{"id":73825,"date":"2019-04-13T19:11:46","date_gmt":"2019-04-13T17:11:46","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=73825"},"modified":"2019-04-13T19:11:46","modified_gmt":"2019-04-13T17:11:46","slug":"mhemmx-paci-minghajr-gustizzja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/04\/mhemmx-paci-minghajr-gustizzja\/","title":{"rendered":"M&#8217;hemmx pa\u010bi ming\u0127ajr \u0121ustizzja"},"content":{"rendered":"<p><em>Din hi l-omelija ta&#8217; Dun David Cilia fil-quddies li ta llum fil-Kappella tal-Bidnija b&#8217;suffra\u0121ju g\u0127al Daphne Caruana Galizia, 18-il xahar mill-assassinju tag\u0127ha.<\/em><\/p>\n<p><img class=\"aligncenter size-large wp-image-73822\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-1024x604.jpeg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"604\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-200x118.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-300x177.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-400x236.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-600x354.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-768x453.jpeg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-800x472.jpeg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44.jpeg 1024w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-13-at-18.59.44-1200x708.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>Il-biera\u0127 f\u2019Malta \u010b\u010belebrajna Jum id-Duluri u mil-lejla l-litur\u0121ija tibda ti\u010b\u010belebra \u0126add il-Palm u l-Passjoni tal-Mulej.\u00a0 Bejn dawn i\u017c-\u017cew\u0121 \u0121rajjiet, il-lejla qed infakkru it-18-il xahar mill-assassinju ta\u2019 \u0121urnalista, Daphne Caruana Galizia u noffru l-Ewkaristija b\u2019suffar\u0121ju g\u0127al ru\u0127ha, filwaqt li nitolbu g\u0127all-familja tag\u0127ha.\u00a0 Jiena u ng\u0127ix dawn il-\u0121rajjiet, ig\u0127adduli minn mo\u0127\u0127i diversi \u0127sibijiet:<\/p>\n<ol>\n<li>B\u0127ala qassis nie\u0127u gost nara l-kotra tal-Maltin ji\u0121u l-Knisja, jie\u0127du sehem fil-quddiesa, u jimxu fl-eluf tag\u0127hom wara x-xbiha ta\u2019 Marija Addolorata, b\u2019binha mejjet fuqha. Imma meta niftakar li l-istess kotra ta\u2019 Maltin ta\u010b\u010betta kompromessi mal-kuxjenza tag\u0127ha, basta ddawwar lira, jew g\u0127ax kul\u0127add hekk jag\u0127mel, jew min\u0127abba bi\u017ca\u2019 jew favur, allura jkolli ng\u0127id li din hi wa\u0127da mill-kontradizzjonijijet li ng\u0127ixu a\u0127na l-Maltin.\u00a0 Irridu nag\u0127mlu li jaqblilna imma rridu ukoll nidhru reli\u0121ju\u017ci.<\/li>\n<li>Min-na\u0127a l-o\u0127ra din il-\u0121img\u0127a ulied Daphne tawna xiehda tal-esperjenza tag\u0127hom, f\u2019diversi fora, u li grazzi g\u0127al <em>Shift News, <\/em>u <em>l-blog Truth be told<\/em>, stajna a\u0127na ukoll inkunu parte\u010bipi. Ma niddejjaq xejn insejja\u0127 dawn l-esperjenzi l-passjoni li l-familja ta\u2019 Daphne bdew g\u0127addejjin minnha wara dak il-jum fatali tas-16 ta\u2019 Ottubru 2017.\u00a0 \u0120rajja li bidlet \u0127ajjithom kompletament u li minn ulied issa g\u0127amlithom xiehda<\/li>\n<\/ol>\n<p>Il-qari pproklamat g\u0127al darb\u2019o\u0127ra huwa l-qari tal-funeral ta\u2019 Daphne.\u00a0 Il-Kelma ta\u2019 Alla hija dejjem \u0121dida u tkellimna llum ukoll.\u00a0 Xtaqt nikkummenta xi fra\u017cijiet mill-ewwel qari, mill-ktieb ta\u2019 Kohelet:<\/p>\n<ol>\n<li>\u017bmien li tiskot u \u017cmien li titkellem<\/li>\n<\/ol>\n<p>Andrew fil-kunsill tal-Ewropa spjega kif wara l-assassinju ta\u2019 ommhom, il-familja ma kellha l-ebda \u0127sieb li titkellem, jew li tid\u0127ol f\u2019polemika ma\u2019 awtoritajiet jew persuni o\u0127ra.