{"id":35510,"date":"2018-10-29T12:14:13","date_gmt":"2018-10-29T11:14:13","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=35510"},"modified":"2018-10-29T16:35:03","modified_gmt":"2018-10-29T15:35:03","slug":"xghandu-u-xmghandux-jixxandar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2018\/10\/xghandu-u-xmghandux-jixxandar\/","title":{"rendered":"X&#8217;g\u0127andu u x&#8217;m&#8217;g\u0127andux jixxandar"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter wp-image-35286 size-large\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-200x113.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-300x169.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-400x225.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-600x338.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-768x432.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-800x450.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2.jpg 1024w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/10\/maxresdefault-2-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>F&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar \u0121ranet kelli g\u0127alxiex nirrifletti xi ftit dwar is-solidarjet\u00e0 professjonali ta&#8217; bejn il-\u0121urnalisti, jew inkella dwar in-nuqqas tag\u0127ha. Ma kontx qed nirrifletti dwar is-solidarjet\u00e0 li tista&#8217; ssir mieg\u0127i. F&#8217;dan ix-xog\u0127ol jien g\u0127adni pjuttost \u0121did u, kif jista&#8217; jikkonferma kull professjonist li ja\u0127dem f&#8217;xi professjoni, jkunu jridu jg\u0127addu snin twal ta&#8217; xog\u0127ol iebes impenjattiv biex wie\u0127ed forsi ikun jista&#8217; jg\u0127id li akkwista r-rispett ta&#8217; s\u0127abu. Min ikun g\u0127adu prin\u010bipjant ma jistax jippretendi li jiggwadanja r-rispett b&#8217;mod awtomatiku. L-affarijiet ma jimxux b&#8217;dan il-mod.<\/p>\n<p>Madankollu, peress li jien ma twilidx il-biera\u0127, kapa\u010bi ninteba\u0127 kif ta&#8217; sikwit min &#8220;jaqla&#8217; l-inkwiet&#8221; jing\u0127ata l-\u0121enb u kif \u010berti \u0121urnalisti jsibuha aktar fa\u010bli li ji\u0121bdu l-\u0127abel tas-setg\u0127ana u tal-korrotti milli li j\u017commu mal-kollegi tag\u0127hom li, huma u jikxfu l-g\u0127awwar tas-setg\u0127ana, jid\u0127lu f&#8217;\u0127afna riskji.<\/p>\n<p>Aktar tard qrajt <a href=\"http:\/\/www.liberainformazione.org\/2018\/10\/28\/54996\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">dan l-artiklu li xxandar fil-\u0127ar\u0121a ta&#8217; dan ix-xahar tal-blog Taljan dwar il-libert\u00e0 tal-istampa <em>Liberainformazione<\/em><\/a> dwar dawk il-\u0121urnalisti Taljani li talbu li ji\u0121u identifikati l-assassini ta&#8217; kollega tag\u0127hom minn Malta. Huma kkwotaw lilha stess: \u201c\u0126add mill-kollegi tieg\u0127i ma qabe\u017c g\u0127alija. X&#8217;tiswa&#8217; l-libert\u00e0 tal-informazzjoni jekk int ma tit\u0127alliex tg\u0127id li dawk li jiggvernawk huma korrotti? Nobg\u0127od l-in\u0121ustizzja. Jirnexxielhom isikktuni biss jekk joqtluni.\u201d<\/p>\n<p>Is-solidarjet\u00e0 ta&#8217; spiss infixkluha mal-grazzja. Jien u ni\u0121\u0121ieled favur il-libert\u00e0 tal-kelma ta&#8217; \u0121urnalist, m&#8217;g\u0127andix g\u0127alfejn bilfors naqbel max-xog\u0127ol li dan jkun qed iwettaq. Din hi r-ra\u0121uni li qbilt ma&#8217; dak li\u00a0<a href=\"http:\/\/theshiftnews.com\/2018\/10\/28\/another-little-step-to-stifle-press-freedom\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">kiteb il-biera\u0127 Benjamin Dalli f&#8217;<em>The Shift News<\/em><\/a> meta espriema l-appo\u0121\u0121 tieg\u0127u g\u0127all-argumenti li n\u0121iebu minn min jipprodu\u010bi l-programm <em>Xarabank<\/em> dwar l-intervista li riedu jxandru ma\u017c-\u017cg\u0127a\u017cug\u0127 li jinsab mixli b&#8217;attentat ta&#8217; qtil ta&#8217; uffi\u010bjal tal-pulizija waqt il-qadi ta&#8217; dmirijietu. B\u0127al Benjamin Dalli, l-programm <em>Xarabank<\/em> jien ma nsegwie\u0127x. Kemm ilu jixxandar qatt ma ssaportejt li nsegwi\u0127 g\u0127al aktar minn ftit minuti spe\u010bjalment f&#8217;dawk l-okka\u017cjonijiet rari meta l-folla pre\u017centi fl-i<em>studio<\/em> kienet ti\u0121i msikkta. Xi drabi kont ni\u0121i mistieden &#8211; b\u0127ala mexxej tal-istudenti, b\u0127ala kelliem g\u0127all-gvern jew b\u0127ala opinjonist &#8211; biex nie\u0127u sehem f&#8217;xi diskussjoni fil-programm: fl-i<em>studio<\/em> l-atmosfera kienet tfakkarni f&#8217;dak li naqraw li kien ji\u0121ri fi \u017cmien ir-Rumani meta folla f&#8217;dag\u0127diha kienet issus lill-iljuni biex jieklu \u0127ajjin lill-ilsiera Nsara.