{"id":73852,"date":"2019-04-14T13:15:19","date_gmt":"2019-04-14T11:15:19","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=73852"},"modified":"2019-04-14T13:15:19","modified_gmt":"2019-04-14T11:15:19","slug":"repubblika-bi-protest-gudizzjarju-waqqfu-l-hatriet-gustizzja-sakemm-issir-riforma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/04\/repubblika-bi-protest-gudizzjarju-waqqfu-l-hatriet-gustizzja-sakemm-issir-riforma\/","title":{"rendered":"Repubblika bi protest \u0121udizzjarju: Waqqfu l-\u0127atriet \u0121ustizzja sakemm issir riforma"},"content":{"rendered":"<p><em>Stqarrija ta&#8217; Repubblika:<\/em><\/p>\n<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-73841\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/0433fa88ab1233efde01244755f1df148b062817-1544912791-5c157f97-620x348.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/0433fa88ab1233efde01244755f1df148b062817-1544912791-5c157f97-620x348-200x112.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/0433fa88ab1233efde01244755f1df148b062817-1544912791-5c157f97-620x348-300x168.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/0433fa88ab1233efde01244755f1df148b062817-1544912791-5c157f97-620x348-400x225.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/0433fa88ab1233efde01244755f1df148b062817-1544912791-5c157f97-620x348-600x337.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/0433fa88ab1233efde01244755f1df148b062817-1544912791-5c157f97-620x348.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Repubblika g\u0127amlet protesta \u0121udizzjarja fil-Qorti fejn talbet li l-Gvern jiffri\u017ca l-\u0127atriet u l-promozzjonijiet fil-\u0121udikatura sakemm jittie\u0127du sew mi\u017curi li jassiguraw indipendenza \u0121udizzjarja.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">L-indipendenza \u0121udizzjarja mhijiex biss dritt tal-im\u0127allfin. Hi dritt uman ta\u2019 kull wie\u0127ed u wa\u0127da minna, im\u0127ares mill-Konvenzjoni Ewropea, li jiggarantilna smieg\u0127 xieraq im\u0127ares mill-ind\u0127il politiku.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-Kummissjoni Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa sabet li r-riformi li g\u0127amel il-gvern fl-2016 fil-mod kif jin\u0127atru l-\u0121udikanti \u201chu pass fid-direzzjoni t-tajba, i\u017cda mhumiex bi\u017c\u017cejjed biex jassiguraw l-indipendenza tal-\u0121udikatura. Hemm b\u017conn li jittie\u0127du passi o\u0127ra. Il-prin\u010bipju tal-indipendenza tal-\u0121udikatura je\u0127tie\u0121 li l-g\u0127a\u017cla tal-im\u0127allfin u l-ma\u0121istrati ssir skond il-mertu u jkun esklu\u017c kull ind\u0127il politiku.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-Kummissjoni Venezja qalet li \u201cl-Prim Ministru m\u2019g\u0127andux ikollu l-poter li jinda\u0127al fil-\u0127atriet tal-Im\u0127allfin u l-Ma\u0121istrati. Jekk ikun hekk, jinfeta\u0127 il-bieb g\u0127al ind\u0127il politiku potenzjali, li mhux kompatibbli ma\u2019 dak li llum nifhmu li g\u0127andha tkun l-indipendenza tal-\u0121udikatura.\u201d<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Mill-2013 \u2018l hawn il-gvern mela l-\u0121udikatura b\u2019persuni ma\u0127tura g\u0127al ra\u0121unijiet politi\u010bi, \u0127afna minnhom veterani b\u2019karrieri fil-Partit Laburista. Dawwar lura d-de\u010bi\u017cjoni li tittawwal l-eta\u2019 tal-pensjoni tal-\u0121udikanti biex ifittxu jinbidlu dawk li kien hemm b\u2019o\u0127rajn \u0121odda.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">U meta kontra qalbu a\u010b\u010betta li hemm b\u017conn riformi biex ma tkomplix il-politi\u010bi\u017c\u017cazzjoni tal-\u0121udikatura, il-gvern \u0127abbar li se jibqa\u2019 g\u0127addej bl-or\u0121ja ta\u2019 \u0127atriet biex jassigura kontroll politiku tal-\u0121udikatura li mbag\u0127ad jag\u0127mel permanenti l-lealta\u2019 politika g\u0127all-interessi tal-Partit Laburista anke wara li ting\u0127ata l-awtonomija lill-\u0121udikatura li wara riforma ta\u0127tar membri \u0121odda.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-Kostituzzjoni tag\u0127na tg\u0127id li Malta hi demokratika u ma jistax ikun hemm demokrazija ming\u0127ajr indipendenza \u0121udizzjarja.