\u00a0\u00a0 Li wassal lill-familja titkellem kienet in-narrattiva qarrieqa li bdiet ting\u0127alef lill-\u0121urnalisti xxokkjati g\u0127all-qtil ta\u2019 wa\u0127da minnhom, bil-\u0127sieb li flok to\u0127ro\u0121 il-verita\u2019, il-ka\u017c jing\u0127alaq u ma\u2019 Daphne jispi\u010b\u010baw ukoll il-mistoqsijiet skomdi, u t-tfittxija g\u0127all-verita\u2019.<\/p>\n<p>Matthew f\u2019Perugia fakkar dak li \u0127ass Andrew, kburija lejn ommu, li biex tissikket kellha tinqatel.\u00a0 \u201cHuma tilfu u a\u0127na rba\u0127na\u201d, qal Matthew g\u0127ax \u201cissa hu \u010bar g\u0127al kul\u0127add li minn qatel jinsab fil-\u0127a\u017cin\u201d.<\/p>\n<p>G\u0127al domanda li saritlu f\u2019Perugia, dwar kif tista\u2019 ta\u0127dem b\u0127ala \u0121urnalista fuq il-mewt ta\u2019 ommok, Matthew wie\u0121eb: \u201cJe\u0127tie\u0121 li nirrakkontaw l-istorja tag\u0127ha.\u201d \u00a0Dan bir-ra\u0121un g\u0127ax fi kliem Peter, Daphne, \u201c<em>was an extraordinary woman, but you probably know this already, because no one would\u00a0 go to such great lengths to silence a woman who doesn\u2019t matter.\u00a0 My wife was killed because she mattered, because the powerful were afraid of her and because the criminals were infuriated by her.\u201d<\/em><\/p>\n<p>Nixtieq nirringrazzjakom, mhux biss lill-ulied, imma lill-familja kollha, spe\u010bjalment lil Peter u lil Corinne, Michael u Rose, li fil-mument meta kien dritt tag\u0127kom i\u0121arrbu l-luttu privatament u fl-intimita\u2019 tal-familja tag\u0127kom, intom g\u0127a\u017ciltu li titkellmu.\u00a0 U jekk intom kburin bil-\u0127idma ta\u2019 ommkom, bintkom, o\u0127tkom, martek, jiena ninsab \u010bert li Daphne, minn fejn tinsab, hija kburija bikom g\u0127ax qed turu li intom denji tar-rabta li e\u017cistiet bejnietkom.<\/p>\n<p>F\u2019dik in-narrazzjoni tant personali ta\u2019 Paul, <em>Death of a Journalist, Daphne\u2019s Sons, <\/em>Paul jikteb, \u201c<em>We were happy and close growing up.\u00a0 My mother once described my brothers and me, during one of our fights over who took whose jeans or whatever, as a qaqo\u010b\u010ba, an artichoke, which in Malta are smaller and the leaves more tightly wound around the heart.\u00a0\u00a0 And my parents, under incredible strain to protect us and themselves were too\u201d. <\/em>\u00a0Matthew ukoll semma\u2019 din l-g\u0127aqda fil-familja b\u0127ala sors ta\u2019 sa\u0127\u0127a f\u2019dan il-mument fejn huwa \u017c-\u017cmien li titkellem.<\/p>\n<p>Dawn pre\u017centi, u \u0127afna o\u0127rajn ta\u2019 rieda tajba, jixtiequ iduru mag\u0127kom f\u2019tg\u0127anniqa ta\u2019 solidarjeta\u2019 u ta\u2019 appo\u0121\u0121 g\u0127al dak li qed tag\u0127mlu biex isse\u0127\u0127 \u0121ustizzja.\u00a0\u00a0 Il-Mulej qalilna, <em>il-verita\u2019 te\u0127liskom <\/em>(\u0120w 8, 32).\u00a0 Tib\u017cg\u0127ux tg\u0127idu dejjem il-verita\u2019, kif g\u0127ixtuha, kif tafuha.\u00a0 Min ma jridx jisma\u2019 l-verita\u2019 jg\u0127id li hi negattiva, jew divi\u017civa, jew li hija tixwix \u2026 imma l-verita\u2019 ma tinbidilx, hija wa\u0127da u fl-a\u0127\u0127ar tirba\u0127.\u00a0 Mhix\u00a0 min ig\u0127id il-verita\u2019 jittradixxi, imma min jo\u0127loq kultura ta\u2019 omerta\u2019 li ssikket il-verita\u2019.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li>\u017bmien it-taqbid u \u017cmien il-pa\u010bi<\/li>\n<\/ol>\n<p>Fit-tag\u0127lim so\u010bjali tal-Knisja nsibu l-assjoma \u2018mhemmx pa\u010bi bla \u0121ustizzja\u2019 (Ara Papa San \u0120wann Pawlu II, Messa\u0121\u0121 g\u0127al Jum il-Pa\u010bi 2002).