{"id":80615,"date":"2019-10-28T09:08:49","date_gmt":"2019-10-28T08:08:49","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=80615"},"modified":"2019-10-28T15:28:40","modified_gmt":"2019-10-28T14:28:40","slug":"l-assassinju-daphne-ghaliex-ghandu-jitqies-bhala-delitt-kriminali-mafjuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/10\/l-assassinju-daphne-ghaliex-ghandu-jitqies-bhala-delitt-kriminali-mafjuz\/","title":{"rendered":"L-assassinju Daphne: g\u0127aliex g\u0127andu jitqies b\u0127ala delitt kriminali mafju\u017c?"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-80611 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/potaton2.jpg\" alt=\"\" width=\"684\" height=\"456\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/potaton2-200x133.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/potaton2-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/potaton2-400x267.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/potaton2-600x400.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/potaton2.jpg 684w\" sizes=\"(max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><\/p>\n<p>Il-\u0121uri tal-assassini ta&#8217; Daphne Caruana Galizia m&#8217;huwiex \u0121uri minn tas-soltu. Huwa \u0121uri tal-mafja. G\u0127alkemm il-li\u0121i ma ssejja\u0127lux hekk, dan ma jfissirx li m&#8217;huwiex.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/daphne-murder-suspect-lawyer-drops-his-client.745260\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">L-avukat Arthur Azzopardi ddikjara li mhux ser jibqa&#8217; jiddefendi lil \u010aensu Muscat fil-kaw\u017ci kollha li dan g\u0127andu fil-qorti inklu\u017c il-ka\u017c li fih jinsab mixli bil-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia.<\/a> Milli jidher din ir-rinunzja minn na\u0127a tal-avukat se\u0127\u0127et n\u0127ar il-\u0120img\u0127a u <a href=\"https:\/\/www.maltatoday.com.mt\/news\/national\/98256\/caruana_galizia_murder_suspect_vince_muscats_lawyer_renounces_brief#.Xbag2edKg1I\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">sirna nafu biha bis-sa\u0127\u0127a ta&#8217; rapport li xxandar fil-<em>Malta Today<\/em><\/a>. B\u0127alma g\u0127amlu \u0121urnalisti o\u0127rajn, il-biera\u0127 jien tkellimt mal-avukat Arthur Azzopardi li kkonferma mieg\u0127i li r-rapport li xandar il-\u0121urnal huwa korrett. Hawn a\u0127na llum 48 sieg\u0127a qabel mistenni jibda&#8217; l-\u0121uri kontra \u010aensu Muscat \u2013 u kontra Fredu u \u0120or\u0121 Degiorgio \u2013 u wie\u0127ed mill-mixlijin jinsab ming\u0127ajr avukat.