{"id":81473,"date":"2019-11-21T10:39:56","date_gmt":"2019-11-21T09:39:56","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=81473"},"modified":"2019-11-21T21:50:42","modified_gmt":"2019-11-21T20:50:42","slug":"il-pilatus-is-sata-u-issa-l-bov","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/11\/il-pilatus-is-sata-u-issa-l-bov\/","title":{"rendered":"Il-Pilatus. Is-Sata. U issa l-BoV."},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-81470 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/business-news_04_temp-1521362793-5aae2769-620x348.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/business-news_04_temp-1521362793-5aae2769-620x348-200x112.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/business-news_04_temp-1521362793-5aae2769-620x348-300x168.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/business-news_04_temp-1521362793-5aae2769-620x348-400x225.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/business-news_04_temp-1521362793-5aae2769-620x348-600x337.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/business-news_04_temp-1521362793-5aae2769-620x348.jpg 620w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/p>\n<p>Il-\u0121rajjiet li se\u0127\u0127ew il-biera\u0127 tant iddominaw l-a\u0127barijiet li <a href=\"https:\/\/uk.reuters.com\/article\/us-malta-bank-of-valletta-ecb-exclusive\/exclusive-ecb-flags-failings-in-dirty-money-screening-at-maltas-top-bank-idUKKBN1XU28A?utm_source=applenews\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dan ir-rapport minn <em>Reuters<\/em> ftit kienu dawk li ndunaw bih.<\/a> Dan huwa \u0127a\u017cin, g\u0127aliex it-theddida li te\u017cisti fil-konfront tal-akbar bank f&#8217;Malta jista&#8217; jkollha riperkussjonijiet serji \u0127afna fuq l-ekonomija Maltija. U jekk issir \u0127sara lill-ekonomija Maltija, ma jkunux il-familji Gasan, Apap Bologna jew Fenech li jg\u0127addu minn tbatija. Jispi\u010b\u010baw ibatu s-\u2018sinjuri \u017cg\u0127ar\u2019 li jibdew jinteb\u0127u kemm kienet vojta l-weg\u0127da ta&#8217; l-aqwa \u017cmien.<\/p>\n<p>Ir-<em>Reuters<\/em> il-biera\u0127 tkellmet dwar rapport intern tal-Bank \u010aentrali Ewropew li jsemmi \u201clitanija\u201d ta&#8217; nuqqasijiet, transazzjonijiet li m&#8217;g\u0127addew minn ebda g\u0127arbiel u tmexxija nkompetenti fi \u0127dan il-<em>Bank of Valletta.<\/em><\/p>\n<p>Il-gvern ta&#8217; Malta m&#8217;huwiex sid il-<em>Bank of Valletta<\/em>, i\u017cda g\u0127andu s-setg\u0127a li jikkontrollah. Dan il-kontroll, il-gvern abbu\u017cah b&#8217;tali mod li \u0121ieg\u0127el lill-bank isir paljazza f&#8217;idejn il-ba\u017cu\u017cli tieg\u0127u biex dawn jil\u0127qu l-iskopijiet korrotti tag\u0127hom.<\/p>\n<p>A\u0127sbu ftit fil-kuntratt tal-<em>Electrogas<\/em>. Niftakru li l-konsorzju kien tilef lil tal-<em>Gasol<\/em> b\u0127ala sie\u0127eb ewlieni meta dan falla. Il-<em>Gasol<\/em> suppost kellu jiffinanzja l-bini tal-<em>power station<\/em> u l-imsie\u0127ba l-o\u0127rajn spi\u010b\u010baw biex tilfu l-flus li kienu je\u0127tie\u0121u biex iwettqu l-kuntratt.