{"id":85176,"date":"2019-12-28T10:02:13","date_gmt":"2019-12-28T09:02:13","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=85176"},"modified":"2019-12-29T22:56:15","modified_gmt":"2019-12-29T21:56:15","slug":"fejn-huma-l-mexxejja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2019\/12\/fejn-huma-l-mexxejja\/","title":{"rendered":"Fejn huma l-mexxejja?"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-85109 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2a76d1d6-b9e9-4fb9-8270-b2ab3fbaca12.jpg\" alt=\"\" width=\"684\" height=\"455\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2a76d1d6-b9e9-4fb9-8270-b2ab3fbaca12-200x133.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2a76d1d6-b9e9-4fb9-8270-b2ab3fbaca12-300x200.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2a76d1d6-b9e9-4fb9-8270-b2ab3fbaca12-400x266.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2a76d1d6-b9e9-4fb9-8270-b2ab3fbaca12-600x399.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2a76d1d6-b9e9-4fb9-8270-b2ab3fbaca12.jpg 684w\" sizes=\"(max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><\/p>\n<p>Jekk g\u0127andu jkun hemm bidla, je\u0127tie\u0121 li nifhmu sewwa x&#8217;kwalit\u00e0 ta&#8217; bidla g\u0127andu jkun hemm.<\/p>\n<p>Il-\u0127sara li l-\u0127allelin wettqu lil Malta matul dawn l-a\u0127\u0127ar 6 snin m&#8217;hi xejn \u0127lief delitt kriminali kontra l-istorja tag\u0127na, kontra r-rispett li konna ngawdu mal-bqija tad-dinja, kontra l-identit\u00e0 tag\u0127na b\u0127ala nazzjon u kontra so\u010bjet\u00e0 tag\u0127na li hi &#8220;ba\u017cata fuq ix-xog\u0127ol&#8221;.<\/p>\n<p>F&#8217;dan kollu, li hemm ag\u0127ar hi l-im\u0121ieba tag\u0127na b\u0127ala nazzjon fil-konfront ta&#8217; dawn il-\u0127allelin. L-istituzzjonijiet tag\u0127na naqsu minn dmirhom u malli fl-2107 \u0121iena \u010b-\u010bans li nivvutaw f&#8217;elezzjoni, er\u0121ajna kkonfermajniehom fil-gvern bil-kbir.<\/p>\n<p>Darba minnhom, niftakar li Daphne Caruana Galizia kienet kitbet li l-korruzzjoni tinsab f&#8217;kull livell. \u00a0 Il-korruzzjoni m&#8217;hix sintomu ta&#8217; fa\u017ci bikrija tal-evoluzzjoni umana jew so\u010bjali. Il-progress ma jeqridx il-korruzzjoni. Il-korruzzjoni ma tin\u0127allx mal-mog\u0127dija ta\u017c-\u017cmien.<\/p>\n<p>I\u017cda fil-ka\u017c tag\u0127na jidher li l-attitudni tipika lejn il-korruzzjoni hi wa\u0127da korrotta. Ir-ri\u017cultat tal-elezzjoni tal-2017 wera&#8217; li, b\u0127ala nazzjon, lill-korruzzjoni nammirawha u nqimuha.<\/p>\n<p>I\u017cda issa li hemm xamma ta&#8217; demm, u\u0127ud minnha qieg\u0127din ig\u0127idu li l-attitudni tag\u0127hom inbidlet. U dawn l-attitudnijiet x&#8217;aktarx ser ikomplu jinbidlu b&#8217;rata aktar mg\u0127a\u0121\u0121la meta l-konsegwenzi ekonomi\u010bi li ser i\u0121ibu mag\u0127hom dawn id-delitti kriminali jibdew jin\u0127assu fil-la\u0127am il-\u0127aj.