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">F&#8217;dan il-kuntest, il-li\u0121i tal-Unjoni Ewropea ma tistax tkun infurzata b\u2019mod \u0121ust u l-istati membri l-o\u0127ra tal-UE ma jistg\u0127ux jistrie\u0127u fuq il-Qrati Maltin li jimplimentaw il-li\u0121i Ewropea b\u2019mod indipendenti skond l-istandards o\u0121\u0121ettivi mistennija mill-Qrati kollha fl-Ewropa.\u00a0\u00a0Hu g\u0127alhekk li l-falliment li ting\u0127ata garanzija t\u2019indipendenza \u0121udizzjarja hu ksur tal-li\u0121i Ewropea u qed infakkru lill-Qrati li jistg\u0127u &#8211; u jmisshom &#8211; ifittxu \u2018ruling\u2019 mill-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja dwar din il-materja.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Il-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja qed tikkunsidra l-ka\u017c simili tal-Polonja li \u0127adet mi\u017curi biex tra\u017c\u017can l-indipendenza \u0121udizzjarja u l-Qorti ordnat lill-Polonja tiffri\u017ca l-\u0127atriet fil-\u0121udikatura sakemm tidde\u010biedi dwar il-merti tal-ka\u017c.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">B\u0127ala Repubblika nirrikonoxxu s-serjeta\u2019 ta\u2019 dak li qed nitolbu. Nistennew li xi \u0127add se jfakkarna li l-Prim Ministri kollha ta\u2019 Malta fl-img\u0127oddi kellhom diskrezzjoni s\u0127i\u0127a fuq kif jag\u0127\u017clu l-im\u0127allfin. G\u0127alfejn nilmentaw issa?<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127ax \u201cdak li llum nifhmu li g\u0127andha tkun l-indipendenza tal-\u0121udikatura,\u201d fi kliem il-Kummissjoni Venezja, evolva, i\u017cda l-opportunita\u2019 tar-riforma tal-2016 intilfet u s-sistema i\u017c\u017comm (anzi tag\u0127ti wi\u010b\u010b ta\u2019 le\u0121ittimita\u2019) id-diskrezzjoni s\u0127i\u0127a tal-Prim Ministru. Dak li seta\u2019 kien a\u010b\u010bettabbli fl-img\u0127oddi, illum m\u2019g\u0127adux.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127ax il-\u0127atriet ta\u2019 politi\u010bi anzjani tal-Partit Laburista, uffi\u010b\u010bjali, kandidati, qraba u \u0127bieb mill-2013 \u2018il hawn jammontaw g\u0127al ind\u0127il politiku konxju u programmat li wassal g\u0127al \u017cbilan\u010b \u2014 fil-per\u010bezzjoni u aktarx fir-realta\u2019 \u2014 fil-\u0121udikatura.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">G\u0127ax ir-riformi li ntrabat li jda\u0127\u0127al il-gvern, jekk jidda\u0127\u0127lu wara li jintilef g\u0127al dejjem il-bilan\u010b, jag\u0127mel ta\u2019 dejjem id-dominanza tal-interess parti\u0121\u0121jan tal-Partit Laburista u ma tissewwa qatt il-fidu\u010bja mitlufa fl-indipendenza tal-\u0121udikatura.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">La l-gvern kellu jirrikonoxxi li hi me\u0127tie\u0121a riforma wara r-rapport tal-Kummissjoni Venezja, g\u0127andu jibda l-pro\u010bess ta\u2019 dik ir-riforma qabel jin\u0127atru \u0121udikanti b\u2019sistema \u0121dida, \u0121usta, demokratika u indipendenti.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Se jg\u0127idulna li la l-poter li qed nikkontestaw hu tal-Prim Ministru, din hi kwistjoni politika li g\u0127andha tkun diskussa f\u2019kuntest politiku, mhux fil-Qorti. M\u2019hemmx dubju li g\u0127andha tkun diskussa f\u2019kuntest politiku wkoll imma, b\u0127al dejjem, a\u0127na ffrustrati bl-intenzjoni \u010bara tal-gvern li jinjora kull fehma li mhix konsistenti mal-\u0127atfa ostili li qed iwettaq fuq l-istituzzjonijiet Maltin.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Na\u0127sbu wkoll li huwa d-dmir u d-dritt tal-\u0121udikatura li tipprote\u0121i l-indipendenza tag\u0127ha. Biex tag\u0127mel hekk trid titqieg\u0127ed id-domanda quddiem Qorti li azzjoni partikolari tal-fehra E\u017cekuttiva qed tg\u0127affe\u0121 l-indipendenza tag\u0127hom. L-Im\u0127allfin u l-Ma\u0121istrati huma mistennija jg\u0127assu s-saltna tad-dritt imma kif qal l-ex Prim Im\u0127allef Silvio Camilleri 18-il xahar ilu f\u2019diskors illum famu\u017c, dawn jistg\u0127u biss jinfurzaw il-li\u0121i fil-ka\u017cijiet li jin\u0121iebu quddiemhom.<\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\">Qeg\u0127din g\u0127alhekk inpo\u0121\u0121u quddiemhom il-mistoqsija dwar l-indipendenza tag\u0127hom stess u nitolbuhom jassiguraw li ladarba l-E\u017cekuttiv mhux jirrispetta l-indipendenza tal-\u0120udikatura trid tkun il-\u0120udikatura li tassigura li tag\u0127mel dan.