<\/p>\n<p>Iffa\u010b\u010bjat b&#8217;din is-sitwazzjoni, l-gvern kien messu qalilhom &#8220;grazzi \u0127afna &#8211; l-ener\u0121ija ser ikollna nixtruha ming\u0127and min hu tal-lant u minn min g\u0127andu l-finanzi me\u0127tie\u0121a biex i\u0127addem <em>power station<\/em>&#8220;. Ma tarax! Li kieku l-gvern g\u0127amel li kellu jag\u0127mel, lil Keith Schembri u lil Konrad Mizzi kien itellfilhom il-$5,000 kuljum u dan ma setax jag\u0127mlu!<\/p>\n<p>Allura l-gvern g\u0127amel pressjoni fuq il-<em>Bank of Valletta<\/em> biex din tg\u0127addi \u20ac450 miljun lill-<em>Electrogas<\/em>. G\u0127al bosta persuni din i\u010b-\u010bifra tant hi kbira li fl-im\u0127u\u0127 hi wa\u0127da bla sinjifikat. I\u017cda hi \u010bifra li hi ekwivalenti g\u0127ad-d\u0127ul li l-bank jag\u0127mel f&#8217;sentejn s\u0127a\u0127. U l-gvern \u0121ieg\u0127el lill-BoV jislef din is-somma lill-<em>Electrogas<\/em>.<\/p>\n<p>Tistg\u0127u qatt timma\u0121inaw x&#8217;g\u0127amlu u x&#8217;ivvintaw biex \u0121ieg\u0127lu lill-BoV jid\u0127ol g\u0127al pi\u017c qawwi b\u0127al dan?<\/p>\n<p>Ma kienx il-kuntratt tal-<em>Electrogas<\/em> biss li wassal lill-BoV f&#8217;xifer l-irdum. Min\u0127abba r-reg\u0127ba bla tarf tal-politi\u010bi tieg\u0127u, kien il-gvern li, bank b&#8217;sa\u0127\u0127tu li bilkemm kien intmess mill-kri\u017ci finanzjarja li fl-2008 kissret banek kbar madwar id-dinja, g\u0127amlu lsir tar-rieda tieg\u0127u.<\/p>\n<p>Il-kuntratti saru u l-korrotti qalg\u0127u flejjes kbar. I\u017cda jekk il-<em>Bank of Valletta<\/em> ma jirnexxilux i\u017comm fil-wi\u010b\u010b, min huma dawk li ser jaqilg\u0127u l-ewwel daqqiet?<\/p>\n<p>Naraw.<\/p>\n<p>Meta tal-<em>Pilatus Bank<\/em> \u0121ew im\u0121ieg\u0127la jag\u0127lqu l-bibien tag\u0127hom, ma ddispja\u010bieni xejn g\u0127all-klijenti tag\u0127hom. Il-klijenti korrotti u \u0127assiela tal-flus tag\u0127hom kien \u0127aqqhom li jaqilg\u0127u id-daqqa li qalg\u0127u. \u010aertament mhux ser inkun jien li ser jiddispja\u010bini g\u0127al Keith Schembri g\u0127ax dan ikun spi\u010b\u010ba tilef lira mit-tix\u0127im fuq il-bejg\u0127 ta&#8217; passaport lil xi Russu. Jew, kif ippretenda li jbellag\u0127hielna, g\u0127ax ikun tilef il-\u0127las lura ta&#8217; self li llegalment kien g\u0127adda lill-awditur tieg\u0127u wara li mart dan tal-a\u0127\u0127ar g\u0127amlitlu kaw\u017ca g\u0127ad-divorzju. Hawn xi \u0127add li ji\u0121i, jaqa&#8217; u jqum dwar dan? M&#8217;hawn \u0127add.<\/p>\n<p>Meta kienu \u0121ew im\u0121ieg\u0127la jag\u0127lqu tas-<em>Satabank<\/em>, \u0127asset xi ftit tad-dispja\u010bir nara bosta \u0127addiema bie\u017clin jispi\u010b\u010baw b&#8217;ta&#8217; fuqhom senduqhom bi flushom maqbudin tort tal-abbu\u017ci f&#8217;dak li huwa \u0127asil ta&#8217; flus minn na\u0127a tas-sidien tal-bank. Rajt it-tbatija li \u0121ew im\u0121ieg\u0127la jg\u0127addu minnha dawn il-\u0127addiema. Rajt negozji jfallu. Rajt ukoll id-disperazzjoni f&#8217;wi\u010b\u010b dawk li tilfu kull sold li kellhom imfaddal.<\/p>\n<p>I\u017cda dawn kienu lkoll \u0127addiema barranin. B&#8217;xorti \u0127a\u017cina, min\u0127abba r-razzi\u017cmu li hawn fostna ma tantx nitilfu rqad meta jkunu l-&#8220;barranin&#8221; li jg\u0127addu minn xi tbatija. U l-bi\u010b\u010ba l-kbira tal-klijenti tas-<em>Satabank<\/em> kienu &#8220;barranin&#8221; u allura t-tbatija li g\u0127addew minnha dawn il-\u0127addiema bosta Maltin \u0121ew jaqg\u0127u u jqumu minnha.