<\/p>\n<p>L-avukat Arthur Azzopardi tag\u0127ni spjega personali (u nassumi g\u0127amel hekk ma&#8217; \u0121urnalisti o\u0127rajn ukoll) dwar ir-ra\u0121uni wara r-rinunzja tieg\u0127u &#8211; ra\u0121uni li huwa talabni biex ma nxandarx. Jista&#8217; jibqa&#8217; \u010bert li se n\u017comm il-kunfidenzjalit\u00e0, i\u017cda rrid nag\u0127milha \u010bara li r-ra\u0121uni li tag\u0127ni m&#8217;g\u0127andha x&#8217;taqsam xejn ma&#8217; xi bi\u017cg\u0127at li dan jista&#8217; jkollu dwar is-sigurt\u00e0 personali tieg\u0127u. Lit-<em>Times of Malta<\/em> llum qalilha wkoll li d-de\u010bi\u017cjoni li jirrinunzja g\u0127all-patro\u010binju ta&#8217; \u010aensu Muscat ma tti\u0127ditx minnu i\u017cda mid-ditta legali tieg\u0127u, dikjarazzjoni li hi pjuttost stramba g\u0127aliex huwa l-avukat li jidher g\u0127all-klijent u mhux id-ditta legali. L-implikazzjonijiet eti\u010bi tar-rinunzja ta&#8217; Arthur Azzopardi jridu jintrefg\u0127u minn Arthur Azzopardi nnifsu u mhux mid-ditta legali tieg\u0127u jew mis-so\u010bji tieg\u0127u fid-ditta.<\/p>\n<p>Madankollu, hi x&#8217;inhi r-ra\u0121uni personali jew kollettiva li ttie\u0127det biex l-avukat Arthur Azzopardi jirrinunzja fl-a\u0127\u0127ar \u0127in, in\u0127oss li g\u0127andi nag\u0127mel l-anali\u017ci tieg\u0127i. Hemm min forsi jirra\u0121una li \u0121uri b\u0127alma hu dan m&#8217;huwiex wie\u0127ed minn tas-soltu u li mossa b\u0127al din fiha x&#8217;tifhem.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.maltatoday.com.mt\/comment\/blogs\/92819\/freedom_of_expression_also_means_the_freedom_to_talk_out_of_your_ass#.XbaG2edKg1I\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Dan il-\u0121uri \u010bertament m&#8217;huwiex wie\u0127ed minn tas-soltu b\u0127al dawk li nisimg\u0127u bihom kull tant \u017cmien u li dwaru m&#8217;g\u0127andniex g\u0127alfejn noqg\u0127odu n\u0127abblu rasna, kif fi Frar li g\u0127adda kien kiteb Raphael Vassallo fil-<em>Malta Today.<\/em><\/a> Dan kien kiteb dwar kemm hawn Malta ninsabu ngawdu libert\u00e0 s\u0127i\u0127a tal-kelma u nsista li, fejn jid\u0127ol dan kollu, l-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia huwa rrilevanti:<\/p>\n<p><em>\u201cPress any of these people to come up with examples of \u2018State censorship\u2019 in Malta, and they will cite the ongoing libel proceedings against Daphne Caruana Galizia (and now her heirs) by Joseph Muscat over the Egrant allegations. (Note: Some of the more unreasonable ones might even point towards her murder itself\u2026 for all the world as if the bomb had been planted in her car directly by the State, instead of by three well-known criminals, with foreign contacts, who are now facing murder charges in court).\u201d<\/em><\/p>\n<p>Nitkellmu dwar Raphael Vassallo aktar &#8216;il quddiem.<\/p>\n<p>Meta nhar l-Erbg\u0127a jibda&#8217; l-\u0121uri ta&#8217; \u010aensu Muscat, l-ewwel kwistjoni li jkollha tittratta l-qorti ser tkun dwar id-de\u010bi\u017cjoni tal-mixli li j\u0127arrek b\u0127ala xhieda tieg\u0127u lil Joseph Muscat, lil Keith Schembri u lil irjus kbar o\u0127ra. Fid-dinja \u010bivilizzata, ibqg\u0127u \u010berti li diffi\u010bli \u0127afna li wie\u0127ed isib e\u017cempji stori\u010bi ta&#8217; ka\u017cijiet li fihom uffi\u010bjali tant g\u0127oljin tal-gvern ji\u0121u m\u0127arrka b\u0127ala xhieda biex dawn ig\u0127inu fid-difi\u017ca tal-mixli f&#8217;\u0121uri dwar qtil, b&#8217;mod