{"id":77740,"date":"2019-08-07T08:23:02","date_gmt":"2019-08-07T06:23:02","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=77740"},"modified":"2019-08-07T08:23:02","modified_gmt":"2019-08-07T06:23:02","slug":"repubblika-dwar-konsultazzjoni-ghal-riforma-kostituzzjonali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/08\/repubblika-dwar-konsultazzjoni-ghal-riforma-kostituzzjonali\/","title":{"rendered":"Repubblika dwar &#8216;konsultazzjoni&#8217; g\u0127al Riforma Kostituzzjonali"},"content":{"rendered":"<p><em>Stqarrija ta&#8217; Repubblika:<\/em><\/p>\n<p><img class=\"aligncenter wp-image-77735 size-full\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2.jpg\" alt=\"\" width=\"1920\" height=\"1080\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-200x113.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-300x169.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-400x225.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-600x338.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-768x432.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-800x450.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2.jpg 1024w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/riforma-kostituzzjonali-2-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/><\/p>\n<p>Repubblika tesprimi l-apprezzament tag\u0127ha g\u0127all-kummenti tal-President George Vella ftit tal-jiem ilu li l-pro\u010bess tar-Riforma Kostituzzjonali m\u2019g\u0127andux ikun limitat g\u0127all-interessi ta\u017c-\u017cew\u0121 partiti politi\u010bi fil-Parlament, i\u017cda g\u0127andu jinkludi parte\u010bipazzjoni wiesa, inklu\u017c dik tas-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili.<\/p>\n<p>Madanakollu, a\u0127na m\u0127assbin li l-ewwel passi f\u2019dan il-pro\u010bess ma jidhru bl-ebda mod li jil\u0127qu dan l-g\u0127an.<\/p>\n<p>L-istedina lill-pubbliku sabiex jissottometti \u201csu\u0121\u0121erimenti\u201d dwar kif g\u0127andha tinbidel il-Kostituzzjoni tidher li hi limitata drastikament fl-iskop tag\u0127ha. Hu ma\u0127sub li s-sottomissjonijiet isiru separatament u fuq ba\u017ci individwali, b\u2019tali mod li min jissottometti su\u0121\u0121eriment ma jkunx jaf \u0127addie\u0127or xi jkun issu\u0121\u0121erixxa. Sa fejn nistg\u0127u nifhmu f\u2019dan l-istadju, wara l-partiti politi\u010bi janalizzaw is-su\u0121\u0121erimenti li jkunu \u0121ew pre\u017cemtati u j\u017commu dawk li jg\u0127aqdu l-interessi tag\u0127hom filwaqt li jwarrbu l-kumplament.<\/p>\n<p>Repubblika tis\u0127aq illi l-Kostituzzjoni tillimita l-poter ta\u2019 dawk li jiggvernaw u g\u0127alhekk min jiggverna assolutament mhux idonju sabiex jie\u0127u d-de\u010bi\u017cjonijiet dwar kif is-setg\u0127a tieg\u0127u g\u0127andha tkun limitata.<\/p>\n<p>Intennu li ma nsibu l-ebda ser\u0127an tal-mo\u0127\u0127 fil-fatt li l-President jipparte\u010bipa f\u2019dan il-pro\u010bess. Minkejja li l-President indubbjament g\u0127andu intenzjonijiet \u0121enwini, il-parte\u010bipazzjoni tieg\u0127u f\u2019dan il-pro\u010bess te\u010b\u010bedi l-limiti tal-poteri u r-responsabbilitajiet tieg\u0127u fil-qafas Kostituzzjoanli li jiddefinixxi r-rwol tieg\u0127u llum il-\u0121urnata. \u010aertament dan kollu xejn m\u2019hu bidu inkora\u0121\u0121anti g\u0127al pro\u010bess li g\u0127andu l-g\u0127an li jiddetermina mill-\u0121did dawk il-limiti.<\/p>\n<p>Barraminhekk, irrispettivament minn kwalunkwe awtorita\u2019 morali li l-President George Vella jittama li jkollu, il-gvern ripetutament wera d-determinazzjoni tieg\u0127u li ju\u017ca l-kontroll qawwi tieg\u0127u sabiex jimplimenta bidliet kostituzzjonali li jaqdu l-interessi tieg\u0127u.<\/p>\n<p>Il-fatt illi f\u2019dawn il-jiem tas-sajf il-gvern qieg\u0127ed fil-pro\u010bess li jinga\u0121\u0121a l-Avukat tal-Gvern li ser ikun mag\u0127\u017cul fid-dikrezzjoni unika w esklussiva tal-Prim Ministru b\u2019ri\u017cultat ta\u2019 emendi Kostituzzjonali li ma kienu diskussi ma\u2019 \u0127add \u2019il barra mill-Parlament tindika li l-pro\u010bess imniedi mill-President George Vella jista\u2019 ikun paraventu li warajh partiti politi\u010bi jimplimentaw il-bidliet li jaqdu l-interessi tag\u0127hom.<\/p>\n<p>B\u0127al kull min hu kon\u010bernat dwar governanza tajba ta\u2019 pajji\u017cna, il-membri ta\u2019 Repubblika g\u0127andhom fehmiet b\u2019sa\u0127\u0127ithom dwar kif il-Kostituzzjoni tag\u0127na tista\u2019 tkun imtejjba. I\u017cda filwaqt li hemm ir-riskju li revi\u017cjonijiet isiru ta\u0127t il-kontroll tal-partiti politi\u010bi, il-preferenzi spe\u010bifi\u010bi tag\u0127na dwar id-dettall huma ta\u2019 importanza sekondarja.