{"id":71512,"date":"2019-02-03T08:40:40","date_gmt":"2019-02-03T07:40:40","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=71512"},"modified":"2019-02-03T08:40:41","modified_gmt":"2019-02-03T07:40:41","slug":"repubblika-trid-sehem-fid-diskussjonijiet-dwar-riformi-kostituzzjonali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/02\/repubblika-trid-sehem-fid-diskussjonijiet-dwar-riformi-kostituzzjonali\/","title":{"rendered":"Repubblika trid sehem fid-diskussjonijiet dwar riformi Kostituzzjonali"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Repubblika bag\u0127tet din l-ittra lill-President:
<\/p>\n\n\n\n

L-1 ta\u2019 Frar, 2019<\/p>\n\n\n\n

Il-President ta\u2019 Malta
Il-Palazz
Il-Belt Valletta<\/p>\n\n\n\n

Sinjura President,<\/p>\n\n\n\n

Dwar: Riforma Kostituzzjonali<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Repubblika hi organizzazzjoni mhux governattiva mwaqqfa biex tippromwovi d-drittijiet \u010bivili, il-\u0127ajja demokratika, is-saltna tad-dritt, il-kelma \u0127ielsa, il-libertajiet personali, l-inklu\u017cjoni so\u010bjali, il-konservazzjoni tal-ambjent, is-sostenibbilta\u2019 ekonomika u l-ugwaljanza tal-a\u010b\u010bess. Dan tag\u0127mlu billi tie\u0127u sehem attiv fid-djalogu nazzjonali u b\u2019inizjattivi relevanti bi skop edukattiv, so\u010bjali jew filantropiku.<\/p>\n\n\n\n

Repubblika tosserva l-konklu\u017cjonijiet tar-rapport tal-Kummissjoni Venezja dwar Malta. Fost o\u0127rajn, il-Kummissjoni g\u0127amlet din l-osservazzjoni:<\/p>\n\n\n\n

\t\u201cIl-mezzi tal-komunikazzjoni u s-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili huma essenzjali g\u0127ad-demokrazija fi \t\t\tkwalunkwe Stat. Ir-rwol tag\u0127hom t\u2019g\u0127assiesa hu kundizzjoni indispensabbli biex il-Gvern \t\t\tikun <\/em>accountable. Id-delegazzjoni tal-Kummissjoni Venezja kellha l-impressjoni li f\u2019Malta l-\t\tmezzi tal-kommunikazzjoni u s-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili isibuha diffi\u010bli li jissodisfaw dawn il-\u0127ti\u0121ijiet.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Fil-konklu\u017cjonijiet tag\u0127ha l-Kummissjoni Venezja tg\u0127id fost o\u0127rajn li:<\/p>\n\n\n\n

\t\u201c148. Fl-a\u0127\u0127ar, il-Kummissjoni Venezja tinsisti li hu obbligu internazzjonali tal-Gvern li \t\t\tjassigura li l-mezzi tal-kommunikazzjoni u s-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili jit\u0127allew ikollhom rwol attiv fil-\t\t\tqasam pubbliku biex i\u017commu l-awtoritajiet <\/em>accountable\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Repubblika g\u0127andha l-missjoni li taqdi din il-funzjoni.<\/p>\n\n\n\n

Fl-istess waqt a\u0127na nissottoskrivu g\u0127all-osservazzjonijiet l-o\u0127ra tal-Kummissjoni Venezja li tissottolinea djg\u0127ufija demokratika kbira fir-realta\u2019 Kostituzzjonali ta\u2019 pajji\u017cna b\u2019kon\u010bentrazzjoni ina\u010b\u010bettabbli tal-poter fil-persuna tal-Prim Ministru, nuqqas t\u2019indipendenza tal-\u0121udikatura, il-po\u017cizzjoni anomala u kunfli\u0121\u0121enti tal-Avukat \u0120enerali, l-inabbilta\u2019 tal-Parlament li je\u017cer\u010bita kontroll fuq il-Gvern, u l-limitazzjonijiet anti-demokrati\u010bi fuq l-istampa \u0127ielsa u s-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili.<\/p>\n\n\n\n

Hu g\u0127alhekk li fil-prin\u010bipju naqblu li Malta g\u0127andu jkollha riformi Kostituzzjonali.<\/p>\n\n\n\n

Dan i\u017cda ng\u0127iduh bi preokuppazzjoni kbira meta naraw li l-persuni li llum qed jisfruttaw id-difetti Kostituzzjonali tag\u0127na biex je\u017cer\u010bitaw poter ming\u0127ajr restrizzjoni huma l-persuni li jidhru qed jiddeterminaw ir-riformi Kostituzzjonali li g\u0127andhom isiru. M\u2019a\u0127niex nanti\u010bipaw rieda sin\u010biera li min illum di\u0121a\u2019 qed je\u010b\u010bedi l-poteri kbar li g\u0127andu se ja\u0121ixxi b\u2019mod li jli\u0121\u0121em il-poteri li suppost ikollu.<\/p>\n\n\n\n

