{"id":80601,"date":"2019-10-27T07:50:04","date_gmt":"2019-10-27T06:50:04","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=80601"},"modified":"2019-10-28T15:27:39","modified_gmt":"2019-10-28T14:27:39","slug":"sur-prim-imhallef-asal-wasla-sal-habs-dalghodu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/10\/sur-prim-imhallef-asal-wasla-sal-habs-dalghodu\/","title":{"rendered":"Sur Prim Im\u0127allef, asal wasla sal-\u0127abs dalg\u0127odu"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-80590 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/431e5acf536f71917cc43b42bec9c190675a45ad-1571739200-5daed640-630x420.jpg\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/431e5acf536f71917cc43b42bec9c190675a45ad-1571739200-5daed640-630x420-200x133.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/431e5acf536f71917cc43b42bec9c190675a45ad-1571739200-5daed640-630x420-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/431e5acf536f71917cc43b42bec9c190675a45ad-1571739200-5daed640-630x420-400x267.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/431e5acf536f71917cc43b42bec9c190675a45ad-1571739200-5daed640-630x420-600x400.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/431e5acf536f71917cc43b42bec9c190675a45ad-1571739200-5daed640-630x420.jpg 630w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/manhandled-in-prison-cooped-up-hosed-down-like-animals.745047\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ir-rapport li xxandar fil-\u0127ar\u0121a tal-lum fis-<em>Sunday Times of Malta<\/em> dwar xeni ta&#8217; g\u0127ajb li jfakkruk fi \u017cminijiet fis-seklu dsatax li fihom kienu ji\u0121u abbu\u017cati lsiera suwed u li se\u0127\u0127ew fil-\u0127abs ta&#8217; Malta, g\u0127alkemm huwa xokkanti ma skantana xejn.<\/a><\/p>\n<p>Fil-qorti ttellg\u0127u aktar minn mitt ru\u0127 mixlijin talli l-\u0121img\u0127a li g\u0127addiet wettqu atti ta&#8217; vjolenza fil-kamp ta&#8217; kon\u010bentrament li kienu maqfulin fih. Il-piena li spi\u010b\u010baw qalg\u0127u wie\u0127ed ma jistax isejj\u0127ilha \u0127lief wa\u0127da kollettiva, retributtiva u n\u0121usta.<\/p>\n<p>Nibdew biex, \u0127add ma ta rendikont ta\u010b-\u010birkostanzi tar-rewwixta li se\u0127\u0127et. T\u0127alltux l-attentat biex wie\u0127ed jifhem i\u010b-\u010birkostanzi ta&#8217; att vjolenti mal-\u0121ustifikazzjoni tal-att innifsu. Jien ma nista&#8217; qatt ni\u0121\u0121ustifika l-vjolenza. I\u017cda mod att kriminali msejjes fuq ir-reg\u0127ba u mod ie\u0127or wie\u0127ed imwettaq min\u0127abba l-\u0121u\u0127, il-bi\u017ca&#8217; u d-disperazzjoni. Ma nsib ebda diffikult\u00e0 li niddefendi d-drittijiet li jipprotestaw ta&#8217; dawk li drittijiethom \u0121ew im\u010ba\u0127\u0127din ming\u0127ajr \u0121ustifikazzjoni.<\/p>\n<p>Dawk tkaxkru lejn il-qorti b\u0127allikieku kienu parti minn xi mer\u0127la. Dan hu l-mod kif huma mpin\u0121ijin dawn in-nies. Minkejja l-isforzi ta&#8217; xi avukati voluntiera, lanqas min jiddefendihom b&#8217;mod adegwat ma kellhom. Ebda avukat musta\u010b\u010bun ma \u0127are\u0121 g\u0127onqu g\u0127alihom.