partikolari l-qtil ta&#8217; \u0121urnalista. Dan il-fatt &#8211; fl-isfond tar-rinunzja tal-avukat Azzopardi, min jaf jekk il-qorti hiex ser tg\u0127arbel jew le l-implikazzjonijiet tieg\u0127u &#8211; m&#8217;hu xejn \u0127lief indikazzjoni \u010bara o\u0127ra li x-xibka ta&#8217; kriminalit\u00e0 wara dan l-assassinju g\u0127aqdet flimkien diversi fatturi bil-g\u0127an mhux biss li jitwettaq delitt ordinarju i\u017cda li jitwettaq att terroristiku mafju\u017c.<\/p>\n<p>Kif issa jaf kul\u0127add, aktar minn sena ilu \u010aensu Muscat idde\u010bieda li jikkopera mal-awtoritajiet tal-istat. Illum huwa kunsidrat b\u0127ala <em>pentito<\/em> (ji\u0121ifieri b\u0127ala bniedem li nidem), g\u0127alkemm m&#8217;huwiex \u010bar jekk l-Avukat \u0120enerali rrikonoxxie\u0127x jew le f&#8217;dan is-sens. Tkun xi tkun il-kwalit\u00e0 tax-xhieda ta&#8217; \u010aensu Muscat \u2013 ma nafx kemm tista&#8217; tkun ta&#8217; kwalit\u00e0 g\u0127olja x-xhieda ta&#8217; dan il-bniedem li ma jidhirx li kien fost il-mexxejja tal-qu\u010b\u010bata tal-organizzazzjoni li hi suspettata li wettqet id-delitt &#8211; il-fatt li dan offra li jikxef, iqieg\u0127du f&#8217;periklu personali kbir.<\/p>\n<p>Ma tridx tkun g\u0127aref wisq biex tinteba\u0127 li anki l-avukat tal-<i>pentito<\/i> ikun qed jitqieg\u0127ed fil-periklu. M&#8217;hemmx dubju li dan il-periklu l-Pulizija taf bih u tkellmet dwaru. Nixtieq intenni g\u0127al darb&#8217;o\u0127ra li Arthur Azzopardi qed isostni li huwa ma rrinunzjax b\u0127ala avukat tal-klijent tieg\u0127u, li huwa wkoll xhud potenzjali tal-prosekuzzjoni kontra o\u0127rajn li huma suspettati bil-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia, min\u0127abba s-sigurt\u00e0 personali tieg\u0127u. I\u017cda jekk huwa minnu li huwa rrinunzja d-difi\u017ca min\u0127abba din ir-ra\u0121uni ta&#8217; sigurt\u00e0 personali, m&#8217;hemmx dubju li huwa jkun irid iserra\u0127 rasu li din ir-ra\u0121uni kemm jista&#8217; jkun ma tid\u0127ol f&#8217;mo\u0127\u0127 \u0127add g\u0127ax inkella jispi\u010b\u010ba biex ig\u0127ix bit-tama tas-sigurt\u00e0 u jkollu jmut bil-piena tan-nuqqas tag\u0127ha.<\/p>\n<p>Ir-rapport li xandar dalg\u0127odu t-<em>Times of Malta<\/em> jsejja\u0127 dan l-in\u010bident b\u0127ala wie\u0127ed &#8220;stramb&#8221; u b\u0127ala wie\u0127ed &#8220;ta&#8217; t\u0127assib\u201d. Li kieku dan il-\u0121uri ji\u0121i trattat b\u0127ala wie\u0127ed ta&#8217; li hu &#8211; ji\u0121ifieri \u0121uri dwar it-terrori\u017cmu mafju\u017c &#8211; \u0127add ma kien isejja\u0127 b\u0127ala daqshekk stramba r-rinunzja ta&#8217; avukat ta&#8217; wie\u0127ed mill-mixlija li dde\u010bieda li jikkoopera mal-pulizija u li jixhed g\u0127all-prosekuzzjoni kontra l-kompli\u010bi tieg\u0127u. Li hemm tassew tat-t\u0127assib huwa l-fatt li l-istat naqas li jipprovdi lix-xhieda tal-prosekuzzjoni bl-assistenza legali kollha me\u0127tie\u0121a biex il-koperazzjoni tag\u0127hom tkun wa\u0127da effettiva.