{"id":70643,"date":"2019-01-09T14:03:50","date_gmt":"2019-01-09T13:03:50","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=70643"},"modified":"2019-01-11T18:05:30","modified_gmt":"2019-01-11T17:05:30","slug":"jehtieg-li-nibqghu-ninsistu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/01\/jehtieg-li-nibqghu-ninsistu\/","title":{"rendered":"Je\u0127tie\u0121 li nibqg\u0127u ninsistu"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img width=\"684\" height=\"523\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/court-to-hear-evidence-in-three-murder-cases-20130728.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-70585\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/court-to-hear-evidence-in-three-murder-cases-20130728-200x153.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/court-to-hear-evidence-in-three-murder-cases-20130728-300x229.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/court-to-hear-evidence-in-three-murder-cases-20130728-400x306.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/court-to-hear-evidence-in-three-murder-cases-20130728-600x459.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/court-to-hear-evidence-in-three-murder-cases-20130728.jpg 684w\" sizes=\"(max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Meta l-\u0121ustizzja ti\u0121i m\u010ba\u0127\u0127da, je\u0127tie\u0121 li nibqg\u0127u intambru sakemm isse\u0127\u0127. Ma nistg\u0127ux naqtg\u0127u qalbna. L-g\u0127atx g\u0127all-\u0121ustizzja m&#8217;huwiex log\u0127ba, ja\u0127sbuha kif ja\u0127sbuha tal-Partit Laburista u dawk li ja\u0127sbuha b\u0127alhom fil-Partit Nazzjonalista. Il-\u0121ustizzja la taf b&#8217;rebbie\u0127a u lanqas b&#8217;telliefa. Jekk il-\u0121ustizzja tibqa&#8217; ma ssirx mal-kriminali g\u0127ax dawn huma setg\u0127ana u g\u0127ax il-li\u0121ijiet ma jg\u0127oddux g\u0127alihom, nistg\u0127u ng\u0127idu li pajji\u017cna jinsab immexxi mill-\u0127allelin. Illum hawn inqas sigurt\u00e0 milli kien hawn il-biera\u0127.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u0127seb ftit. Din mhix kwistjoni dwar it-tbissim stupidu ta&#8217; Konrad Mizzi. Jew dwar ix-xewqa li narawh b&#8217;espressjoni ndannata fuq wi\u010b\u010bu. Lanqas m&#8217;hi dwar kemm se jra\u017c\u017can lilu nnifsu Keith Schembri li b\u0127alissa g\u0127addej xalata ja\u0127taf kemm jifla\u0127 u jibni l-imperi biex iservuh mhux biss g\u0127a\u017c-\u017cmien li Muscat jibqa&#8217; Prim Ministru i\u017cda g\u0127al \u017cmien \u0127afna itwal.<\/p>\n\n\n\n<p>Dawn jag\u0127mlu biss parti \u017cg\u0127ira mill-istorja. <\/p>\n\n\n\n<p>Bis-sentenza li ta l-biera\u0127 Giovanni Grixti ta daqqa ta&#8217; mazza lil \u017cew\u0121 aspirazzjonijiet ba\u017ci\u010bi li lkoll nistennew mis-sistema legali tag\u0127na.<\/p>\n\n\n\n<p>L-ewwel: id-dritt li jkollna rimedju meta, tkun xi tkun ir-ra\u0121uni, l-istituzzjonijiet li g\u0127andhom ir-responsabbilta&#8217; li jinvestigaw reati kriminali jonqsu mid-dmir tag\u0127hom. Din m&#8217;hi xejn \u0127lief kwistjoni ta&#8217; \u0121ustizzja. Dan b\u0127al meta jkun hemm tifel li jirrabja u jindanna meta jara lill-\u0121enituri tieg\u0127u jag\u0127mlu l-preferenzi ma&#8217; \u0127utu l-o\u0127rajn. Meta tkun imqareb int, taqlag\u0127ha fuq rasek. I\u017cda meta jkunu mqarbin huma, jag\u0127lqu g\u0127ajn wa\u0127da u jag\u0127mlu tabirru\u0127om li ma \u0121ara&#8217; xejn. Mhux sewwa. Mhux \u0121ust.<\/p>\n\n\n\n<p>Is-sewwa u l-\u0121ustizzja huma \u0127ti\u0121iet intuwittivi li nkunu ne\u0127tie\u0121uhom anki meta nkunu g\u0127adna tfal. Hawn qed ig\u0127idulna li f&#8217;ka\u017c li l-Pulizja u l-prosekuturi ma jimxux b&#8217;\u0121ustizzja mag\u0127na u jag\u0127mlu l-preferenzi, a\u0127na ma nistg\u0127ux irnessqu l-ilment tag\u0127na l-Qorti qabel ma nkunu g\u0127amilna a\u0127na stess &#8211; ming\u0127ajr setg\u0127at ta&#8217; xejn &#8211; dak li suppost g\u0127amlu l-Pulizija u l-prosekuturi.