{"id":70937,"date":"2019-01-18T12:25:10","date_gmt":"2019-01-18T11:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=70937"},"modified":"2019-01-19T19:11:21","modified_gmt":"2019-01-19T18:11:21","slug":"qed-nitbeghdu-mid-dekokrazija-ma-kull-jum-li-jghaddi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/01\/qed-nitbeghdu-mid-dekokrazija-ma-kull-jum-li-jghaddi\/","title":{"rendered":"Qed nitbeg\u0127du mid-demokrazija ma&#8217; kull jum li jg\u0127addi"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-70830\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-66x66.jpg 66w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-150x150.jpg 150w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-200x200.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-300x300.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-400x400.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-600x600.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-768x767.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-800x799.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF.jpg 1024w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/DG5RhrDXcAE_aTF-1200x1199.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>F&#8217;<a aria-label=\"in a Times Talk interview today (opens in a new tab)\" rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/www.timesofmalta.com\/articles\/view\/20190116\/timestalk\/watch-delia-has-to-act-and-act-quickly.699382\" target=\"_blank\">intervista ma&#8217; Times Talk illum&nbsp;<\/a>Robert Musumeci kompla jiddefendi bis-s\u0127i\u0127 lil Adrian Delia. Minkejja l-fatt li bosta minna la huma avukati u lanqas periti jew lanqas it-tnejn f&#8217;daqqa, ma tridx wisq biex tinteba\u0127 x&#8217;hemm mistur wara din id-dikjarazzjoni ta&#8217; Robert Musumeci. Dan jaqbillu u g\u0127andu interess li jara li l-affarijiet jin\u017cammu kif inhuma biex b&#8217;hekk il-PN jibqa&#8217; jag\u0127\u017caq fl-ilma.<\/p>\n\n\n\n<p>I\u017cda, g\u0127al mument, ejjew ninsew dan kollu u nwarrbu fil-\u0121enb il-motivazzjonijiet li x&#8217;aktarx g\u0127andu Robert Musumeci meta jitkellem b&#8217;dan il-mod u fl-istess waqt nag\u0127mlu tabirru\u0127na li t\u0127addet bis-sin\u010berit\u00e0.<\/p>\n\n\n\n<p>Dan stqarr li m&#8217;hix \u0127a\u0121a sewwa li, permezz ta&#8217; investigazzjoni, ise\u0127\u0127 l-assassinju politiku ta&#8217; xi \u0127add li jista&#8217; &#8220;ma jkollokx grazzja mieg\u0127u&#8221;. Dan l-argument fil-fatt huwa sempli\u010bi \u0127afna. Theresa May ikollha twarrab jekk xi \u0127add jivvinta allegazzjoni? Tkun tista&#8217; te\u0127les minnha billi to\u0127loq stejjer foloz u fabbrikati? Tkun tista&#8217; ssejja\u0127 g\u0127al investigazzjoni biex i\u0121\u0121ieg\u0127elha &#8220;tag\u0127mel dak li hu sewwa u twarrab\u201d?<\/p>\n\n\n\n<p>Min jag\u0127mel dawn il-mistoqsijiet ikun qed jassumi \u0127a\u0121a li hi fil-fatt korretta daqs kemm hi wkoll tal-wa\u0127x: li min imexxi l-entitajiet dwar l-infurzar tal-li\u0121ijiet ma jg\u0127arbilx il-kwalita&#8217; u l-kredibilita&#8217; ta&#8217; allegazzjoni li ssir u li kull allegazzjoni li ssir ti\u0121i trattata bl-istess kejl.<\/p>\n\n\n\n<p>Din hija kwistjoni ta&#8217; t\u0127assib kbir, mhux biss g\u0127all-politi\u010bi. Nie\u0127du b\u0127ala e\u017cempju allegazzjonijiet dwar vjolenza domestika. Li kieku kelli nallega li Theresa May hi \u0127atja ta&#8217; vjolenza domestika, qabel tibda&#8217; tinvestiga l-pulizija m&#8217;g\u0127andhiex tie\u0127u in konsiderazzjoni l-fatt li din il-bniedma jien qatt ma ltqajt mag\u0127ha wi\u010b\u010b imb&#8217;wi\u010b\u010b? F&#8217;dan il-kuntest, l-allegazzjoni tieg\u0127i l-pulizija m&#8217;g\u0127andhiex tkejjilha b&#8217;kejl differenti minn dak li bih tkejjel allegazzjoni simili li ssir minn \u017cew\u0121ha u minn uliedha?