{"id":8294,"date":"2018-06-11T12:58:13","date_gmt":"2018-06-11T10:58:13","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/2018\/06\/wheres-the-proof\/"},"modified":"2018-06-13T07:58:54","modified_gmt":"2018-06-13T05:58:54","slug":"fejn-huma-l-provi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2018\/06\/fejn-huma-l-provi\/","title":{"rendered":"Fejn huma l-provi?"},"content":{"rendered":"<p><img src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/Unknown-12.jpeg\" alt=\"\" width=\"270\" height=\"187\" class=\"aligncenter size-full wp-image-8290\" \/><\/p>\n<p>\u0120img\u0127a ilu g\u0127idt li Keith Schembri r\u010bieva \u017cew\u0121 pagamenti li jammontaw g\u0127al aktar minn $400,000, \u0127ames \u0121img\u0127at wara li \u0121ie lura minn \u017cjara ri\u017cervata g\u0127all-politi\u010bi biss f&#8217;Baku, f&#8217;Di\u010bembru tal-2014. Meta Adrian Delia sfidah fil-Parlament biex jirrea\u0121ixxi, Joseph Muscat qam biex jg\u0127id li Keith Schembri \u010ba\u0127ad dan.  Ma qalx meta.  Ma qalx kif.<\/p>\n<p>Keith Schembri baqa&#8217; sieket.<\/p>\n<p>Imbag\u0127ad ippubblikajt id-dettalji tat-tran\u017cazzjonijiet tal-flus li kien ir\u010bieva.  Hu baqa&#8217; sieket.<br \/>\nImbag\u0127ad bdiet diskussjoni fuq l-ispazju tal-kummenti hawn, u fuq Facebook, u fuq il-websites li kitbu fuq l-istorja: fejnhom il-provi?<\/p>\n<p>\u0126a nag\u0127mel xi \u0127a\u0121a \u010bara mal-ewwel.  Iva, g\u0127andi prova dokumentata li ssostni dak li qed ng\u0127id.  Din ma \u0127loqthiex mix-xejn.  Lanqas ma qg\u0127adt fuq xi konver\u017cazzjoni ma&#8217; xi sors.  Jew tnejn. Din il-bi\u010b\u010ba a\u0127bar hi sostnuta minn prova dokumentata, li qieg\u0127da g\u0127andi, u g\u0127adha mhux ippubblikata.<\/p>\n<p>Irrid ni\u010b\u010bara numru ta&#8217; affarijiet.<\/p>\n<p>Ir-rwol ta&#8217; \u0121urnalist hu li jippubblika informazzjoni li hija minnha dwar dawk li jokkupaw kariga pubblika.  Mhuwiex ir-rwol ta&#8217; \u0121urnalist li jmexxi l-kaw\u017ca li twassal biex xi \u0127add jinstab \u0127ati.  Hemm nies o\u0127ra fl-organizzazzjoni governattiva li huma m\u0127allsa biex jag\u0127mlu dak ix-xog\u0127ol u g\u0127andhom is-setg\u0127a li je\u0127tie\u0121u biex jiksbu din il-prova u ju\u017cawha.<\/p>\n<p>Il-mestier g\u0127andu s-salvagwardji li ji\u017cguraw li l-\u0121urnalisti jkunu fidu\u010bju\u017ci fil-verit\u00e0 ta&#8217; dak li jippubblikaw.  Allura jekk jitfa\u010b\u010ba xi \u0127add u jg\u0127idli li Keith Schembri g\u0127amel hekk, jew xi \u0127a\u0121a o\u0127ra, irrid nivverifika dik l-informazzjoni ma&#8217; sorsi indipendenti o\u0127ra.<\/p>\n<p>X&#8217;irid ji\u010b\u010bekkja \u0121urnalist mieg\u0127u innifsu? Irid jara jekk dik il-prova li g\u0127andu f&#8217;idu hux se twassal biex xi \u0127add jinstab \u0127ati?  Le.  Dak hu xog\u0127ol il-prosekutur. Irid ji\u010b\u010bekkja jekk l-informazzjoni hix minnha jew le.  Dak li jista&#8217; jg\u0127inu hu li jsaqsi lilu nnifsu jekk ikollux bi\u017c\u017cejjed biex jipprova b&#8217;mod sostanzjali dak li qed jg\u0127id jekk tinfeta\u0127lu kaw\u017ca ta&#8217; libell.<\/p>\n<p>Innutajtu? Keith Schembri ma \u010ba\u0127adx l-informazzjoni li ppubblikajt.  U lanqas g\u0127amilli libell.<\/p>\n<p>Innutajtu li g\u0127al kuntrarju ta&#8217; Joseph Muscat, hu kellu l-mezzi biex ji\u010b\u010bekja li dak li qed ng\u0127id hu bba\u017cat fuq is-sod, u meta g\u0127amel hekk, assuma li g\u0127andi l-provi li juru dak li hu jaf?<\/p>\n<p>Minflok wie\u0127ed jiddiskuti jekk jaqbilx li wie\u0127ed jippubblika l-provi jew le, forsi g\u0127andna niddiskutu xi \u0127a\u0121a o\u0127ra minflok.<\/p>\n<p>Ta\u0127sbu jekk fl-a\u0127\u0127ar \u0121img\u0127a minn meta pubblikajt din l-informazzjoni, \u0121ietx xi a\u0121enzija ta&#8217; kontra l-\u0127asil tal-flus jew tal-infurzar tal-li\u0121i biex titlobni l-informazzjoni li g\u0127andi, biex tara jekk g\u0127andhiex tinvestiga aktar?<\/p>\n<p>Qtajtu.  Ma \u0121ie \u0127add.<\/p>\n<p>Issa, mhumiex dawk in-nies li g\u0127andhom jistaqsu jekk g\u0127andix il-provi li jistg\u0127u jg\u0127inuhom jag\u0127mlu xog\u0127olhom?  