<\/p>\n\n\n\n<p>Qishom qed jg\u0127idulna li je\u0127tie\u0121 li nipprodu\u010bu l-\u0121bejna ming\u0127ajr ma jkollna l-\u0127alib<\/p>\n\n\n\n<p>Is-sentenza tal-biera\u0127 g\u0127olliet id-delinkwenza f&#8217;istituzzjoni &#8211; delinkwenza kif kien sejj\u0127ilha Silvio Camilleri li sas-sena li g\u0127addiet kien il-Prim Im\u0127allef u li kien tkellem fis-sens li rimedju jista&#8217; ji\u0121i akkwistat ming\u0127and il-Qorti meta jkun hemm istituzzjonijiet o\u0127ra li jonqsu mid-dmir tag\u0127hom. Issa qed ninteb\u0127u li t-tamiet tag\u0127na li ssir \u0121ustizzja mill-qrati qed ig\u0127ibu wkoll.<\/p>\n\n\n\n<p>Is-saltna tad-dritt tinsab fl-g\u0127afja tal-mewt.<\/p>\n\n\n\n<p>It-tieni: bis-sa\u0127\u0127a tas-sentenza tal-Im\u0127allef Grixti tal-biera\u0127, Malta saret \u0121urisdizzjoni fejn mhux possibbli li jsiru kundanni mill-qorti g\u0127ar-reat ta&#8217; \u0127asil ta&#8217; flus. Il-veru ka\u017c li dan kellna b\u017conn fi\u010b-\u010birkostanzi biex inkomplu nirran\u0121aw ru\u0127na g\u0127all-festi!<\/p>\n\n\n\n<p>Meta kien jaqblilha tag\u0127mel dan, Malta kienet tag\u0127laq g\u0127ajn wa\u0127da fil-konfront tal-\u0127asil tal-flus. I\u017cda madwar id-dinja kienet tirreklama lilha nnifisha b\u0127ala \u0121urisdizzjoni &#8220;white-list&#8221; armata b&#8217;li\u0121ijiet Ewropej sofistikati mmirati biex jikkumbattu l-\u0127asil tal-flus. Irreklamajna lilna nfusna b\u0127ala pajji\u017c li minnu l-kriminali ma jkunux jistg\u0127u jg\u0127addu flushom u b\u0127ala pajji\u017c li ma jg\u0127attix xtur politi\u010bi korrotti, spa\u010b\u010bjaturi tad-droga, negozjanti tal-armi jew traffikanti tal-bnedmin. Pin\u0121ejna lilna nfusna b\u0127ala pajji\u017c fejn il-li\u0121ijiet huma solidi, fejn il-pulizija twettaq dmirha u fejn il-qrati jib\u017cg\u0127u g\u0127all-indipendenza tag\u0127hom.<\/p>\n\n\n\n<p>Kul\u0127add kien jaf dan kien biss qerq u l-iskandlu tal-Pilatus kien xhieda ta&#8217; dan. U waqt li kienet qed t\u0127ambaq dwar kemm konna l\u0127aqna l-qieg\u0127, Daphne Caruana Galizia \u0121iet assassinata.<\/p>\n\n\n\n<p>Dan ma kienx ikun me\u0127tie\u0121 (mhux g\u0127ax qatt xi darba kien) li kieku kellna l-benefi\u010b\u010bju tas-sentenza tal-Im\u0127allef Giovanni Grixti qabel il-biera\u0127. Is-sitwazzjoni issa hi \u010bara.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:left\">Je\u0127tie\u0121 ninteb\u0127u li issa n\u017cilna ferm aktar fil-qieg\u0127 minn \u017cmien meta fe\u0121\u0121 l-iskandlu tal-Panama. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:left\">Qabel inkixef l-iskandlu ta&#8217; Mossack Fonseca, il-Panama kienet ukoll tag\u0127laq g\u0127ajn wa\u0127da fil-konfront tal-\u0127asil tal-flus. I\u017cda hekk kif inkixfu l-g\u0127awwar kollha, il-Panama ma qalitx dak li qal l-Im\u0127allef Grixti l-biera\u0127: \u201ceh, id-dokument kienu ri\u017cultat ta&#8217; hack. L-informazzjoni li fihom ma tistax tintu\u017ca biex ti\u0121i nfurzata l-li\u0121i. L-informazzjoni kienet biss spekulazzjoni ta&#8217; Simon Busuttil\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Il-Panama ma qalet xejn minn dan kollu. <\/p>\n\n\n\n<p>I\u017cda lil Mossack, lil Fonseca, lil Jacquiline Alexander u lil Luis Quenelle \u0121abrithom, qaflithom il-\u0127abs u inbdew pro\u010beduri ta&#8217; estradizzjoni u ta&#8217; ittri rogatorji u \u0121udizzjarji imsejsa fuq dak il-\u201chack\u201d u se\u0127\u0127ew ta\u0127rikiet, kundanni u pieni. Mhux hekk biss, i\u017cda l-Panama kkoperat mal-forzi tal-pulizija tad-dinja biex inqabdu numru ta&#8217; \u0127assiela ta&#8217; flus.<\/p>\n\n\n\n<p>Meta l-Panama nqabdet, g\u0127a\u0121\u0121let qatig\u0127 biex turi lid-dinja li l-affarijiet kienu ser jinbidlu g\u0127all-a\u0127jar.