<\/p>\n<p>Spi\u010b\u010baw biex ing\u0127ataw piena uniformi ming\u0127ajr ma ttie\u0127du in konsiderazzjoni ir-rwoli li dawn kellhom individwalment u r-responsabbiltajiet individwali ta&#8217; kull wie\u0127ed minnhom g\u0127al dak li \u0121ew mixlija li wettqu. G\u0127ax, b\u0127al spe\u010bi, s-suwed huma kollha xorta. U allura, ddikjarawx jew le humiex \u0127atja ta&#8217; dak li \u0121ew mixlija bih u, kienet x&#8217;kienet il-kwalit\u00e0 tal-provi li kien hemm kontrihom \u2013 g\u0127andi nifhem li l-provi ma kienux tali li wie\u0127ed seta&#8217; joqg\u0127od fuqhom \u2013 dawn ilkoll qalg\u0127u l-istess piena u ntbag\u0127tu lkoll il-\u0127abs.<\/p>\n<p>M&#8217;hemmx g\u0127alfejn ikollna xi grazzja spe\u010bjali mal-\u0127absin biex nirrikonoxxu li dawn, kemm jekk ikunu bojod, suwed, omosesswali, poeti jew anki muti, huma bnedmin tad-demm u l-la\u0127am u g\u0127aldaqstant g\u0127andhom ukoll id-drittijiet fundamentali tag\u0127hom ukoll. M&#8217;hix kwistjoni biss li d-drittijiet tag\u0127hom b\u0127ala pri\u0121unieri jinsabu sospi\u017ci. Hi kwistjoni li huma wkoll responsabbilt\u00e0 tal-istat. Tista&#8217; titwettaq il-vjolenza fuqhom u huma so\u0121\u0121etti g\u0127all-ordnijiet ta&#8217; uffi\u010bjali tal-istat li jistg\u0127u wkoll ikunu pre\u0121udikati kontrihom.<\/p>\n<p>Din hi r-ra\u0121uni g\u0127ala l-li\u0121ijiet tfasslu bis-salvagwardji kollha li hemm b\u017conn. Il-pri\u0121unieri &#8211; kemm dawk bojod kif ukoll dawk suwed &#8211; m&#8217;humiex qeg\u0127din hemm biex joqg\u0127odu jilg\u0127abu bihom il-gwardjani skont kif ifettlilhom. Skont ir-rapport imxandar fis-<em>Sunday Times of Malta<\/em> tal-lum dawn il-pri\u0121unieri ma \u0121ewx trattati kif inhu xieraq.<\/p>\n<p>Meta ji\u0121u mi\u010b\u0127uda d-drittijiet ta&#8217; dawk li huma l-aktar emar\u0121inati fostna, ikun imiss imbag\u0127ad li ji\u0121u mi\u010b\u0127uda d-drittijiet tag\u0127na. G\u0127andna g\u0127alxiex inkunu grati lejn dan il-\u0121urnal u lejn il-\u0121urnalisti tieg\u0127u u l-g\u0127ejjun tag\u0127hom talli g\u0127addewlna informazzjoni li ma kellniex insiru nafu biha. Dawn ilkoll huma g\u0127assiesa tad-drittijiet tag\u0127na.<\/p>\n<p>I\u017cda dalg\u0127odu dan kollu ma jservi ta&#8217; ebda konsolazzjoni g\u0127all-pri\u0121unieri mwerwrin u m\u0121ew\u0127in f&#8217;Ra\u0127al \u0120did. \u010aertament mhux bi\u017c\u017cejjed li Michael Farrugia jo\u0127ro\u0121 ig\u0127id li bi \u0127siebu jinvestiga.<\/p>\n<p>G\u0127andu mnejn li te\u0127tie\u0121 investigazzjoni l-allegazzjoni li fil-bit\u0127a tal-\u0127abs il-pri\u0121unieri \u0121ew im\u0121ieg\u0127la jin\u0127aslu kollettivament u li dawn \u0121ew im\u0121ieg\u0127la jorqdu fuq sodda wa\u0127da tmienja tmienja. Li kieku kellna nit\u0127allew nissorveljaw dan kollu, hekk konna nag\u0127mlu. I\u017cda ma \u0127allewniex nersqu lejn il-kampijiet fejn kienu allo\u0121\u0121jati u li fihom u\u0127ud minnhom spi\u010b\u010baw f&#8217;ferne\u017cija ta&#8217; \u0121enn. Lanqas ma ng\u0127atajna \u010bans li ng\u0127arblu l-mod kif dawn qed ji\u0121u trattati fil-\u0127abs.<\/p>\n<p>I\u017cda kull m\u0127allef jew kull ma\u0121istrat, jew anki l-avukat \u0121enerali, m&#8217;g\u0127andu b\u017conn ebda permess ta&#8217; xi \u0127add, wisq inqas ta&#8217; Michael Farrugia, biex jasal wasla sal-\u0127abs biex jara b&#8217;g\u0127ajnejh u biex jivverifika dak li \u0121ie rappurtat fis-<em>Sunday Times of Malta<\/em> huwiex minnu jew le.