<\/p>\n<p>G\u0127andi ng\u0127id li x-xandir ta&#8217; intervista ma&#8217; Liam Debono, fiha nnifisha ma kinitx se sservini ta&#8217; in\u010bentiv biex insegwi l-programm. Fil-fehma tieg\u0127i, min \u0127are\u0121 bl-idea tal-intervista g\u0127andu gosti pjuttost strambi u wera&#8217; nuqqas ta&#8217; rispett lejn il-vittma li di\u0121\u00e0 sofra bi\u017c\u017cejjed min\u0127abba l-a\u0121ir ta&#8217; minn allegatament ipprova joqtlu. Jien g\u0127alhekk ftit nara&#8217; valur \u0121urnalistiku f&#8217;intervista b\u0127al din f&#8217;programm li jien rari nsegwi.<\/p>\n<p>I\u017cda, kif qalu ta&#8217; <em>The Shift News<\/em>, jidhrili li l-ordni li tat il-Qorti biex ix-xandir tal-intervista titwaqqaf m&#8217;hi xejn \u0127lief ksur tal-libert\u00e0 tal-kelma u ta&#8217; <em>Xarabank<\/em> g\u0127andhom ra\u0121un li jfittxu rimedju ulterjuri fil-qorti. M&#8217;hemm ebda li\u0121i f&#8217;Malta li tg\u0127id li programm b&#8217;gosti strambi jew programm li joffendi s-sentiment ta&#8217; xi \u0127add &#8211; jew ta&#8217; x&#8217;u\u0127ud &#8211; ma jistax jixxandar fuq it-telvi\u017cjoni. Il-li\u0121ijiet tag\u0127na, msejsa kif inhuma fuq prin\u010bipji demokrati\u010bi liberali tal-punent, huma mfassla b&#8217;tali mod li j\u0127allu f&#8217;idejn it-telespettatur adult x&#8217;g\u0127andu jara u jekk dak li jixxandar ma jintg\u0127o\u0121obx, it-telespettatur adult ikollu l-libert\u00e0 kollha li lil ta&#8217; <em>Xarabank<\/em> jg\u0127idilhom li marru lil hinn mil-limiti tad-di\u010benza, dejjem jekk dan ikun il-ka\u017c.<\/p>\n<p>Il-kaw\u017ca li n\u0121iebet quddiem il-Ma\u0121istrat Joe Mifsud ma kinitx dwar gosti strambi. Kienet dwar il-bi\u017ca&#8217; li l-kors tal-\u0121ustizzja jista&#8217; ji\u0121i mni\u0121\u0121e\u017c. Safejn nista&#8217; nifhem, il-Ma\u0121istrat ma rax l-intervista qabel idde\u010bieda li jordna li din ma tixxandarx u dan minkejja l-argumenti l-n\u0121iebu minn <em>Xarabank<\/em> li ordni b\u0127al ma setg\u0127et qatt tni\u0121\u0121e\u017c il-kors tal-\u0121ustizzja. Tista&#8217; ma taqbilx ma&#8217; argument b\u0127al dan. I\u017cda kien ikun \u0127afna ag\u0127ar li kieku, qabel idde\u010bieda li jo\u0127ro\u0121 l-ordni, l-Ma\u0121istrat segwa l-intervista u hemmhekk analizza a\u0127niex adulti bi\u017c\u017cejjed biex insegwuha jew le. Li kieku g\u0127amel dan, kien ikun qed jag\u0127milha ta&#8217; \u010bensur.<\/p>\n<p>L-Avukat \u0120enerali \u0127are\u0121 bl-isku\u017ca tas-soltu: l-argument tas-\u2018<em>sub judice\u2019<\/em> li hi l-isku\u017ca li j\u0121ib dak li ma jkunx irid li l-problemi tal-\u0127ajja ji\u0121u diskussi fil-bera\u0127 dan kollu g\u0127aliex tkun su\u0121\u0121ett ta&#8217; kaw\u017ca li tkun g\u0127addejja fil-qorti. Is-so\u010bjet\u00e0 tag\u0127na hi wa\u0127da demokratika. Jekk is-sistema tal-\u0121urijiet m&#8217;g\u0127andekx grazzja mag\u0127ha min\u0127abba l-fatt li f&#8217;Malta \u017cg\u0127ira u kul\u0127add jaf lil kul\u0127add, tkun trid tara kif se ttejjeb il-prin\u010bipju tas-Seklu 13 tal-<em>Magna Carta<\/em> li jiffavorixxi l-pro\u010bessi mmexxija minn s\u0127abek.<\/p>\n<p>Ma tistax ixxekkel il-libert\u00e0 tal-kelma int u tipprova tanalizza f&#8217;hiex jikkonsisti l-interess pubbliku. Id-demokrazija tiddghajjef jekk xi \u0127add jing\u0127ata s-setg\u0127a jidde\u010biedi x&#8217;g\u0127andu jew x&#8217;m&#8217;g\u0127andux jixxandar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar \u0121ranet kelli g\u0127alxiex nirrifletti xi ftit dwar is-solidarjet\u00e0 professjonali ta&#8217; bejn il-\u0121urnalisti, jew inkella dwar in-nuqqas tag\u0127ha. Ma kontx qed nirrifletti dwar is-solidarjet\u00e0 li tista&#8217; ssir mieg\u0127i. F&#8217;dan ix-xog\u0127ol jien g\u0127adni pjuttost \u0121did u, kif jista&#8217; jikkonferma kull professjonist li ja\u0127dem f&#8217;xi professjoni, jkunu jridu jg\u0127addu snin twal ta&#8217; xog\u0127ol iebes impenjattiv biex [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35286,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35510\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=35510"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35510\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":35755,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35510\/revisions\/35755\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35286\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=35510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=35510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=35510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}