<\/p>\n\n\n\n<p>I\u017cda meta politi\u010bi Maltin kienu nqabdu bl-istess illegalitiajiet fil-Panama, il-Pulizija Maltija u l-prosekutur Malti njoraw il-provi kollha, u wara li l-Qorti tal-Ma\u0121istrati ordnat li dawn il-provi kellhom ji\u0121u mg\u0127arbla, il-Qorti tal-Appell \u0121abet lil din l-ordni fix-xejn.<\/p>\n\n\n\n<p>X&#8217;taqbad tag\u0127mel? Taqta&#8217; qalbek? Jekk naqtg\u0127u qalbna mhux biss inkunu qed in\u0127allu lil Joseph Muscat u lill-klikka tal-Panama jg\u0127adduha lixxa. Inkunu qed nidfnu s-saltna tad-dritt f&#8217;Malta darba g\u0127al dejjem.<\/p>\n\n\n\n<p>M&#8217;hemmx appell mis-sentenza tal-Im\u0127allef Giovanni Grixti minkejja l-fatt li \u0127add ma \u0121ie m\u0127arrek. Il-qrati ja\u0127tie\u0121 jer\u0121g\u0127u jintalbu li tinbeda&#8217; nkjesta. Sal-lum il-\u0121udikanti dejjem qablu li bi\u017c\u017cejjed li jkun hemm indikazzjoni ta&#8217; reat kriminali biex tinbeda&#8217; nkjesta. Il-Ma\u0121istrat Aaron Bugeja kien irrefera \u0127ew\u0121 ka\u017ci pre\u017centati minn Simon Busuttil u \u017cew\u0121 Ma\u0121istrati bdew inkjesti li g\u0127adhom g\u0127addejjin.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u0127tie\u0121 g\u0127alhekk li nibqg\u0127u ninsistu sakemm ikollna rimedju li jag\u0127mel is-sens u sakemm titwettaq il-\u0121ustizzja. <\/p>\n\n\n\n<p>Je\u0127tie\u0121 ukoll nissuktaw il-\u0127idma politika. Adrian Delia u dawk ta&#8217; madwaru g\u0127adhom ma esprimewx ru\u0127\u0127om pubblikament dwar din is-sentenza. X&#8217;aktarx li privatament bejn erba&#8217; \u0127itan \u0127adu pja\u010bir bis-sentenza g\u0127aliex fiha qed jaraw opportunita&#8217; biex &#8211; b\u0127alma g\u0127amlu fil-ka\u017c tal-inkjesta Egrant &#8211; jaraw lill-mod il\u0121did jg\u0127affe\u0121 lill-mod il-qadim. G\u0127alhekk ikun ta&#8217; xejn li wie\u0127ed joqg\u0127od i\u0127abbat fuq il-bieb ta&#8217; dawn in-nies.<\/p>\n\n\n\n<p>Bis-sentenza jew ming\u0127ajrha, tibqa&#8217; r-responsabbilta&#8217; ta&#8217; Lawrence Cutajar li jibda&#8217; nkjesta msejsa fuq il-provi li ilhom li nkixfu. Din ir-responsabbilta&#8217; m&#8217;huwiex jerfag\u0127ha u je\u0127tie\u0121 inkomplu ninsistu li jerfag\u0127ha.  <\/p>\n\n\n\n<p>L-istess jing\u0127ad fil-konfront ta&#8217; Peter Grech, l-Avukat \u0120enerali li g\u0127adu ma stemba\u0127x minn ng\u0127asa. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"text-align:left\">Il-Pulizija, l-prosekutur, il-partiti politi\u010bi u l-Parlament naqsu fil-konfront tag\u0127na. Issa kien imiss li jonqsuna l-Qrati. <\/p>\n\n\n\n<p>Nistg\u0127u naqtg\u0127u qalbna u nibg\u0127atu kollox jixxejjer. <\/p>\n\n\n\n<p>Jew inkella nistg\u0127u nibqg\u0127u ninsistu. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meta l-\u0121ustizzja ti\u0121i m\u010ba\u0127\u0127da, je\u0127tie\u0121 li nibqg\u0127u intambru sakemm isse\u0127\u0127. Ma nistg\u0127ux naqtg\u0127u qalbna. L-g\u0127atx g\u0127all-\u0121ustizzja m&#8217;huwiex log\u0127ba, ja\u0127sbuha kif ja\u0127sbuha tal-Partit Laburista u dawk li ja\u0127sbuha b\u0127alhom fil-Partit Nazzjonalista. Il-\u0121ustizzja la taf b&#8217;rebbie\u0127a u lanqas b&#8217;telliefa. Jekk il-\u0121ustizzja tibqa&#8217; ma ssirx mal-kriminali g\u0127ax dawn huma setg\u0127ana u g\u0127ax il-li\u0121ijiet ma jg\u0127oddux g\u0127alihom, nistg\u0127u ng\u0127idu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70585,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70643\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=70643"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70643\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":70699,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70643\/revisions\/70699\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70585\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=70643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=70643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=70643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}