{"id":73881,"date":"2019-04-15T11:04:05","date_gmt":"2019-04-15T09:04:05","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=73881"},"modified":"2019-04-15T17:51:39","modified_gmt":"2019-04-15T15:51:39","slug":"titlu-li-jitkellem-wahdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/04\/titlu-li-jitkellem-wahdu\/","title":{"rendered":"Titlu li jitkellem wa\u0127du"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-73858\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-15-at-06.08.57.jpeg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"458\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-15-at-06.08.57-200x122.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-15-at-06.08.57-300x183.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-15-at-06.08.57-400x244.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-15-at-06.08.57-600x366.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/WhatsApp-Image-2019-04-15-at-06.08.57.jpeg 750w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/p>\n<p>Tajjeb jew \u0127a\u017cin, tal-PN \u0121abu lilhom infushom f&#8217;konfront dirett mal-istampa indipendenti. Il-ftit kittieba li fadal li jappo\u0121\u0121jawhom, jew ja\u0127dmu mag\u0127hom jew inkella ja\u0127dmu g\u0127al tal-Labour ma&#8217; min g\u0127andhom diversi interessi komuni. Meta jitkellem g\u0127alik Saviour Balzan, kun \u010bert li ma jkunx fadallek \u0127afna \u017cmien tixref fil-wi\u010b\u010b.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.timesofmalta.com\/articles\/view\/20190415\/editorial\/the-pn-vs-the-free-press.707362\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Meta tat-<em>Times of Malta<\/em> jiktbu editorjal b&#8217;titlu li jqieg\u0127dek mal-avversarji, tinteba\u0127 \u2013 jew g\u0127allinqas g\u0127andek tinteba\u0127 \u2013 li tkun wasalt fit-tarf.<\/a><\/p>\n<p>Tifhmunix \u0127a\u017cin. B&#8217;dan ma rridx infisser li l-istampa indipendenti ma tista&#8217; ti\u017cgarra qatt. Jew li tat-<em>Times of Malta<\/em> ma wrewx dg\u0127jufija fl-img\u0127oddi. \u0126add u xejn m&#8217;hu perfett. \u0126add u xejn m&#8217;hu e\u017centi mill-i\u017cbalji, mill-parti\u0121\u0121jani\u017cmu e\u017ca\u0121erat, mill-influwenza u mill-pressjoni. L-istampa indipendenti kollha kemm hi jkollha tiffa\u010b\u010bja battalji \u0127arxa. M&#8217;hemmx dubju li hija effettiva x-xilja tal-klassi politika fis-sens li l-istampa ma tistax ti\u0121i fdata, li xxerred il-\u2018fake news\u2019, li hi mmexxija mis-s\u0127a\u0127ar u mit-tradituri u li sservi l-interessi tal-partit &#8220;tan-na\u0127a l-o\u0127ra&#8221; meta to\u0127ro\u0121 bi kritika.<\/p>\n<p>Il-pressjoni fuq l-istampa tradizzjonalment dejjem \u0121iet minn na\u0127a tal-Labour &#8211; dawn minn dejjem kienu l-partit li jmexxi politika kontradittorja, illo\u0121ika u oskurantista. I\u017cda issa tal-PN sabu ru\u0127\u0127om &#8211; jew, biex inkun aktar pre\u010bi\u017c, qieg\u0127du lilhom infushom &#8211; f&#8217;konfrontazzjoni stil Trump mal-istampa indipendenti u sabu l-wens fil-politika ta&#8217; Joseph Muscat li tissielet b&#8217;ru\u0127\u0127a u \u0121isimha kontra l-aspirazzjonijiet lo\u0121i\u010bi tal-kelma \u0127ielsa, tas-saltna tad-dritt u tal-impenn konsistenti favur politika mnaddfa mill-korruzzjoni.