Il-kuntest politiku pre\u017centi ukoll i\u0127assibbna \u0127afna b\u0127ala l-ag\u0127ar kuntest possibbli fejn isiru riformi ta\u2019 din il-portata. Il-partiti politi\u010bi fil-Parlament huma l-akbar benefi\u010barji tad-difetti Kostituzzjonali li g\u0127andna. Bil-mezzi tal-kommunikazzjoni propjeta\u2019 tag\u0127hom u b\u2019dawk li jikkontrollaw huma jidfnu d-diskussjoni pubblika, jaqb\u017cu l-g\u0127arbiel naturali ta\u2019 stampa \u0127ielsa u kritika u ju\u017caw l-g\u0127odda tal-popoli\u017cmu biex jg\u0127aff\u0121u l-\u0127sieb \u0127ieles u d-djalogu matur.<\/p>\n\n\n\n

Min bena l-mudell Kostituzzjonali bejn gvern u oppo\u017cizzjoni ried djalettika li tikkristalizza l-argumenti favur u kontra. Minflok qed naraw koperazzjoni bejn i\u017c-\u017cew\u0121 na\u0127at tal-Parlament intenzjonata milli nistg\u0127u naraw li tipperpetwa d-difetti Kostituzzjonali li g\u0127andna li jiggarantulhom il-poteri tag\u0127hom, jekk mhux ju\u017caw l-opportunita\u2019 tal-kunsens g\u0127all-b\u017conn ta\u2019 riformi biex jg\u0127arrqu aktar l-affarijiet.<\/p>\n\n\n\n

\u0120enwinament nittamaw li dawn il-preokuppazzjonijiet tag\u0127na jirri\u017cultaw mhux \u0121ustifikati u jse\u0127\u0127 tassew pro\u010bess ta\u2019 riforma \u0121enwin li jirrestawra u jsa\u0127\u0127a\u0127 id-demokrazija ta\u2019 Malta.<\/p>\n\n\n\n

Waqt li ng\u0127idu dan, nistqarru li ma jidhrilniex li s-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili g\u0127andha tkun spettatur ta\u2019 pro\u010bess imwettaq u kkontrollat mill-partiti politi\u010bi. Il-Kostituzzjoni hi finalment il-kuntratt bejn il-popolazzjoni u dawk fdati minnha fuq ba\u017ci temporanja biex jiggvernaw. Hi kontradizzjoni li f\u2019dan il-pro\u010bess il-partiti politi\u010bi jirrapre\u017centaw li\u017c-\u017cew\u0121 partijiet ta\u2019 dan il-kuntratt.<\/p>\n\n\n\n

B\u2019din l-ittra g\u0127alhekk nesprimu r-rieda tag\u0127na li ning\u0127ataw rwol parte\u010bipattiv u sinifikanti fid-diskussjonijiet pre\u017centi dwar riformi Kostituzzjonali.<\/p>\n\n\n\n

B\u2019rispett,<\/p>\n\n\n\n

Marion Pace Asciak
President

<\/p>\n\n\n\n

Kopji:
Il-Prim Ministru
Il-Kap tal-Oppo\u017cizzjoni
L-Ispeaker
Il-Prim Im\u0127allef
L-Avukat \u0120enerali
Is-Segretarju \u0120enerali, Partit Laburista
Is-Segretarju \u0120enerali, Partit Nazzjonalista
Is-Segretarju \u0120enerali, Partit Demokratiku
Is-Segretarju \u0120enerali, Alternattiva Demokratika<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Repubblika bag\u0127tet din l-ittra lill-President: L-1 ta\u2019 Frar, 2019 Il-President ta\u2019 MaltaIl-PalazzIl-Belt Valletta Sinjura President, Dwar: Riforma Kostituzzjonali Repubblika hi organizzazzjoni mhux governattiva mwaqqfa biex tippromwovi d-drittijiet \u010bivili, il-\u0127ajja demokratika, is-saltna tad-dritt, il-kelma \u0127ielsa, il-libertajiet personali, l-inklu\u017cjoni so\u010bjali, il-konservazzjoni tal-ambjent, is-sostenibbilta\u2019 ekonomika u l-ugwaljanza tal-a\u010b\u010bess. Dan tag\u0127mlu billi tie\u0127u sehem attiv fid-djalogu nazzjonali u b\u2019inizjattivi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":71510,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71512\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=71512"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71512\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":71513,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/71512\/revisions\/71513\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/71510\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=71512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=71512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=71512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}