{"id":80751,"date":"2019-11-04T17:57:39","date_gmt":"2019-11-04T16:57:39","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=80751"},"modified":"2019-11-06T08:28:32","modified_gmt":"2019-11-06T07:28:32","slug":"l-indipendenza-tal-gudikatura-ma-tridx-tkun-gharef-wisq-biex-tifhem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/11\/l-indipendenza-tal-gudikatura-ma-tridx-tkun-gharef-wisq-biex-tifhem\/","title":{"rendered":"L-indipendenza tal-\u0121udikatura: ma tridx tkun g\u0127aref wisq biex tifhem"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-large wp-image-80738 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-1024x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-66x66.jpg 66w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-150x150.jpg 150w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-200x200.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-300x300.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-400x400.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-600x600.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-768x768.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-800x800.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027.jpg 1024w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/JD44027-1200x1200.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>Id-de\u010bi\u017cjoni tal-gvern li jappella <a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/european-court-to-hear-case-on-maltas-judicial-appointments.747366\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">mis-sentenza li tat il-qorti dalg\u0127odu dwar il-metodu li tu\u017ca Malta biex ta\u0127tar il-\u0121udikanti tag\u0127ha, dwar jekk dan imurx kontra t-trattat tal-UE jew le u li g\u0127alhekk din il-kwistjoni g\u0127andha tkun mg\u0127oddija lill-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja<\/a> m&#8217;hi xejn \u0127lief e\u017cer\u010bizzju mmirat biex itawwal.<\/p>\n<p>L-appell se jwassal biss biex jintilef i\u017c-\u017cmien. Dalg\u0127odu l-qorti ma qalitx li Repubblika g\u0127andha ra\u0121un meta ssostni li l-metodu li tag\u0127mel u\u017cu minnu Malta meta ji\u0121u biex jing\u0127a\u017clu l-\u0121udikanti imur kontra t-trattat tal-UE. Repubblika jidhrilha li g\u0127andha ra\u0121un u sejset il-konklu\u017cjonijiet fuq fatti li huma mag\u0127rufin sewwa.<\/p>\n<p>Fil-qosor dawn huma l-fatti:<\/p>\n<p><strong>L-ewwelnett<\/strong>, f&#8217;Malta l-\u0121udikanti huma mag\u0127\u017culin mill-prim ministru. I\u010b-\u010berimonji li jsiru qabel issir l-g\u0127a\u017cla finali huma biss ta&#8217; natura simbolika u d-de\u010bi\u017cjoni a\u0127\u0127arija jag\u0127milha dejjem il-prim ministru. Dan il-fatt \u0121ie konfermat mill-qorti tal-appell presjedut mill-Prim Im\u0127allef. Il-Prim Im\u0127allef il-fatti jafhom sew g\u0127aliex hu stess jifforma parti mi\u010b-\u010berimonja.<\/p>\n<p><strong>It-tieni<\/strong>, kemm ilu li Joseph Muscat \u0127a r-riedni tal-gvern inbidlu aktar minn nofs il-membri tal-\u0121udikatura u dawn da\u0127lu flokhom attivisti tal-Partit Laburista u persuni li huma qrib dan il-partit. \u00a0\u00a0 Din m&#8217;hix xi akku\u017ca bla ba\u017ci. Qed nitkellmu fuq madwar erba&#8217; u g\u0127oxrin persuna. U\u0127ud minn dawn m&#8217;g\u0127andhom ebda affiljazzjoni politika i\u017cda fost l-o\u0127rajn wie\u0127ed g\u0127andu jsib persuni li kienu f&#8217;po\u017cizzjonijiet ta&#8217; tmexxija fil-PL, konsulenti tal-partit u persuni li huma qrib tag\u0127hom.<\/p>\n<p><strong>It-tielet<\/strong>, biex id-demokrazija tkun tista&#8217; tit\u0127addem kif inhu xieraq, il-\u0121udikatura je\u0127tie\u0121 li tkun indipendenti mill-gvern.<\/p>\n<p><strong>Ir-raba&#8217;<\/strong>, \u0121aladarba huwa l-prim ministru li jag\u0127\u017cel lill-\u0121udikanti u jag\u0127\u017cel ukoll lil min minnhom g\u0127andu jag\u0127ti l-promozzjonijiet, il-\u0121udikatura tag\u0127na ma tista&#8217; qatt tkun wa\u0127da indipendenti. Kienu tal-Kummissjoni ta&#8217; Venezja &#8211; entit\u00e0 mag\u0127mula minn esperti musta\u010b\u010buni fil-qasam tal-li\u0121i kostituzzjonali\u00a0 &#8211;\u00a0 li kienu g\u0127amlu din l-anali\u017ci espli\u010bita.<\/p>\n<p><strong>Il-\u0127ames<\/strong>, Malta hi stat membru tal-Unjoni Ewropea u g\u0127aldaqstant tinsab marbuta bir-regoli u l-li\u0121ijiet tag\u0127\u0127a.