<\/p>\n<p>I\u017cda min jopponi l-korruzzjoni g\u0127ar-ra\u0121uni li din tkun effettwat \u0127a\u017cin lil butu, mhux biss hu bniedem li jara sal-ponta ta&#8217; mnie\u0127ru i\u017cda huwa wkoll korrott bi\u017c\u017cejjed li jasal biex jopponi l-kriminalit\u00e0 biss meta jkun il-vittma tag\u0127ha hu. Mill-bqija, ji\u0121i jaqa&#8217; u jqum. Ag\u0127ar minn hekk, meta ja\u0127seb li qed igawdi personalment mill-kriminalit\u00e0 (ftakru f&#8217;kemm il-darba rripetew il-kliem &#8220;l-aqwa \u017cmien&#8221;), ra kif g\u0127amel biex appo\u0121\u0121jaha.<\/p>\n<p>Dan kollu il-g\u0127ala qed insemmi\u0127? Qed insemmi\u0127 g\u0127aliex jekk ma naqbdux il-barri minn qrunu dwar \u010berti fatti li se\u0127\u0127ew matul dawn l-a\u0127\u0127ar sitt snin, jekk nag\u0127lqu g\u0127ajnejna t-tnejn mhux biss g\u0127al dawk id-delitti kriminali mwettqa mill-mexxejja, i\u017cda wkoll g\u0127all-appo\u0121\u0121 \u0127erqan tas-segwa\u010bi tag\u0127hom, inkunu qed inwittu t-triq g\u0127all-iskandli li jmiss.<\/p>\n<p>S&#8217;issa l-ikbar &#8220;bidla&#8221; li \u0121abu mag\u0127hom l-iskandli tal-korruzzjoni li he\u017c\u017cew lil pajji\u017cna hi r-ri\u017cenja ta&#8217; Joseph Muscat minn prim ministru u l-\u0127atra ta&#8217; prim ministru \u0121did. I\u017cda di\u0121\u00e0 qed jidher li l-bidla ser tkun wa\u0127da ko\u017cmetika.<\/p>\n<p>Ebda wie\u0127ed mi\u017c-\u017cew\u0121 kandidati m&#8217;hu jikkundanna dak li se\u0127\u0127 matul dawn l-a\u0127\u0127ar sitt snin. Wie\u0127ed minnhom, Robert Abela, sa\u0127ansitra qed ji\u010b\u0127ad li ninsabu fi kri\u017ci. I\u017c-\u017cew\u0121 kandidati qed jag\u0127mlu minn kollox biex ma jammettux dak li qed i\u0127oss il-poplu, ji\u0121ifieri li l-mexxej pre\u017centi tag\u0127hom huwa korrott u x&#8217;aktarx ag\u0127ar minn hekk. Jista&#8217; jing\u0127ad li Robert Abela qed juri aktar indifferenza minn Chris Fearne g\u0127at-t\u0127assib tal-bi\u010b\u010ba l-kbira tan-nies.<\/p>\n<p>I\u017cda g\u0127alkemm xi drabi Chris Fearne jg\u0127addi rimarki fis-sens s-sitwazzjoni mhix wa\u0127da normali, l-messa\u0121\u0121 li qed iwasslu dawk li qed imexxulu l-kampanja hi li kollox ser jibqa&#8217; kif inhu.<\/p>\n<p>Meta Chris Fearne \u0121ie mistoqsi jekk ig\u0127addilux minn mo\u0127\u0127u li jag\u0127laq il-One TV (u l-istazzjonijiet tat-televi\u017cjoni li s-sidien tag\u0127hom huma partiti politi\u010bi), huwa wie\u0121eb li \u201cl-partit je\u0127tie\u0121 li jkollu le\u0127en&#8221; b\u0127al dak li qallu partit politiku jkun bla le\u0127en jekk ma jkollux stazzjon tat-televi\u017cjoni.<\/p>\n<p>F&#8217;pajji\u017ci Ewropej o\u0127ra, ma ssib ebda partit politiku li huwa sid ta&#8217; stazzjon tat-televi\u017cjoni. Dan allura jfisser li dawn il-partiti politi\u010bi m&#8217;g\u0127andhomx le\u0127en?<\/p>\n<p>Chris Fearne mhux le\u0127en g\u0127all-partit tieg\u0127u jrid. Irid li jkollu l-fakult\u00e0 li jg\u0127awwe\u0121 il-verit\u00e0, li jwassal il-gideb, li jpin\u0121i lill-partit b\u0127ala wie\u0127ed infallibbli u li jitma&#8217; dan kollu lin-ng\u0127a\u0121 li j\u010bap\u010bpulu u jixg\u0127alulu x-xemg\u0127at b&#8217;sens ta&#8217; gratitudni.