\u2019s a very personal thing what motivates a journalist to carry on writing in the face of all those threats and violence,\u201d said Paul, \u201cfor my mother it was that you can\u2019t just leave things alone, you can\u2019t let injustice carry on, you can\u2019t, in her words, just let people get away with it.\u201d<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span><\/i>(Intervista ma\u2019 Lewis Jennings, 10 Ott 2018).<\/p>\n<p>\u0120urnalista ie\u0127or fakkarna:<\/p>\n<p>In her death as in her life, she holds up a mirror to the face of this country and forces us to see the ugliness we deny.<\/p>\n<p>Manuel Delia.<\/p>\n<p>Konkluzjoni.<\/p>\n<p>Sfortunatament fl-Unjoni Ewropea kellna tliet assassinji ta\u2019 \u0121urnalisti.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Nie\u0127u din l-okka\u017c\u017cjoni biex infakkar u nsellem ukoll il-memorja ta\u2019 Jan Kuciak, 27 sena, maqtul fil-25 ta\u2019 Frar 2018; u Viktoria Marinova, 30 sena, maqtula dan ix-xahar stess.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Kif qal l-Ar\u010bisqof fil-messa\u0121\u0121 tieg\u0127u,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u201cIl-\u0121urnalisti je\u0127tie\u0121u l-protezzjoni ta\u2019 l-Istat u tas-so\u010bjeta\u2019 biex i\u0127arsu l-libertajiet ta\u010b-\u010bittadini kollha\u201d.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Daphne kienet l-ewwel \u0121urnalista fl-UE li nqatlet, jalla ma nkunux a\u0127na ta\u2019 l-a\u0127\u0127ar li nag\u0127mlu \u0121ustizzja. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Il-\u0121ustizzja u l-verita\u2019 jirristabilixxu l-ekwilibriju fis-so\u010bjeta\u2019.<\/p>\n<p>Grazzi lil kull min hu pre\u017centi, g\u0127ax il-pre\u017cenza tag\u0127kom tag\u0127mel differenza.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Hi x-xemg\u0127a li ddawwal id-dlam; hi l-im\u0127abba li ttaffi l-in\u0121ustizzja mal-familja ta\u2019 Daphne. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Ag\u0127tiha, O Mulej, il-mistrie\u0127 ta\u2019 dejjem u d-dawl ta\u2019 dejjem jiddi lilha, tistrie\u0127 fis-sliem.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Amen<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Is-so\u010bjeta&#8217; \u010bivili qed tqum. L-ammont ta&#8217; nies li \u0121ew nhar it-Tlieta hu twe\u0121iba g\u0127all-indifferenza jew it-tmejjil tal-klassi politika g\u0127al persuni li ja\u0121ixxu biex jiddefendu dak li hu \u0121ust u b&#8217;im\u0127abba g\u0127al pajji\u017chom. In-nies li mxiet nhar it-Tlieta ma we\u0121bits sej\u0127a biex tappo\u0121\u0121ja xi partit politiku fuq ie\u0127or. Ma kienux qed jifir\u0127u g\u0127al kandidat bit-tama li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20791,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23615\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=23615"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23615\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":23700,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23615\/revisions\/23700\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20791\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=23615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=23615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=23615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}