<\/p>\n<p>I\u017cda li kieku l-<em>Bank of Valletta<\/em> kellu ji\u0121i m\u0121ieg\u0127el jag\u0127laq anki g\u0127al jum wie\u0127ed, l-istorja tkun ferm differenti. Nistaqsi: kemm nistg\u0127u inkunu ottimisti li dan ma jse\u0127\u0127x meta g\u0127andna l-Bank \u010aentrali Ewropew jiddikjara fil-bera\u0127 li dawk li llum qed imexxu lill-<em>Bank of Valletta<\/em> ma jafux x&#8217;inhuma jag\u0127mlu?<\/p>\n<p>Je\u0127tie\u0121 niftakru li, jekk il-<em>Bank of Valletta<\/em> ji\u0121i m\u0121ieg\u0127el jag\u0127laq il-bibien tieg\u0127u, l-korrotti jkunu di\u0121\u00e0 \u0121abru l-flus ma\u0127mu\u0121in tag\u0127hom bil-quddiem u n-negozjanti l-kbar jkunu di\u0121\u00e0 \u0127axxnu bwiethom bis-sa\u0127\u0127a ta&#8217; kuntratti finanzjati mid-depo\u017citanti \u017c-\u017cg\u0127ar u mill-azzjonisti tal-bank. Ikunu dawn id-depo\u017citanti \u017c-\u017cg\u0127ar li ji\u0121u m\u0121ieg\u0127la jaraw il-qamar bil-bir billi jispi\u010b\u010baw jitilfu kull ma jkollhom im\u0121emma&#8217; fil-bank. U jkunu l-azzjonisti li jkollhom jaraw lill-investiment tag\u0127hom jisfa&#8217; fix-xejn.<\/p>\n<p>A\u0127sbu xi ftit dwar kif qed i\u0127ossuhom dalg\u0127odu dawk li silfu flushom f&#8217;<em>bonds<\/em> lil tat-<em>Tumas Group<\/em> biex ji\u0121i finanzjat it-tkabbir tal-grupp. Is-sidien tal-grupp er\u0127ilhom ig\u0127ixu \u0127ajja ta&#8217; lussu u er\u0127ilhom jitpaxxew fuq id-dg\u0127ajjes lussu\u017ci tag\u0127hom. \u0126ob\u017chom ilu ma\u0127bu\u017c bil-miljuni li g\u0127andhom f&#8217;diversi rkejjen. I\u017cda min huma dawk li l-aktar ibatu jekk il-valur tal-azzjonijiet tat-<em>Tumas Group<\/em> imur il-ba\u0127ar? Ibatu l-aktar dawk i\u017c-\u017cg\u0127ar li jkunu nvestew fit-<em>Tumas Group<\/em> dik ix-xi \u0127a\u0121a \u017cg\u0127ira li kienu faddlu g\u0127ax kellhom mo\u0127\u0127hom mistrie\u0127 li l-investiment tag\u0127hom jista&#8217; jrendilhom qlieg\u0127 \u017cg\u0127ir.<\/p>\n<p>Jekk jitkisser il-BoV, dan il-pajji\u017c ikollu di\u017castru li ftit qatt rajna b\u0127alu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Il-\u0121rajjiet li se\u0127\u0127ew il-biera\u0127 tant iddominaw l-a\u0127barijiet li dan ir-rapport minn Reuters ftit kienu dawk li ndunaw bih. Dan huwa \u0127a\u017cin, g\u0127aliex it-theddida li te\u017cisti fil-konfront tal-akbar bank f&#8217;Malta jista&#8217; jkollha riperkussjonijiet serji \u0127afna fuq l-ekonomija Maltija. U jekk issir \u0127sara lill-ekonomija Maltija, ma jkunux il-familji Gasan, Apap Bologna jew Fenech li jg\u0127addu minn tbatija. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":81470,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81473\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=81473"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81473\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":81538,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81473\/revisions\/81538\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81470\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=81473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=81473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=81473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}