<\/p>\n<p>Chris Fearne jidher li mhuwiex lest li jammetti li l-istazzjonijiet televi\u017civi tal-partiti qed jag\u0127mlu \u0127sara u jkabbru l-firda fost il-poplu. Lanqas m&#8217;hu lest li jammetti li dawn l-istazzjonijiet intu\u017caw mill-korrotti b\u0127ala g\u0127odda biex ikunu jistg\u0127u j\u017commu s-setg\u0127a f&#8217;idejhom u sabiex jirb\u0127u l-elezzjonijiet minkejja li kienu nqabdu fil-fatt. U li dawn l-istazzjonijiet intu\u017caw biex iddemoni\u017c\u017caw u i\u017colaw lil Daphne Caruana Galizia sal-punt biex kwa\u017ci kwa\u017ci l-qtil tag\u0127ha kien \u0121ustifikat f&#8217;mo\u0127\u0127 x&#8217;u\u0127ud.<\/p>\n<p>Jekk Chris Fearne dan kollu m&#8217;g\u0127andux il-\u0127ila li jammettih, jista&#8217; jing\u0127ad li m&#8217;hemmx tama g\u0127al bidla vera. M&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, lil Robert Abela m&#8217;g\u0127andniex g\u0127alfejn noqg\u0127odu nikkalkulawh. Ma&#8217; dan ma te\u017cisti assolutament ebda tama: kliemu jikxfu li hu t-tewmi ta&#8217; Joseph Muscat.<\/p>\n<p>Ag\u0127tu daqqa t&#8217;g\u0127ajn lejn dan il-filmat qasir li n\u0121ibed il-biera\u0127 waqt attivit\u00e0 mill-kampanja ta&#8217; Chris Fearne. Il-filmat beda&#8217; jin\u0121ibed qabel Chris Fearne tela&#8217; fuq il-palk. Il-pre\u017centatur qed jaqra&#8217; l-avvi\u017ci lill-membri tal-Partit Laburista li kienu fost l-udjenza.<\/p>\n<div style=\"width: 640px;\" class=\"wp-video\"><!--[if lt IE 9]><script>document.createElement('video');<\/script><![endif]-->\n<video class=\"wp-video-shortcode\" id=\"video-85176-1\" width=\"640\" height=\"360\" preload=\"metadata\" controls=\"controls\"><source type=\"video\/mp4\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/WhatsApp-Video-2019-12-27-at-19.11.13.mp4?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/WhatsApp-Video-2019-12-27-at-19.11.13.mp4\">https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/WhatsApp-Video-2019-12-27-at-19.11.13.mp4<\/a><\/video><\/div>\n<p>F&#8217;wa\u0127da mill-avvi\u017ci ntqal li l-Ministru \u0121ab mieg\u0127u ekwipa\u0121\u0121 tal-<em>\u2018customer care\u2019<\/em> biex dawn jisimg\u0127u l-ilmenti tal-parte\u010bipanti fost l-udjenza. G\u0127al min ried jifhem, il-messa\u0121\u0121 li twassal ma setg\u0127ax ikun aktar \u010bar u, permezz tal-pre\u017centatur, Chris Fearne talab lill-votanti jsemmulu il-prezz li jixtiequ bi bdil mal-vot tag\u0127hom. Forsi xi mpjieg fanta\u017cma mal-gvern b\u0127al dak li Keith Schembri ta lil Melvin Theuma li g\u0127alih taqla&#8217; paga talli ma tag\u0127mel xejn? Jew forsi xi permess tal-bini f&#8217;post fejn permessi ma jing\u0127atawx? Jew forsi xi tqabbi\u017ca fil-lista ta&#8217; stennija ta&#8217; dawk li je\u0127tie\u0121u trattament mediku jew ta&#8217; dawk li je\u0127tie\u0121u l-akkomodazzjoni so\u010bjali?<\/p>\n<p>Ambjent f&#8217;pajji\u017c demokratiku li lill-votant jibdlu f&#8217;konsumatur korrott u egoist huwa l-istess ambjent li lill-prim ministru, li\u010b-<em>chief of staff<\/em> tieg\u0127u u lil ministru tal-gvern jibdilhom f&#8217;\u010borma ta&#8217; nies rg\u0127iba u\u00a0 reddieg\u0127a.<\/p>\n<p>Mhux ser ikun possibbli g\u0127al Chris Fearne li jnaddaf id-demokrazija tag\u0127na jekk mhux ser ikun lest li jag\u0127laq il-bieb f&#8217;wi\u010b\u010b il-klijenteli\u017cmu u f&#8217;wi\u010b\u010b in-natura konsumistika tal-politika tradizzjonali tag\u0127na.