Jekk iridu jag\u0127mlu xog\u0127olhom?<\/p>\n<p>G\u0127ax jekk wie\u0127ed jara l-affarijiet kif inhuma, jekk l-investigaturi u l-prosekuturi ma jridux jag\u0127mlu xog\u0127olhom, il-\u0121urnalist ma jistax jag\u0127milhulhom hu.  Il-provi, jekk ji\u0121ux ippubblikati hawnhekk jew le, huma biss jistg\u0127u jag\u0127mlu xi \u0127a\u0121a dwarhom. U kif tg\u0127allimna mill-esperjenza qarsa ta&#8217; dawn l-a\u0127\u0127ar 5 snin, ma huma se jag\u0127mlu xejn minn dan.<\/p>\n<p>Ifhem, jekk qed titlob lili biex nippubblika l-provi li jissostanzjaw dak li qed ng\u0127id, tkun qed tag\u0127mel lili il-protagonist jew is-su\u0121\u0121ett ta&#8217; din l-istorja.  Jien m&#8217;iniex l-istorja.  Jien ktibt l-istorja.  Is-su\u0121\u0121ett tal-istorja hu Keith Schembri.  G\u0127all-kuntrarju tieg\u0127i, Keith huwa uffi\u010bjal tal-istat.  G\u0127all-kuntrarju tieg\u0127i, hu obbligat li jag\u0127ti rendikont dwaru nnifsu.  G\u0127all-kuntrarju tieg\u0127i hu mistenni minnu bi dmir li juri li dak li qed ng\u0127id jien dwar l-affarijiet finanzjarji tieg\u0127u hu fa\u017cull.<\/p>\n<p>Il-finanzi tieg\u0127u g\u0127andhom ikunu trasparenti.  Id-d\u0127ul tieg\u0127u g\u0127andu jkun iddikjarat. It-taxxi tieg\u0127u g\u0127andhom jit\u0127allsu. Il-kumpaniji tieg\u0127u g\u0127andhom ikunu mag\u0127rufa mill-awtoritajiet tat-taxxi.  L-ir\u010bevuti tieg\u0127u g\u0127andhom ikunu \u0121ustifikati.  Il-pagamenti li ja\u010b\u010betta g\u0127andhom ikunu g\u0127as-servizzi li jipprovdi.<\/p>\n<p>G\u0127aliex dawk in-nies li qed jitolbuni no\u0127ro\u0121 il-provi tal-istorja, mhumiex jitolbu lil Keith Schembri jo\u0127ro\u0121 il-provi li juru li hu nadif tazza?<\/p>\n<p>G\u0127aliex, u hawn tinsab l-ironija, \u0127add ma jistenna lil Keith Schembri jkun onest, nadif u \u0127ieles mit-tbajja&#8217; tal-korruzzjoni u l-\u0127asil tal-flus.  Ir-reati tieg\u0127u jitqiesu b\u0127ala normali.  Huma, kif il-Prim Ministru darba iddeskrivihom, normali fil-\u0127ajja ta&#8217; &#8216;negozjant li rnexxa&#8217;.<\/p>\n<p>Negozjant li rnexxa hu mistenni li jevadi t-taxxi u jwaqqaf kumpaniji offshore sigrieti, jirran\u0121a g\u0127al self lil partijiet terzi misterju\u017ci bi flus li apparentement ma jkunux je\u017cistu huma u \u0127er\u0121in imma jsiru ta&#8217; veru huma u de\u0127lin, u jiddikjara profitti \u0127afna anqas milli jda\u0127\u0127al fil-fatt, jekk ma jiddikjarax ukoll li qed jispi\u010b\u010ba bit-telf.<\/p>\n<p>Allura meta n-nies jidhru li huma daqshekk \u010berti li dan qed ji\u0121ri, il-fatt li qed jistaqsu lill-\u0121urnalist biex jippubblika l-provi m&#8217;g\u0127andhomx f&#8217;mo\u0127\u0127hom biss li jintimidawh biex jippruvaw jag\u0127lqulu \u0127alqu, meta ma jkunx se jsir libell lil hinn mill-valur tal-intimidazzjoni?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0120img\u0127a ilu g\u0127idt li Keith Schembri r\u010bieva \u017cew\u0121 pagamenti li jammontaw g\u0127al aktar minn $400,000, \u0127ames \u0121img\u0127at wara li \u0121ie lura minn \u017cjara ri\u017cervata g\u0127all-politi\u010bi biss f&#8217;Baku, f&#8217;Di\u010bembru tal-2014. Meta Adrian Delia sfidah fil-Parlament biex jirrea\u0121ixxi, Joseph Muscat qam biex jg\u0127id li Keith Schembri \u010ba\u0127ad dan. Ma qalx meta. Ma qalx kif. Keith Schembri baqa&#8217; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8290,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8294\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=8294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8294\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":8327,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8294\/revisions\/8327\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8290\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=8294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=8294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=8294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}