<\/p>\n<p>F&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar xhur, jidher \u010bar li tal-PN sabu ru\u0127\u0127om darhom mal-\u0127ajt u n\u0127akmu mill-paniku. Mill-attakki parti\u0121\u0121jani kontra l-avversarji politi\u010bi li s-soltu naqraw fuq il-fa\u010b\u010bata ta&#8217; quddiem ta&#8217; <em>Il-Mument<\/em> nhar ta&#8217; \u0126add filg\u0127odu, issa g\u0127addew biex jintimidaw kontra dawk li ja\u017c\u017cardaw jaqb\u017cu linja li tal-PN &#8211; fil-g\u0127erf kollu tag\u0127hom &#8211; jidhrilhom m&#8217;g\u0127andhiex tinqabe\u017c. Lill-attivisti li qed iniedu kampanja favur it-twettiq tal-\u0121ustizzja g\u0127al \u0121urnalista assassinata, xlewhom li huma favur il-qtil tat-trabi u kkollaboraw mal-azzjonijiet li \u0127a l-gvern kontra l-attivisti u dan wara li fe\u0121\u0121ew akku\u017ci li dawn immi\u017cappropjaw xi flejjes.<\/p>\n<p>Il-biera\u0127 tal-PN fet\u0127u l-kanuni kontra t-<em>Times of Malta<\/em> min\u0127abba l-fatt li din xandret storja li g\u0127amlitilhom il-\u0127sara dwar laqg\u0127at li Herman Schiavone u Kristy Debono kellhom ma&#8217; Yorgen Fenech. U llum l-editorjal tat-<em>Times of Malta<\/em> g\u0127amilhielhom \u010bara li dan attakk jikkunsidrawh b\u0127ala dikjarazzjoni ta&#8217; gwerra. Jien di\u0121\u00e0 kelli l-okka\u017cjoni li nesprimi ru\u0127i f&#8217;dan il-blogg dwar l-istorja li fiha g\u0127andu x&#8217;jaqsam Yorgen Fenech. Kien fl-interess pubbliku li l-poplu jsir jaf dwar il-laqg\u0127a li se\u0127\u0127et f&#8217;Portomaso, u dan mhux g\u0127ax din l-istorja dg\u0127ajjfet qatig\u0127 il-po\u017cizzjoni ta&#8217; Adrian Delia fil-PN. Kien fl-interess pubbliku g\u0127aliex din l-istorja kixfet in-nuqqas ta&#8217; komprensjoni ta&#8217; kwistjonijiet rilevanti, il-vulnerabilit\u00e0 puwerili g\u0127all-manipulazzjoni minn na\u0127a ta&#8217; dawk li g\u0127andhom is-setg\u0127a u l-flus, id-dilettanti\u017cmu, l-inkoerenza f&#8217;dak li hu twassil ta&#8217; messa\u0121\u0121i politi\u010bi, il-problemi finanzjarji li qed ikissruhom, it-tmexxija dg\u0127ajjfa u l-insensittivit\u00e0 grassa g\u0127al dak li x&#8217;aktarx qed i\u0127oss il-poplu dwar il-\u0127akk kontinwu tal-PN ma&#8217; dawk li g\u0127allinqas kellhom interess kbir li jeqirdu lil Daphne Caruana Galizia.<\/p>\n<p>Ejjew g\u0127al mument in\u0127allu fil-\u0121enb il-fehmiet tieg\u0127i dwar l-in\u010bident li wassal g\u0127all-attakk tal-PN fuq it-<em>Times of Malta<\/em>. Ejjew ukoll nassumu li din id-darba tat-<em>Times of Malta<\/em> f&#8217;dak li kitbu ma kinux \u0121usti mal-PN. G\u0127arblu ftit il-mod kif tal-PN, li skonthom kellhom ra\u0121un biex ibieg\u0127u, ffa\u010b\u010bjaw is-sitwazzjoni. Wie\u0127ed ma jistax ma jasalx g\u0127all-konklu\u017cjoni li dawn iffa\u010b\u010bjaw is-sitwazzjoni b&#8217;mod di\u017castru\u017c u fil-pro\u010bess tefg\u0127u l-\u0121ebla g\u0127al fuq saqajhom. Inkun l-ewwel wie\u0127ed li nammetti li l-i\u017cbalji jsiru minn kul\u0127add fejn jid\u0127lu r-relazzjonijiet mal-istampa: il-gvernijiet, il-partiti u kull min g\u0127andu s-setg\u0127a f&#8217;xi \u017cmien jew ie\u0127or ilkoll jisg\u0127obbiehom dwar il-mod kif ikunu \u0121abu ru\u0127\u0127om mal-istampa. I\u017cda l-gvernijiet, il-partiti u s-setg\u0127ana li jkollhom il-polz tag\u0127hom fuq ir-realt\u00e0 jifhmu li l-istampa ma tintemmx b\u0127alma jistg\u0127u jintemmu huma. Anki jekk tal-PN sa\u0127ansitra tilfu kull rispett li seta&#8217; kellhom g\u0127all-\u0121urnalisti ndipendenti, imisshom g\u0127andhom bi\u017c\u017cejjed g\u0127erf biex jinteb\u0127u li bi tnedija ta&#8217; gwerra kontra t-<em>Times of Malta<\/em> jkunu qed issammru musmar ie\u0127or fuq it-tebut tag\u0127hom stess.