<\/p>\n<p>Paul qasam mag\u0127na \u0127sieb intimu tieg\u0127u, \u201c<em>I don\u2019t know when that time will come.\u00a0 And I don\u2019t know that we\u2019ll always be children of the light in what, at times, feels complete darkness\u201d.\u00a0 <\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em>Illum \u0127afna nirreali\u017c\u017caw li \u0127allejna wisq wa\u0127edha lil Daphne, tag\u0127mel il-\u0121lidiet g\u0127alina.\u00a0 Il-\u0121lieda li qed issir mhijiex tag\u0127kom, imma tag\u0127na.\u00a0 Kif qal Matthew lill-\u0121emg\u0127a ta\u2019 \u0121urnalisti f\u2019Peru\u0121ia, Daphne mhix se ter\u0121a\u2019 ti\u0121i lura, imma l-\u0121lieda g\u0127all-\u0121ustizzja mag\u0127ha hi biex \u0127add aktar ma jg\u0127addi minn dak li g\u0127addiet hi.<\/p>\n<p>\u0126afna jinsew li l-\u0121lieda g\u0127as-sewwa, g\u0127all-\u0121ustizzja, g\u0127al Stat san, g\u0127al \u0127ajja normali hija \u0121lieda g\u0127all-futur tag\u0127na u ta\u2019 uliedna.\u00a0 <em>Fig\u0127ting back<\/em>, kif semma\u2019 t-tema tad-diskors tieg\u0127u Matthew, hi \u0121lieda g\u0127al pajji\u017cna, g\u0127al Malta.<\/p>\n<p>L-aktar g\u0127e\u017cie\u017c, grazzi ta\u2019 dak li qed tag\u0127mlu; imma din mhix ir-responsabilita\u2019 tag\u0127kom biss, hija s-sej\u0127a li qed issir lil kull wie\u0127ed minna.\u00a0 Imma biex inkunu koerenti rridu ni\u0121\u0121ieldu g\u0127al \u0121ustizzja ta\u2019 kul\u0127add, ibda mill-\u0127ajja ta\u2019 l-i\u017cjed innocenti u li ma jistg\u0127ux jiddefendu rwie\u0127hom.<\/p>\n<p>Kull min qieg\u0127ed hawn, u jiena \u010bert, \u0127afna o\u0127rajn, qed ng\u0127idulkom, \u201cQatt aktar wa\u0127idkom\u201d.\u00a0 Din \u0121lieda g\u0127al Malta tag\u0127na, g\u0127as-sewwa, u g\u0127all-\u0121ustizzja.<\/p>\n<p>San \u0120wann Pawlu II fil-messa\u0121\u0121 tal-2002 li di\u0121a, irreferejt g\u0127alih, jg\u0127id ukoll, mhemmx \u00a0\u2018mhemmx \u0121ustizzja bla ma\u0127fra\u201d.\u00a0 Nikkwotah, \u201c<em>by contrast, the failure to forgive, especially when it serves to prolong conflict, is extremely costly in terms of human development\u201d.\u00a0 <\/em>\u00a0Jalla t-tra\u0121itt lejn il-\u0121ustizzja iwassal ukoll biex il-poplu Malti isib rikon\u010biljazzjoni fil-verita\u2019, \u0127a jsaltan is-sliem.<\/p>\n<p>Ag\u0127tiha, O Mulej, il-mistrie\u0127 ta\u2019 dejjem, u d-dawl ta\u2019 dejjem jiddi fuqha.\u00a0 Tistrie\u0127 fis-sliem.\u00a0 Amen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Din hi l-omelija ta&#8217; Dun David Cilia fil-quddies li ta llum fil-Kappella tal-Bidnija b&#8217;suffra\u0121ju g\u0127al Daphne Caruana Galizia, 18-il xahar mill-assassinju tag\u0127ha. Il-biera\u0127 f\u2019Malta \u010b\u010belebrajna Jum id-Duluri u mil-lejla l-litur\u0121ija tibda ti\u010b\u010belebra \u0126add il-Palm u l-Passjoni tal-Mulej.\u00a0 Bejn dawn i\u017c-\u017cew\u0121 \u0121rajjiet, il-lejla qed infakkru it-18-il xahar mill-assassinju ta\u2019 \u0121urnalista, Daphne Caruana Galizia u noffru l-Ewkaristija [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73823,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73825\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=73825"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73825\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":73826,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73825\/revisions\/73826\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73823\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=73825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=73825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=73825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}