<\/p>\n<p><strong>Is-sitt<\/strong>, bis-sa\u0127\u0127a tat-trattat tal-UE, kull stat membru huwa obbligat li j\u0127addem id-demokrazija. U biex tit\u0127addem id-demokrazija, stat membru tal-UE je\u0127tie\u0121 li jkollu \u0121udikatura indipendenti. Dan l-a\u0127\u0127ar, il-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja \u0121ieg\u0127let lill-Polonja tre\u0121\u0121a&#8217; lura bidliet li g\u0127amlet fil-li\u0121ijiet li taw is-setg\u0127a lill-President tal-pajji\u017c li jidde\u010biedi min g\u0127andhom ikunu dawk il-\u0121udikanti li jkunu jistg\u0127u ikomplu ja\u0127dmu minkejja li jkunu la\u0127qu l-et\u00e0 tal-irtirar. Il-Qorti qalet li anki l-g\u0127otja ta&#8217; din is-setg\u0127a diskrezzjonali limitata tmur kontra l-indipendenza tal-\u0121udikatura.<\/p>\n<p>Ma tridx tkun g\u0127aref wisq biex tifhem dan kollu.<\/p>\n<p>I\u017cda dak li qed issostni Repubblika, l-qorti Maltija g\u0127ad trid tidde\u010biedi taqbilx mieg\u0127u jew le.<\/p>\n<p>Wara li sena ilu xxandar ir-rapport tal-Kummissjoni ta&#8217; Venezja, konna tlabna lill-gvern biex jag\u0127mel it-tibdiliet li kienu me\u0127tie\u0121a. Il-gvern kien iddikjara li kien lest li jag\u0127mel dawn it-tibdiliet. I\u017cda f&#8217;April qabad u \u0127atar madwar 13% tal-\u0121udikanti minn fost il-mag\u0127\u017culin tal-prim ministru.<\/p>\n<p>Kien f&#8217;dan l-istadju li tlabna lill-qorti biex tiddikjara li l-im\u0121ieba tal-gvern ma kienitx wa\u0127da xierqa. Ilna li d\u0127alna l-qorti minn April li g\u0127adda u minn dakinhar sal-lum il-gvern m&#8217;g\u0127amel xejn \u0127lief g\u0127amel il-bsaten fir-roti wie\u0127ed wara l-ie\u0127or u m&#8217;g\u0127amel ebda sforz biex ifiehem il-g\u0127ala qed ig\u0127id li Repubblika m&#8217;g\u0127andhiex ra\u0121un. Kull m&#8217;g\u0127amel il-gvern kien li jg\u0127id li Repubblika ma kellhiex dritt tifta\u0127 il-kaw\u017ca, li l-qorti ma kellhiex dritt li tismag\u0127ha u li l-kwistjoni m&#8217;g\u0127andhiex ti\u0121i mg\u0127oddija lill-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja.<\/p>\n<p>X&#8217;aktarx li l-gvern irid iwaqqaf il-pro\u010bess g\u0127aliex jaf li, f&#8217;din il-kwistjoni, Repubblika g\u0127andha ra\u0121un biex tbieg\u0127. Ir-ra\u0121unijiet li \u0121abet Repubblika &#8211; li ma tridx wisq g\u0127erf biex tifhimhom &#8211; huma \u010bari g\u0127al kul\u0127add inklu\u017c g\u0127all-gvern.<\/p>\n<p>Jekk dan huwa minnu, allura dan ifisser li l-gvern qed i\u0121ib ru\u0127u b&#8217;di\u017conest\u00e0 liema b\u0127alha bil-g\u0127an li kollox jibqa&#8217; kif inhu u sabiex bis-sa\u0127\u0127a tad-dg\u0127jufijiet tas-sistema \u0121udizzjarja tag\u0127na, tibqa&#8217; tirrenja l-impunit\u00e0.<\/p>\n<p>F&#8217;dan l-istadju, kull min g\u0127andu g\u0127al qalbu l-interessi tal-\u0121ustizzja &#8211; tkun xi tkun il-fehma tieg\u0127u jew tag\u0127ha dwar il-mod kif qed jin\u0127atru l-\u0121udikanti u dwar jekk il-\u0121udikatura tinsabx ma\u0127kuma jew le mill-parti\u0121\u0121jani\u017cmu &#8211; g\u0127andu jikkundanna l-im\u0121ieba tal-gvern li qed jipprova jag\u0127mel minn kollox biex itawwal kemm jista&#8217; l-kwistjoni dwar jekk il-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja g\u0127andhiex tag\u0127ti l-opinjoni tag\u0127ha dwar il-konformit\u00e0 ta&#8217; Malta mat-trattat tal-UE.<\/p>\n<p>Biex issib tarf ta&#8217; problema, tkun trid tammetti l-e\u017cistenza tag\u0127ha.<\/p>\n<p>X&#8217;inhi l-vera ra\u0121uni il-g\u0127ala l-gvern ma jrid jisma&#8217; b&#8217;xejn?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Id-de\u010bi\u017cjoni tal-gvern li jappella mis-sentenza li tat il-qorti dalg\u0127odu dwar il-metodu li tu\u017ca Malta biex ta\u0127tar il-\u0121udikanti tag\u0127ha, dwar jekk dan imurx kontra t-trattat tal-UE jew le u li g\u0127alhekk din il-kwistjoni g\u0127andha tkun mg\u0127oddija lill-Qorti Ewropea tal-\u0120ustizzja m&#8217;hi xejn \u0127lief e\u017cer\u010bizzju mmirat biex itawwal. L-appell se jwassal biss biex jintilef i\u017c-\u017cmien. Dalg\u0127odu l-qorti ma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":80738,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80751\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=80751"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80751\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":80759,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80751\/revisions\/80759\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/80738\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=80751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=80751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=80751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}