<\/p>\n<p>Il-partiti politi\u010bi jidher li fehmu li s-suddizzjoni li kienet te\u017cisti g\u0127all-istampa m&#8217;g\u0127andhiex daqshekk ne\u010bessarja daqs kemm kienet fl-img\u0127oddi u dan g\u0127aliex illum huma s-sidien tal-mezzi tax-xandir tag\u0127hom u, fi kwalunkwe ka\u017c, il-media so\u010bjali ppermettielhom li jag\u0127mlu tajjeb g\u0127all-influwenza tal-istampa. Huwa minnu li t-tixrid tal-informazzjoni m&#8217;g\u0127adhiex biss f&#8217;idejn il-\u0121urnalisti. I\u017cda f&#8217;kuntest demokratiku, dawk il-partiti politi\u010bi li din is-sitwazzjoni \u0121dida jisfruttawha biex iwarrbu lill-\u0121urnalisti kriti\u010bi (jew &#8211; ag\u0127ar min hekk &#8211; iniedu kampanji biex jiskreditawhom, ifalluhom finanzjarjament jew jeqirduhom) qeg\u0127din jiffavorixxu l-awtokrazija a skapitu tad-demokrazija. B&#8217;danakollu g\u0127aliex g\u0127andhom is-setg\u0127a li jg\u0127addu bir-romblu minn fuq kul\u0127add, ma jfissirx li jkun sewwa jekk jag\u0127mlu dan u fi \u0127dan tal-PN jidher li qed tinbet din il-mentalit\u00e0. Issa n\u0127akmu mill-arroganza u mill-indifferenza demokratika g\u0127all-fehmiet minoritarji tant li b\u0127al donnu ji\u0121u jaqg\u0127u jqumu kif ji\u0121u per\u010bepiti minn-\u0121urnal b\u0127alma hu <em>Times of Malta<\/em>.<\/p>\n<p>Mhux in-numri biss ig\u0127oddu fil-\u0127ajja demokratika. Tal-PN b\u0127al donnu r-reazzjonijiet irrabjati u emozzjonali tal-massa jag\u0127tuhom aktar valur mir-riflessjonijiet u \u0127sibijiet lo\u0121i\u010bi u mimlija g\u0127erf tal-ftit. U meta jse\u0127\u0127 dan, id-demokrazija ting\u0127ata d-daqqa tal-mewt. Fil-gwerra li tal-PN kontra l-istampa \u0127ielsa, huma qed jabbandunaw il-kamp tal-battalja demokratika u, ming\u0127ajr ma jafu, qed isibu ru\u0127\u0127om f&#8217;alleanza ma&#8217; Joseph Muscat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tajjeb jew \u0127a\u017cin, tal-PN \u0121abu lilhom infushom f&#8217;konfront dirett mal-istampa indipendenti. Il-ftit kittieba li fadal li jappo\u0121\u0121jawhom, jew ja\u0127dmu mag\u0127hom jew inkella ja\u0127dmu g\u0127al tal-Labour ma&#8217; min g\u0127andhom diversi interessi komuni. Meta jitkellem g\u0127alik Saviour Balzan, kun \u010bert li ma jkunx fadallek \u0127afna \u017cmien tixref fil-wi\u010b\u010b. Meta tat-Times of Malta jiktbu editorjal b&#8217;titlu li jqieg\u0127dek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73858,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73881\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=73881"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73881\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":73895,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73881\/revisions\/73895\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/73858\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=73881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=73881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=73881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}