<\/p>\n<p>Il-li\u0121i dan tippermettieh. L-im\u0127allfin u l-ma\u0121istrati, kif dan l-a\u0127\u0127ar qal wie\u0127ed minnhom b&#8217;mod anonimu, il-gvern ma jista&#8217; jag\u0127mlilhom xejn u ma jistax ike\u010b\u010bihom.<\/p>\n<p>Insejja\u0127 lill-Prim Im\u0127allef Joseph Azzopardi sabiex jag\u0127mel u\u017cu mis-setg\u0127at li tag\u0127tih il-li\u0121i u jasal wasla sa&#8217; Ra\u0127al \u0120did sabiex jara b&#8217;g\u0127ajnejh il-kundizzjonijiet li ta\u0127thom qieg\u0127din jg\u0127ixu l-pri\u0121unieri fil-\u0127abs. Meta jsiru \u017cjarat b\u0127al dawn &#8211; \u017cjarat li ma jsirux ta&#8217; spiss &#8211; l-awtoritajiet tal-\u0127abs huma obbligati bil-li\u0121i li j\u017commu re\u0121istru dwarhom u f&#8217;dawn ir-re\u0121istru jitni\u017c\u017cel rendikont ta&#8217; dak kollu li m&#8217;humiex kuntenti dwaru.<\/p>\n<p>F&#8217;diversi sentenzi tal-qorti, \u0121ie de\u010bi\u017c li pri\u0121unier g\u0127andu dritt fundamentali li jkollu spazju adegwat ta&#8217; akkomodazzjoni fejn ikun jista&#8217; jg\u0127ix u jorqod. L-istess ig\u0127odd g\u0127all-e\u017cer\u010bizzju fi\u017ciku u t-trattament umanitarju, ikel, i\u0121jene u l-bqija.<\/p>\n<p>L-im\u0127allfin ilkoll g\u0127andhom is-setg\u0127a mog\u0127tija lilhom bil-li\u0121i li, b&#8217;inizjattiva tag\u0127hom stess, jaraw li l-\u0127ti\u0121ijiet ba\u017ci\u010bi ta&#8217; kull pri\u0121unier qed ji\u0121u m\u0127arsa. Dalg\u0127odu jinsabu ffa\u010b\u010bjati b&#8217;allegazzjoni \u010bara li dan m&#8217;huwiex il-ka\u017c.<\/p>\n<p>Il-li\u0121i tag\u0127na \u0127olqot l-istituzzjonijiet li qeg\u0127din hemm bil-g\u0127an ji\u0121u m\u0127arsa dawk li huma l-iktar vulnerabbli u dawn l-istituzzjonijiet je\u0127tie\u0121 li ji\u010b\u010baqalqu. Nistennew u naraw jekk l-im\u0127allfin humiex ser iqumu g\u0127all-okka\u017cjoni biex ji\u0121u m\u0127arsa drittiejietna.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ir-rapport li xxandar fil-\u0127ar\u0121a tal-lum fis-Sunday Times of Malta dwar xeni ta&#8217; g\u0127ajb li jfakkruk fi \u017cminijiet fis-seklu dsatax li fihom kienu ji\u0121u abbu\u017cati lsiera suwed u li se\u0127\u0127ew fil-\u0127abs ta&#8217; Malta, g\u0127alkemm huwa xokkanti ma skantana xejn. Fil-qorti ttellg\u0127u aktar minn mitt ru\u0127 mixlijin talli l-\u0121img\u0127a li g\u0127addiet wettqu atti ta&#8217; vjolenza fil-kamp ta&#8217; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":80591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80601\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=80601"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80601\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":80605,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80601\/revisions\/80605\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80591\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=80601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=80601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=80601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}