<\/p>\n<p>Min jirra\u0121una bil-mod kif jirra\u0121una Raphael Vassallo, lil dan il-\u0121uri m&#8217;hu ser iqisu qatt b\u0127ala ka\u017c tal-mafja. Dan ming\u0127alih li g\u0127at-twettiq tal-assassinju ja\u0127tu kriminali mag\u0127rufa li g\u0127andhom kuntatti barra minn Malta. Qabel is-sena 1982 fil-li\u0121ijiet tal-Italja ma kontx issib tifsira tal-kliem &#8220;delitt mafju\u017c&#8221;. <a href=\"https:\/\/www.brocardi.it\/codice-penale\/libro-secondo\/titolo-v\/art416bis.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">L-artiklu 416 tal-kodi\u010bi kriminali Taljan kien jitkellem biss dwar konfoffa kriminali li tapplika g\u0127al im\u0121ieba li hi manifestament kriminali.<\/a> Nie\u0127du e\u017cempju: ikun hemm \u0127amest ir\u0121iel li jiftehmu li jwettqu serqa minn bank, kull wie\u0127ed minnhom jing\u0127ata rwol, titwettaq is-serqa u mbag\u0127ad jaqsmu bejniethom l-flus li jkunu serqu. Dan huwa ka\u017c klassiku ta&#8217; serq u ta&#8217; kompli\u010bit\u00e0 f&#8217;serq u r-responsabbilt\u00e0 kriminali tkun trid tintrefa&#8217; kemm minn dak li jsuq il-karrozza li tkun \u0127arrbet lill-\u0127allelin kif ukoll minn dak li jispara fuq il-pulizija li kien g\u0127assa mal-bieb.<\/p>\n<p>I\u017cda l-mafja ma tmurx biex tisraq bank direttament. U din kienet appuntu r-ra\u0121uni wara t-tfassil ta&#8217; li\u0121i spe\u010bifika \u2013 imsejj\u0127a <strong><em>416 bis<\/em><\/strong> \u2013 bil-g\u0127an li sservi b\u0127ala tarka kontra l-intimidazzjoni li ssir mill-kriminali li jing\u0127aqdu biex jakkwistaw il-qlieg\u0127 minn attivitajiet li huma legali.<\/p>\n<p>Nie\u0127du ka\u017c ie\u0127or: ikun hemm grupp ta&#8217; sajjieda minn Acireale li jheddu bil-vjolenza u jag\u0127mlu l-arja kontra sajjieda o\u0127rajn li jid\u0127lu jistadu fit-territorju li huma jqisu b\u0127ala &#8220;tag\u0127hom&#8221;. Is-sajd fih innifsu m&#8217;huwiex attivit\u00e0 illegali. I\u017cda min jintimida u jhedded lil \u0127addie\u0127or biex i\u0127ares il-qlieg\u0127 tieg\u0127u mis-sajd &#8211; u anki j\u017cid dan il-qlieg\u0127 &#8211; ikun \u0127ati ta&#8217; delitt mafju\u017c. Il-li\u0121i <strong><em>416 bis<\/em><\/strong> kienet tfasslet wara li kien se\u0127\u0127 il-qtil ta&#8217; diversi uffi\u010bjali pubbli\u010bi li kienu \u017cammew jew naqqsu l-involviment tal-Mafju\u017ci f&#8217;kuntratti pubbli\u010bi b\u0127alma huma l-kuntratti g\u0127all-bini ta&#8217; toroq jew kuntratti li jipprovdu servizzi lill-gvern. Jew, biex insemmi e\u017cempju ie\u0127or, ka\u017cijiet li fihom jing\u0127ata kuntratt g\u0127all-bini ta&#8217; <em>power station<\/em> u g\u0127all-forniment lill-gvern ta&#8217; ener\u0121ija bi prezz li jkun aktar jaqbel g\u0127as-sid tal-power station milli g\u0127all-poplu in \u0121enerali jew g\u0127an-negozji.