{"id":72684,"date":"2019-03-06T13:49:31","date_gmt":"2019-03-06T12:49:31","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=72684"},"modified":"2019-03-06T13:49:31","modified_gmt":"2019-03-06T12:49:31","slug":"il-president-mghandux-jidhol-fkontroversji-specjalment-dwar-tibdil-tal-kostituzzjoni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/03\/il-president-mghandux-jidhol-fkontroversji-specjalment-dwar-tibdil-tal-kostituzzjoni\/","title":{"rendered":"Il-President m&#8217;g\u0127andux jid\u0127ol f&#8217;kontroversji: spe\u010bjalment dwar tibdil tal-Kostituzzjoni"},"content":{"rendered":"<p><em>Stqarrija tal-lum ta&#8217; Repubblika<\/em><\/p>\n<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-72682\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/file-2.jpg\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/file-2-200x108.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/file-2-300x162.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/file-2-400x216.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/file-2-600x324.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/file-2.jpg 630w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>Ftit sieg\u0127at qabel in-nomina ta\u2019 George Vella b\u0127ala President ta\u2019 Malta, smajna li l-prede\u010bessur tieg\u0127u Marie Louise Coleiro Preca, issospendiet is-sensiela ta\u2019 laqg\u0127at li kienet qed tmexxi ta\u2019 kumitat mag\u0127mul minn rappre\u017centati nnominati minn Joseph Muscat u Adrian Delia biex imexxu tibdiliet g\u0127all-Kostituzzjoni.<\/p>\n<p>Rapporti \ufb02-a\u0127barijiet taw x\u2019jinftihem li qabel a\u010b\u010betta n-nomina, George Vella insista li jie\u0127u post Marie Louise Coleiro Preca b\u0127ala chairperson tal-kumitat inter-partitiku b\u0127ala kundizzjoni biex ja\u010b\u010betta. Nifhmu li qabel dan, il-President Coleiro Preca kien \u0127siebha li tkompli f\u2019dan ir-rwol wara li \u010b\u010bedi \u010b-\u010bwievet tal-Palazz.<\/p>\n<p>President li jie\u0127u sehem \ufb01l-pro\u010bess le\u0121islattiv qed jo\u0127ro\u0121 mir-rwol importanti li g\u0127andu.<\/p>\n<p>A\u0127na nifhmu li l-President il-\u0121did jista\u2019 j\u0127oss li min\u0127abba li jkun qed ja\u0127dem biex jintla\u0127aq qbil bejn il-PL u l-PN, ma jkunx qed jo\u0127loq dubji dwar ir-rwol tieg\u0127u ta\u2019 simbolu ta\u2019 u katalist g\u0127all-g\u0127aqda nazzjonali.<\/p>\n<p>I\u017cda hi \u017cbaljata l-idea li qbil bejn il-PL u l-PN i\ufb01sser minnu nnifsu g\u0127aqda nazzjonali. L-idea \u0121ejja mit-tradizzjoni li f\u2019Malta kull fehma, kull idea, kull opinjoni trid bil-fors tkun taqbel jew mal-fehmiet tal-PL jonkella mal-fehmiet tal-PN. U jekk il-PN u l-PL jaqblu, \u0127add mhu sejjer ma jaqbilx.<\/p>\n<p>Jekk il-President ta\u2019 Malta jag\u0127ti l-appo\u0121\u0121 u l-barka tieg\u0127u g\u0127al po\u017cizzjoni tal-partiti politi\u010bi dwar tibdiliet kostituzzjonali, iqieg\u0127ed lilu nnifsu f\u2019oppo\u017cizzjoni kontra dawk li jistg\u0127u ma jaqblux.<\/p>\n<p>Repubblika ssostni li tibdil kostituzzjonali m\u2019g\u0127andux ikun ir-ri\u017cultat ta\u2019 dak li jaqblu bejniethom il-partiti wara tpartit wara bibien mag\u0127luqa. Jekk ji\u0121ri hekk id-demokrazija tag\u0127na tkun f\u2019periklu akbar mill-ag\u0127ar be\u017cg\u0127at tag\u0127na.<\/p>\n<p>Ir-riforma g\u0127andha titmexxa mi\u010b-\u010bittadini. Il-fehmiet li jafu ma jkunux pari\u0121\u0121 dak li jaqblilhom il-partiti politi\u010bi li jafu jit\u0127assbu dwar il-limitazzjonijiet tal-poter e\u017cekuttiv u tal-\u0127akma tal-partitokrazija m\u2019g\u0127andhomx ikollhom jiffa\u010b\u010bjaw ukoll ir-re\u017cistenza tal-President ta\u2019 Malta li minnu nistennew li ma jid\u0127olx f\u2019kontroversji.