<\/p>\n<p>Kont nistenna li Chris Fearne ser jimmira li jsir mexxej tal-partit u prim ministru g\u0127aliex g\u0127andu l-\u0127ila li jikkonvin\u010bi lill-membri tal-partit li jrid bidla vera. Minflok jag\u0127mel dan, qed iwieg\u0127ed li kollox ser jibqa&#8217; kif inhu.<\/p>\n<p>Privatament jg\u0127id li l-votanti jridu li kollox jibqa&#8217; kif inhu.<\/p>\n<p>Dan hu l-istess ra\u0121unar li kienet g\u0127amlet u\u017cu minnu l-kampanja ta&#8217; Adrian Delia g\u0127at-tmexxija tal-PN. Delia kien argumenta li r-ri\u017cultat tal-elezzjoni tal-2017 wera&#8217; li n-nies ma tridx xi puritan b\u0127al Simon Busuttil i\u017cda g\u0127andha ammirazzjoni g\u0127al min hu korrott g\u0127aliex mill-korruzzjoni jkun jista&#8217; jmissha xi \u0127a\u0121a.<\/p>\n<p>Fi kliem ie\u0127or, Adrian Delia ma riedx jeqred is-sistema i\u017cda jrid jiddominaha. Robert Abela jidhirlu li di\u0121\u00e0 qieg\u0127ed jiddominaha. U Chris Fearne irid jasal biex jiddominaha.<\/p>\n<p>Il-mexxejja jwa\u0127\u0127lu fis-segwa\u010bi tag\u0127hom. I\u017cda jekk m&#8217;g\u0127andekx il-\u0127ila li twassal lis-segwa\u010bi tieg\u0127ek f&#8217;destinazzjonijiet li s-segwa\u010bi lanqas biss kienu jafu bihom &#8211; a\u0127seb u ara kemm riedu jil\u0127quhom &#8211; kif tista&#8217; tissejja\u0127 mexxej? X&#8217;kwalit\u00e0 ta&#8217; fidu\u010bja tkun ispirajt fis-segwa\u010bi tieg\u0127ek li tkun bi\u017c\u017cejjed biex fil-futur jipprermettulek twassalhom f&#8217;destinazzjonijiet li g\u0127adhom qatt ma raw?<\/p>\n<p>Din mhix tmexxija i\u017cda kompetizzjoni dwar min se jirnexxilu jaqla&#8217; l-akbar \u010bap\u010bipa. Joseph Muscat je\u010b\u010bella f&#8217;dan.<\/p>\n<p>I\u017cda Joseph Muscat g\u0127andu jkun l-e\u017cempju li wie\u0127ed g\u0127andu jsegwi?<\/p>\n<p>Mid-dehra dan hu l-e\u017cempju li jridu jimxu fuqu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jekk g\u0127andu jkun hemm bidla, je\u0127tie\u0121 li nifhmu sewwa x&#8217;kwalit\u00e0 ta&#8217; bidla g\u0127andu jkun hemm. Il-\u0127sara li l-\u0127allelin wettqu lil Malta matul dawn l-a\u0127\u0127ar 6 snin m&#8217;hi xejn \u0127lief delitt kriminali kontra l-istorja tag\u0127na, kontra r-rispett li konna ngawdu mal-bqija tad-dinja, kontra l-identit\u00e0 tag\u0127na b\u0127ala nazzjon u kontra so\u010bjet\u00e0 tag\u0127na li hi &#8220;ba\u017cata fuq ix-xog\u0127ol&#8221;. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85110,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85176\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=85176"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85176\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":85179,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/85176\/revisions\/85179\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/85110\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=85176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=85176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=85176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}