<\/p>\n<p>Il-li\u0121i<strong><em> 416 bis<\/em><\/strong> tag\u0127mel ukoll riferenza g\u0127all-<em>omert\u00e0 <\/em>(jew is-skiet), li hi forma ta&#8217; kompli\u010bit\u00e0 ta\u010bita li tg\u0127in biex tg\u0127atti xtur l-im\u0127u\u0127 li jkunu wara t-twettiq tad-delitti mafju\u017ci u tg\u0127inhom biex jg\u0127adduha lixxa. U huwa proprju hawn li jid\u0127ol Raphael Vassallo. Ming\u0127ajr ma jaf, jew inkella g\u0127ax jag\u0127mel parti mill-konfoffa mafju\u017ca li assassinat lil Daphne Caruana Galizia, jkompli jirrepeti l-\u0127rafa li d-delitt wie\u0127ed ikun sab tarfu kemm il-darba dawk li splodew il-karrozza-bomba ji\u0121u arrestati u mitfug\u0127in il-\u0127abs. Dan hu pre\u010bi\u017cament il-mod li bih hu (u o\u0127rajn) ikunu qed ig\u0127attu xtur il-mafja u b&#8217;hekk huma wkoll isiru kompli\u010bi mag\u0127ha.<\/p>\n<p>Bis-sa\u0127\u0127a tal-li\u0121i <strong><em>416 bis<\/em><\/strong>, tkun tista&#8217; mhux biss taqbad lil min ikun saq il-karrozza li tkun \u0127arrbet lill-kriminali wara serqa mill-bank, i\u017cda sa\u0127ansitra anki lil dawk li jkunu qed jag\u0127mlu l-qlieg\u0127 minn kuntratti tal-gvern u li jkunu gawdew mit-twettiq tad-delitt. Taqbad ukoll lil dawk il-politi\u010bi li jkunu a\u010b\u010bettaw li jixxa\u0127\u0127mu u li jkunu \u0121ew intimidati b&#8217;tali mod li jispi\u010b\u010baw biex irebb\u0127u l-kuntratti pubbli\u010bi lill-kriminali.<\/p>\n<p>\u010aensu Muscat flimkien ma&#8217; Fredu u \u0120or\u0121 Degiorgio jinsabu mixlija bil-qtil ta&#8217; \u0121urnalista li f&#8217;idejha kellha provi li setg\u0127u jaqilg\u0127u problemi kbar g\u0127al min kien imda\u0127\u0127al f&#8217;diversi kuntratti pubbli\u010bi, kompri\u017c in-negozju <em>Electrogas<\/em>. L-arrest ta&#8217; dawn it-tliet akku\u017cati u t-tfieg\u0127 tag\u0127hom fil-\u0127abs ma jwassalx biex jinstab tarf ta&#8217; dan id-delitt mafju\u017c. Dan id-delitt huwa wie\u0127ed mafju\u017c g\u0127aliex je\u017cisti suspett li huwa msejjes fuq konfoffa li l-qlieg\u0127 tag\u0127ha \u0121ej minn negozju le\u0121ittimu (b\u0127alma hi l-\u0121enerazzjoni tad-dawl ta\u0127t kuntratt mog\u0127ti mill-gvern).<\/p>\n<p>Fi ftit kliem, il-li\u0121i <em><strong>416 bis<\/strong><\/em> tipprovdi dan li \u0121ej: delitt mafju\u017c jitwettaq meta jing\u0127aqdu bejniethom diversi persuni biex jintimidaw u ju\u017caw il-forza fuq \u0127addie\u0127or bil-g\u0127an li jakkwistaw il-koperazzjoni jew is-silenzju ta&#8217; \u0127addie\u0127or b&#8217;ri\u017cq:<\/p>\n<ul>\n<li>it-twettiq ta&#8217; delitti kriminali o\u0127rajn (per e\u017cempju, serqa minn bank);<\/li>\n<li>l-akkwist tal-kontroll fuq attivitajiet kummer\u010bjali (l-e\u017cempju tas-sajjieda f&#8217;Acireale);<\/li>\n<li>it-te\u0127id ta&#8217; kuntratti pubbli\u010bi (nista&#8217; nsemmi diversi e\u017cempji hawn &#8211; i\u017cda jg\u0127oddu wkoll il-\u0127ru\u0121 ta&#8217; permess tal-bini li ma jag\u0127milx sens jew l-iffirmar ta&#8217; kuntratt g\u0127all-bejg\u0127 ta&#8217; sptar pubbliku jew ix-xiri tal-ener\u0121ija bi prezzijiet li o\u0121\u0121ettivament ma jag\u0127mlux sens).