<\/p>\n<p>Fis-sottomissjonijiet li g\u0127amilna lill-Kumitat ta\u2019 Tmexxijja dwar Riforma Kostituzzjonali, li g\u0127addejnihom qabel kien nominat George Vella, g\u0127amilna l-osservazzjoni li Marie Louise Coleiro Preca kienet g\u0127adha m\u2019esprimiet ebda fehma dwar xi tibdil spe\u010bi\ufb01ku tal-Kostituzzjoni. Allura kienet g\u0127adha ma kkompromettietx ir-rwol tag\u0127ha ta\u2019 President ta\u2019 Malta.<\/p>\n<p>I\u017cda jekk fhimna sew li George Vella bi \u0127siebu jmexxi il-pro\u010bess li jiddefenixxi r-riforma kostituzzjonali mit-tron Presidenzjali tieg\u0127u, Repubblika tesprimi t-t\u0127assib gravi tag\u0127ha li qed naraw lill-partiti politi\u010bi jikkonsolidaw il-poteri tag\u0127hom ikunu x\u2019ikunu l-weg\u0127di ta\u2019 \u0127niena ispirata li jag\u0127mlu l-partiti waqt li taparsi jisimg\u0127u minn konsultazzjoni u xorta jimponu minn fuq it-tibdil li jaqblilhom.<\/p>\n<p>George Vella jaf g\u0127andu l-intenzjonijiet tajba kollha tad-dinja u nixtiequlu kull su\u010b\u010bess \ufb01r-rwol il-\u0121did tieg\u0127u. I\u017cda indipendentement mill-karattru tieg\u0127u, ir-rekord tieg\u0127u, l-affiljazzjoni politika tieg\u0127u u l-\u0121enwinit\u00e0 tal-intenzjonijiet tieg\u0127u, a\u0127na tassew m\u0127assba mit-theddida ta\u2019 President li waqt li jkun \ufb01l-kariga jie\u0127u rwol politiku kontra s-so\u010bjet\u00e0 \u010bivili \ufb01t-tfassil tal-li\u0121i ba\u017cika ta\u2019 Malta u tar-regoli fundamentali tal-\u0127ajja demokratika Maltija.<\/p>\n<p>Malta mhix Repubblika Presidenzjali u g\u0127alkemm b\u2019mod \u0121enerali kuntenti n\u0127allu l-fehmiet differenti ji\u017cviluppaw qabel ng\u0127idu ma\u2019 liem aspett spe\u010bi\ufb01ku tar-riforma naqblu jew ma naqblux, m\u2019g\u0127andna l-ebda xewqa naraw li xi detentur ta\u2019 poter e\u017cekuttiv wa\u0127du jkollu l-qawwa u l-awtorit\u00e0 ta\u2019 President politiku.<\/p>\n<p>U g\u0127alhekk li b\u2019enfa\u017ci kbira ninkora\u0121\u0121ixxu lill-President jibqa\u2019 barra mid-dibattitu dwar ir-riforma Kostituzzjonali (kif fuq kollox g\u0127andu jibqa\u2019 barra minn kull dibattitu politiku jkun xi jkun) u lill-membri li jibqa\u2019 tal-Kumitat ta\u2019 Tmexxija dwar Riforma Kostituzzjonali jikkunsidraw il-proposti tag\u0127na g\u0127al pro\u010bess ta\u2019 riforma strutturata, miftu\u0127a u mmexxijja mi\u010b-\u010bittadini.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stqarrija tal-lum ta&#8217; Repubblika Ftit sieg\u0127at qabel in-nomina ta\u2019 George Vella b\u0127ala President ta\u2019 Malta, smajna li l-prede\u010bessur tieg\u0127u Marie Louise Coleiro Preca, issospendiet is-sensiela ta\u2019 laqg\u0127at li kienet qed tmexxi ta\u2019 kumitat mag\u0127mul minn rappre\u017centati nnominati minn Joseph Muscat u Adrian Delia biex imexxu tibdiliet g\u0127all-Kostituzzjoni. Rapporti \ufb02-a\u0127barijiet taw x\u2019jinftihem li qabel a\u010b\u010betta n-nomina, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":72682,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72684\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=72684"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72684\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":72685,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72684\/revisions\/72685\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/72682\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=72684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=72684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=72684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}