<\/p>\n\n\n\n<p>Allura, skond ir-ra\u0121unar ta&#8217; Robert Musumeci, hi u tiffa\u010b\u010bja akku\u017ci ta&#8217; vjolenza domestika &#8211; li hi ti\u010b\u0127ad bis-s\u0127i\u0127 &#8211; id-dmir ta&#8217; Theresa May li \u0121\u0121ib ru\u0127\u0127a b&#8217;mod korrett g\u0127andu jinbidel meta l-allegazzjoni ssir minn xi \u0127add li lanqas qatt ma ltaqa&#8217; mag\u0127ha jew jekk issir minn xi \u0127add li g\u0127ex mag\u0127ha g\u0127al snin twal?<\/p>\n\n\n\n<p>Madankollu l-e\u017cempju li \u0121abet l-intervistatri\u010bi biex tmeri lil Robert Musumeci ma kinitx dwar xi allegazzjoni fil-konfront ta&#8217; Adrian Delia dwar vjolenza domestika. Kienet qed tirreferi g\u0127all-investigazzjoni li tinsab g\u0127addejja mill-FIAU dwar \u0127asil ta&#8217; flus. U kien appuntu f&#8217;dan l-istadju li Robert Musumeci stqarr li politi\u010bi m&#8217;g\u0127andhomx jitwarrbu mill-kariga min\u0127abba investigazzjoni li qatt ma kien messha nbdiet.<\/p>\n\n\n\n<p>U f&#8217;dan l-istadju wkoll iqumu mistoqsijiet dwar l-infurzar tal-li\u0121ijiet. Tag\u0127mel sew dik l-a\u0121enzija tal-infurzar tal-li\u0121ijiet li twarrab dawk l-allegazzjonijiet manifestament foloz li jkunu saru apposta minn persuni malinni bl-iskop li j\u0127amm\u0121u jew jag\u0127mlu \u0127sara lil \u0127addie\u0127or. I\u017cda dan ma jg\u0127oddx g\u0127al dawk l-allegazzjonijiet li o\u0121\u0121ettivament jimmeritaw investigazzjoni.   <\/p>\n\n\n\n<p>Mill-perspettiva legali, int inno\u010benti sakemm ji\u0121i pruvat li int \u0127ati. I\u017cda jasal stadju li fih persuna tispi\u010b\u010ba taqa&#8217; ta\u0127t suspett li wettqet reat kriminali. F&#8217;pajji\u017ci o\u0127ra, meta jasal dan l-istadju persuna ti\u0121i infurmata formalment li tinsab ta\u0127t investigazzjoni. Xorta tibqa&#8217; meqjus inno\u010benti i\u017cda ti\u0121i mg\u0127arraf li qed tin\u0121abaru evidenza li tista&#8217; tintu\u017ca quddiem qorti biex ti\u0121i pruvata l-\u0127tija tieg\u0127ek.<\/p>\n\n\n\n<p>Ft tmiem pro\u010bess b\u0127al dan, jista&#8217; jkun hemm ri\u017cultati differenti. Min ikun qed jinvestiga jista&#8217; jinteba\u0127 li l-provi juru li int inno\u010benti u g\u0127alhekk ismek ikun jista&#8217; jitnaddaf. Jista&#8217; wkoll jirri\u017cultalu li hemm provi li jwasslu g\u0127all-\u0127tija u jmexxi bil-qorti kontrik. U hawn il-qorti tista&#8217; ssibek jew \u0127ati jew inkella inno\u010benti u tilliberak. Min jinstab \u0127ati mbag\u0127ad ikollu dritt li jappella mis-sentenza.  <\/p>\n\n\n\n<p>F&#8217;dawn ix-xenarji kollha, jista&#8217; ji\u0121ri li kemm il-prosekuzzjoni kif ukoll il-qorti ma jkunux f&#8217;po\u017cizzjoni li jippruvaw it-twettiq ta&#8217; reat kriminali &#8211; dan pero&#8217; ma jfissirx li l-inno\u010benza tal-akku\u017cat tkun ikkonfermata. Jafu li int wettaqt reat kriminali i\u017cda m&#8217;g\u0127andhomx il-mezzi biex dan jippruvawh. <\/p>\n\n\n\n<p>Bir-ra\u0121unar tieg\u0127u Robert Musumeci qed ifisser \u017cew\u0121 affarijiet. Minn banda jista&#8217; qed ig\u0127id li politiku g\u0127andu jwarrab mill-kariga biss wara li jkun  instab \u0127ati mill-qorti. Jekk qed jirra\u0121una b&#8217;dan il-mod, dan ifisser li qed jitbieg\u0127ed mil-livelli ta&#8217; m\u0121ieba li tesi\u0121i kull demokrazija tal-punent ming\u0127and persuna pubblika.  <\/p>\n\n\n\n<p>Mill-banda l-o\u0127ra jista&#8217; qed ig\u0127id li f&#8217;pajji\u017cna l-a\u0121enziji investigattivi jistg\u0127u jibdew l-investigazzjonijiet mhux g\u0127aliex dawn ikunu msejsa fuq evidenza u fuq suspetti ra\u0121jonevoli i\u017cda g\u0127ax ikunu motivati politikament. Issa di\u0121a&#8217; nafu li dan huwa l-ka\u017c. Kif kien stqarr \u0127mistax qabel l-assassinju ta&#8217; Daphne Caruana Galizia dak li kien Prim Im\u0127allef &#8211; Silvio Camilleri &#8211; qed nilg\u0127abu man-nar u qed nirriskjaw li naqg\u0127u ta\u0127t \u0127akma tad-delinkwenti.<\/p>\n\n\n\n<p>Il-li\u0121i qed ti\u0121i w\u017cata b\u0127ala g\u0127odda biex tipprova tkisser lil min ma jaqbilx mal-gvern: mill-VAT audits li saru biex jippruvaw isikktu lil Daphne Caruana Galizia sal-&#8220;famu\u017ca&#8221; investigazzjoni fuq tal-Occupy Justice talli dawn wettqu &#8220;reat&#8221; g\u0127ax u\u017caw flus biex jinxtraw fjuri u xemg\u0127at ming\u0127ajr il-permess tal-gvern.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Kellmu lill-membri ta&#8217; xi professjoni: dawn jistg\u0127u malajr ig\u0127idulek kif i\u017c-\u017celu tar-regolaturi tal-FIAU g\u0127all-investigazzjonijiet jikber u ji\u010bkien skond il-ka\u017c. Jekk m&#8217;intix wie\u0127ed minn tal-klikka Tag\u0127na Lkoll, \u0127alli g\u0127alihom biex jaqbdu mieg\u0127ek bla \u0127niena.<\/p>\n\n\n\n<p>Dan kollu ilna nafuh. I\u017cda hija \u0127a\u0121a tal-iskantament li, minn fuq il-pulptu tal-Labour, ji\u0121i Robert Musumeci jammetti \u0127a\u0121a b\u0127al din hu u jiddefendi lil Adrian Delia. Dan qed jammetti li, g\u0127al ra\u0121unijiet politi\u010bi, a\u0121enziji tal-infurzar f&#8217;Malta qed ji\u0121u w\u017cati mill-g\u0127edewwa politi\u010bi ta&#8217; min hu inno\u010benti.  <\/p>\n\n\n\n<p>Hemm \u0127a\u0121a o\u0127ra li jsemmi Robert Musumeci: dan stqarr li anki meta jkun hemm provi dwar reat kriminali u kundanna mill-qorti, dawk il-politi\u010bi li &#8220;l-poplu&#8221; jkun iridhom, m&#8217;g\u0127andhomx ji\u0121u m\u0121ieg\u0127la jwarrbu.<\/p>\n\n\n\n<p>Min jirra\u0121una b&#8217;dan il-mod ikun qed imur lil hinn sew minn dak li hu kunsidrat a\u010b\u010bettabbli f&#8217;demokrazija. Min jag\u0127ti priorita&#8217; lill-vot popolari fuq it-twettiq tal-\u0121ustizzja jkun qed ig\u0127olli lill-populi\u017cmu fuq pedestall u jidfen lis-saltna tad-dritt. Fi kliem aktar sempli\u010bi, Robert Musumeci jg\u0127id li l-li\u0121i m&#8217;g\u0127andhiex tg\u0127odd g\u0127al min hu popolari fost il-poplu. <\/p>\n\n\n\n<p>Din l-idea tal-wa\u0127x ma \u0127ari\u0121x biha g\u0127all-ewwel darba Robert Musumeci. Kien Silvio Berlusconi li fl-Italja \u0127are\u0121 bil-prin\u010bipju li, biex tiskansa l-\u0127abs, l-ewwel ikun je\u0127tie\u0121 li ssir prim ministru. Dan kien biss l-ewwel pass fi pro\u010bess li qed i\u010bajpar id-differenzi bejn il-korruzzjoni politika, il-kriminalita&#8217; organizzata, l-arroganza tal-poter u n-namrar ming\u0127ajr mist\u0127ija mal-faxxi\u017cmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Robert Musumeci m&#8217;huwiex wa\u0127du. Mieg\u0127u hemm o\u0127rajn li, filwaqt li qed jippruvaw ikissru l-prin\u010bipju li min jid\u0127ol g\u0127all-\u0127ajja pubblika g\u0127andu jkollu livell aktar g\u0127oli ta&#8217; m\u0121ieba, qed jippruvaw ida\u0127\u0127lu l-idea awtoritarja li bis-sa\u0127\u0127a tal-voti u ta\u010b-\u010bap\u010bip, il-li\u0121ijiet tal-pajji\u017c ma jibqg\u0127ux ig\u0127oddu g\u0127alik ukoll. Bil-konsegwenza li min huwa politikament korrott ikun ma jista g\u0127alih \u0127add.