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Jistg\u0127u je\u017cistu wkoll motivazzjonijiet o\u0127rajn g\u0127at-twettiq ta&#8217; delitt mafju\u017c li ma jidhrux fil-li\u0121i u li forsi m&#8217;humiex rilevanti g\u0127al dak li qed nikteb hawn. Per e\u017cempju, fl-1992 mal-lista ta&#8217; delitti mafju\u017ci \u017cdiedu d-delitt tal-u\u017cu tal-intimidazzjoni biex jitbe\u017c\u017cg\u0127u l-votanti u ji\u0121u m\u0121ieg\u0127la jivvutaw b&#8217;\u010bertu mod jew li ji\u0121u m\u0121ieg\u0127la jivvutaw mod ie\u0127or. Dan qed insemmie\u0127 g\u0127aliex l-e\u017cer\u010bizzju tal-vot huwa wie\u0127ed li hu mill-aktar le\u0121ittimu f&#8217;sistema demokratika i\u017cda l-mafja hi armata b&#8217;tali mod li g\u0127andha l-\u0127ila tag\u0127mel il-qlieg\u0127 minn dan ukoll. Forsi huwa proprju dan li jg\u0127addilek minn mo\u0127\u0127ok int u tisma&#8217; bil-\u0127ru\u0121 ta&#8217; permess tal-bini li ma jag\u0127milx sens u fl-istess waqt tibda&#8217; wkoll ta\u0127seb f&#8217; oppo\u017cizzjoni politika li qajla tag\u0127mel sens.<\/p>\n<p>Bosta fatturi li qed jimir\u0127u madwar l-assassinju ta&#8217; Daphne Caruana Galizia di\u0121\u00e0 a\u010b\u010bettajnihom. G\u0127al dawk m&#8217;humiex parti mill-konfoffa li assassinatha, wa\u0127da minn dawn il-fatturi hi li Fredu u \u0120or\u0121 Degiorgio u \u010aensu Muscat qatlu lil Daphne fuq ordni ta&#8217; xi \u0127addie\u0127or. Dan huwa fattur li na\u010b\u010bettawh g\u0127aliex Daphne ma nqatlitx f&#8217;xi sqaq mudlam i\u017cda permezz ta&#8217; karrozza-bomba fid-dawl tax-xemx. Dawk li qatluha ma ridux je\u0127ilsu minnha biss. Riedu jintimidaw u jo\u0127olqu l-bi\u017ca&#8217; f&#8217;\u0127addie\u0127or li seta&#8217; kien im\u0127ajjar jo\u0127olqilhom il-problemi b\u0127alma kienet \u0127olqitilhom hi. G\u0127alhekk hemm it-tifsira fil-li\u0121i Taljana ta&#8217; &#8220;terrori\u017cmu mafju\u017c&#8221; fil-kuntest tal-u\u017cu tal-kelma &#8220;intimidazzjoni&#8221; fil-li\u0121i <em><strong>416 bis<\/strong><\/em>.<\/p>\n<p>Il-li\u0121i <strong><em>416 bis<\/em><\/strong> kienet tfasslet fl-Italja g\u0127all-ewwel darba fl-1982 wara li kienu \u0121ew assassinati l-politiku <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Pio_La_Torre\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Pio della Torre<\/a> u l-impjegat governattiv <a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Carlo_Alberto_dalla_Chiesa\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Carlo Alberto della Chiesa<\/a>. Il-li\u0121i kompliet ttejjbet fl-1992 wara li se\u0127\u0127ew l-assassinji ta&#8217; <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Falcone\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Giovanni Falcone<\/a> u <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Paolo_Borsellino\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Paolo Borsellino<\/a>. Il-bidliet fil-li\u0121i kienu frott il-\u0127asda xokkanti li qalg\u0127u il-membri tal-klassi politika li kienu tni\u0121\u0121\u017cu parzjalment (i\u017cda mhux g\u0127al kollox) mill-influwenza tal-mafja u ta&#8217; dawk il-politi\u010bi Taljani li kienu mdorrijin jag\u0127lqu g\u0127ajn wa\u0127da g\u0127aliha.