<\/p>\n<p><img class=\"aligncenter size-large wp-image-73843\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-727x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"727\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-200x282.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-213x300.jpg 213w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-400x564.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-600x846.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001.jpg 727w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-768x1082.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-800x1127.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-001-1200x1691.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 727px) 100vw, 727px\" \/> <img class=\"aligncenter size-large wp-image-73845\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-727x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"727\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-200x282.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-213x300.jpg 213w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-400x564.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-600x846.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002.jpg 727w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-768x1082.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-800x1127.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-002-1200x1691.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 727px) 100vw, 727px\" \/> <img class=\"aligncenter size-large wp-image-73847\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-727x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"727\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-200x282.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-213x300.jpg 213w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-400x564.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-600x846.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003.jpg 727w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-768x1082.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-800x1127.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-003-1200x1691.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 727px) 100vw, 727px\" \/> <img class=\"aligncenter size-large wp-image-73849\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-727x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"727\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-200x282.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-213x300.jpg 213w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-400x564.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-600x846.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004.jpg 727w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-768x1082.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-800x1127.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Scan-12-Apr-2019-at-15.20-page-004-1200x1691.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 727px) 100vw, 727px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stqarrija ta&#8217; Repubblika: Repubblika g\u0127amlet protesta \u0121udizzjarja fil-Qorti fejn talbet li l-Gvern jiffri\u017ca l-\u0127atriet u l-promozzjonijiet fil-\u0121udikatura sakemm jittie\u0127du sew mi\u017curi li jassiguraw indipendenza \u0121udizzjarja. L-indipendenza \u0121udizzjarja mhijiex biss dritt tal-im\u0127allfin. Hi dritt uman ta\u2019 kull wie\u0127ed u wa\u0127da minna, im\u0127ares mill-Konvenzjoni Ewropea, li jiggarantilna smieg\u0127 xieraq im\u0127ares mill-ind\u0127il politiku. Il-Kummissjoni Venezja tal-Kunsill tal-Ewropa sabet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73842,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73852\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=73852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73852\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":73853,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73852\/revisions\/73853\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73842\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=73852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=73852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=73852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}