<\/p>\n\n\n\n<p>Meta bdejt nikteb dan l-artiklu stqarrejt li ma kontx bi \u0127siebni ng\u0127arbel ir-ra\u0121unijiet g\u0127aliex Robert Musumeci qal dak li qal. <\/p>\n\n\n\n<p>I\u017cda meta jsemmi t-tielet punt tieg\u0127u, Robert Musumeci jikxef il-karti hu stess meta ttanta jo\u0127loq rabta bejn Adrian Delia u Joseph Muscat &#8211; li Musumeci jqishom it-tnejn b\u0127ala vittmi ta&#8217; allegazzjonijiet foloz. <\/p>\n\n\n\n<p>Dan id-diskors qalu fl-istess nifs hu u jistqarr li l-a\u0121enziji tal-infurzar tal-li\u0121ijiet u l-qrati f&#8217;Malta qed jintu\u017caw politikament biex ji\u0121u skreditati l-politi\u010bi. Ma jfissirx dan allura li l-istess entitajiet tal-infurzar tal-li\u0121ijiet u l-qrati jistg\u0127u ukoll jintu\u017caw biex, b\u0127alma di\u0121a&#8217; g\u0127amlu fil-ka\u017c ta&#8217; Joseph Muscat, lill-\u0127atja j\u0127alluhom jg\u0127adduha lixxa?  <\/p>\n\n\n\n<p>Wara kollox, skond il-kejl ta&#8217; Robert Musumeci, il-popolarita&#8217; ta&#8217; Joseph Muscat g\u0127andha te\u017centah milli j\u0127ares il-li\u0121ijiet b\u0127al \u0127addie\u0127or. \u201cG\u0127ax iriduh in-nies\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Tal-a\u0127\u0127ar. Wara li jistqarr li mhux rilevanti kemm huma veri jew le l-allegazzjonijiet li saru fil-konfront ta&#8217; Adrian Delia, g\u0127aliex Delia huwa popolari u jriduh in-nies, Robert Musumeci jg\u0127addi biex jag\u0127ti parir lil Adrian Delia u j\u0127e\u0121\u0121u biex minnufih jie\u0127u passi kontra min qed jag\u0127mel l-allegazzjonijiet. <\/p>\n\n\n\n<p>Hemm x&#8217;tifhem f&#8217;dawn ir-rimarki. Jidher li qed itih parir biex iniedi pro\u010bess ta&#8217; persekuzzjoni kontra dawk fil-PN li ma jaqblux li mexxej, li ma&#8217; wi\u010b\u010bu g\u0127andu allegazzjonijiet b\u0127al dawk li qed jiffa\u010b\u010bja Adrian Delia, m&#8217;g\u0127adux jerfa&#8217; r-responsabbilta&#8217; politika. <\/p>\n\n\n\n<p>Ma tridx wisq g\u0127erf biex tinteba\u0127 il-g\u0127ala Robert Musumeci qed ig\u0127id dan kollu. E\u017catt b\u0127al dawk it-talin li hu jaf sew li jikkontrollaw l-a\u0121enziji tal-infurzar biex ja\u0121ixxu fl-interess tal-Partit Laburista, Musumeci hu wie\u0127ed minn dawk li jimmanipulaw lil Adrian Delia biex jag\u0127mel l-istess.    <\/p>\n\n\n\n<p>\u0126add aktar minnu m&#8217;hu kuntent jara lill-Partit Nazzjonalista jeg\u0127req ma kull jum li jg\u0127addi. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F&#8217;intervista ma&#8217; Times Talk illum&nbsp;Robert Musumeci kompla jiddefendi bis-s\u0127i\u0127 lil Adrian Delia. Minkejja l-fatt li bosta minna la huma avukati u lanqas periti jew lanqas it-tnejn f&#8217;daqqa, ma tridx wisq biex tinteba\u0127 x&#8217;hemm mistur wara din id-dikjarazzjoni ta&#8217; Robert Musumeci. Dan jaqbillu u g\u0127andu interess li jara li l-affarijiet jin\u017cammu kif inhuma biex b&#8217;hekk il-PN [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":70831,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70937\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=70937"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70937\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":70998,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/70937\/revisions\/70998\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/70831\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=70937"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=70937"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=70937"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}