<\/p>\n<p>A\u0127na tassew im\u0127assbin li s-sottomissjonijiet tag\u0127na dwar il-pro\u010bess ta\u2019 revi\u017cjoni u riforma tal-Kostitzzjoni, li pre\u017centajna lill-President\u00a0 Marie Louise Coleiro Preca f\u2019Marzu li g\u0127adda fuq talba tag\u0127ha u tal-iSteering Committee ta\u017c-\u017cew\u0121 partiti politi\u010bi lanqas g\u0127adhom ing\u0127ataw acknowledgement. Lanqas ma ng\u0127atajna xi forma ta\u2019 acknowledgment mill-President George Vella minn mindu hu \u0127a l-\u0120urament tal-\u0126atra b\u0127ala President.<\/p>\n<p>Repubblika bl-ebda mod ma tqis li g\u0127andha xi dritt li tag\u0127\u017cel hi x\u2019g\u0127andu jkun il-pro\u010bess li bih il-Kostituzzjoni tag\u0127na tkun emendata. I\u017cda a\u0127na g\u0127andna r-responsabbilita\u2019 li ninfurmaw lill-pubbliku bit-t\u0127assib tag\u0127na li riformi kostituzzjonali li saru minn wara bibien mag\u0127luqa dejjem wasslu, ming\u0127ajr ebda e\u010b\u010bezzjoni, g\u0127al demokrazjija kompromessa, g\u0127al tkasbir tad-drittijiet tal-bniedem u g\u0127all-a\u010b\u010bettazzjoni ta\u2019 dittatorjat ta\u0127t bixra ta\u2019 prin\u010bipji t\u2019importanza tassew g\u0127olja u li madanakollu fil-prattika ma jkunux infurzabbli.<\/p>\n<p>Il-minimu li ne\u017ci\u0121u hu li l-pro\u010bess li bih jittie\u0127du d-de\u010bi\u017cjonijiet ikun determinat mill-bidu nett u jkun im\u0127abbar fl-intier tieg\u0127u lill-pubbliku, b\u2019tali mod li l-politi\u010bi ma jkunux f\u2019po\u017cizzjoni li jidde\u010biedu huma x\u2019ser jiddiskutu u japprovaw fil-Parlament ming\u0127ajr ma l-ewwel jikkommettu ru\u0127hom dwar kif ser ji\u017cguraw li l-pubbliku jkun infurmat bil-bidliet li jkunu ser ji\u0121u introdotti u jiksbu l-appo\u0121\u0121 tieg\u0127u g\u0127al tali tibdil.<\/p>\n<p>A\u0127na llum pre\u017centajna mill-\u0121did r-rakkomandazzjonijiet tag\u0127na g\u0127al pro\u010bess ta\u2019 riforma Kostituzzjonali li jkun trasparenti, \u0121enwinament inklussiv u parte\u010bipattiv b\u0127ala parti mis-sej\u0127a formali g\u0127al su\u0121\u0121erimenti mill-President\u00a0 George Vella ftit tal-jiem ilu. Mill-\u0121did qeg\u0127din nippubblikaw ir-rapport tag\u0127na li konna pre\u017centajna f\u2019Marzu li g\u0127adda sabiex wie\u0127ed ikun jista\u2019 fa\u010bilment jag\u0127mel referenza g\u0127alih.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/MT-Constitutional-Reform-Procedure-Memo-2-1.pdf\">MT Constitutional Reform Procedure Memo-2<\/a><\/p>\n<p>Mill-\u0121did nis\u0127qu li fin-nuqqas ta\u2019 parte\u010bipazzjoni pubblika adegwata, minkejja x-xewqa tag\u0127na g\u0127al titjib fil-qafas Kostituzzjonali ta\u2019 pajji\u017cna, hi l-fehma soda tag\u0127na li f\u2019tali \u010birkustanzi jkun de\u010bi\u017cament a\u0127jar li ma ssir l-ebda bidla fil-Kostituzzjoni ta\u2019 pajji\u017cna.<\/p>\n<p>\u010aertament nippreferu nkomplu ngawdu l-garanziji mog\u0127tija lilna mill-Kostituzzjoni imperfetta li g\u0127andna b\u0127alissa milli nafdaw id-destin u l-futur tag\u0127na f\u2019kostituzzjoni futura li g\u0127ada mhix mag\u0127rufa u li tkun imfassla sabiex tipprote\u0121i l-interessi tal-partiti politi\u010bi li fil-pre\u017cent qeg\u0127din jo\u0127onqu dawk l-istess garanziji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stqarrija ta&#8217; Repubblika: Repubblika tesprimi l-apprezzament tag\u0127ha g\u0127all-kummenti tal-President George Vella ftit tal-jiem ilu li l-pro\u010bess tar-Riforma Kostituzzjonali m\u2019g\u0127andux ikun limitat g\u0127all-interessi ta\u017c-\u017cew\u0121 partiti politi\u010bi fil-Parlament, i\u017cda g\u0127andu jinkludi parte\u010bipazzjoni wiesa, inklu\u017c dik tas-so\u010bjeta\u2019 \u010bivili. Madanakollu, a\u0127na m\u0127assbin li l-ewwel passi f\u2019dan il-pro\u010bess ma jidhru bl-ebda mod li jil\u0127qu dan l-g\u0127an. L-istedina lill-pubbliku sabiex jissottometti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":77736,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77740\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=77740"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77740\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":77743,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/77740\/revisions\/77743\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/77736\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=77740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=77740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=77740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}