<\/p>\n<p>Dak li se\u0127\u0127 fl-Italja fl-1992 imissu qed ise\u0127\u0127 f&#8217;pajji\u017cna.<\/p>\n<p>Il-\u0121udikanti tag\u0127na, il-membri tal-korp tal-pulizija tag\u0127na, il-prosekuturi u l-politi\u010bi tag\u0127na jmisshom iduru madwar mejda bil-g\u0127an li jfasslu li\u0121i li tag\u0127tihom l-g\u0127odda me\u0127tie\u0121a biex jeqirdu l-organizzazzjonijiet mafju\u017ci. Hekk kif titfassal li\u0121i li tkun tixba\u0127 il-<strong><em>416 bis,<\/em><\/strong> tista&#8217; tinbeda&#8217; t-triq biex jinstab tarf ta&#8217; bosta delitti kriminali li tant g\u0127adhom i\u0127abbtu lill-pulizija. Fost affarijiet o\u0127ra, li\u0121i b\u0127al din tkun tipprovdi g\u0127all-\u0127arsien u l-protezzjoni tal-<i>pentiti<\/i> kif ukoll tal-avukati tag\u0127hom.<\/p>\n<p>I\u017cda hawn Malta li\u0121i b\u0127al <strong><em>416 bis<\/em><\/strong> mhux ser titfassal g\u0127aliex proporzjonatament il-klassi politika Maltija g\u0127andha wisq aktar xtur x&#8217;tg\u0127atti minn qatt kellha dik Taljana &#8211; sa\u0127ansitra anki aktar minn dik ta&#8217; Sqallija. F&#8217;Malta drajna wisq bil-konswetudnijiet tag\u0127na u f&#8217;pajji\u017cna l-Mafju\u017ci g\u0127andhom sa\u0127\u0127a kbira. Dawn g\u0127andhom il-\u0127ila li jintimidaw lill-politi\u010bi, lill-pulizija u lill-\u0121udikanti biex jassikuraw li xturhom jibqa&#8217; mg\u0127otti.<\/p>\n<p>Sa\u0127ansitra anki l-\u0121urnalisti jafu jag\u0127tu nifs qawwi lill-mafja meta jirrepetu l-gidba li l-e\u017cistenza tal-mafja hi biss \u0127rafa. U meta jirrepetu li Daphne nqatlet minn \u201ctliet kriminali mag\u0127rufa b&#8217;kuntatti barra minn Malta\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Il-\u0121uri tal-assassini ta&#8217; Daphne Caruana Galizia m&#8217;huwiex \u0121uri minn tas-soltu. Huwa \u0121uri tal-mafja. G\u0127alkemm il-li\u0121i ma ssejja\u0127lux hekk, dan ma jfissirx li m&#8217;huwiex. L-avukat Arthur Azzopardi ddikjara li mhux ser jibqa&#8217; jiddefendi lil \u010aensu Muscat fil-kaw\u017ci kollha li dan g\u0127andu fil-qorti inklu\u017c il-ka\u017c li fih jinsab mixli bil-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. Milli jidher din [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":80611,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80615\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=80615"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80615\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":80634,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80615\/revisions\/80634\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80611\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=80615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=80615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=80615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}