{"id":86896,"date":"2020-01-30T12:51:24","date_gmt":"2020-01-30T11:51:24","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=86896"},"modified":"2020-01-30T15:02:13","modified_gmt":"2020-01-30T14:02:13","slug":"strument-ta-firda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/01\/strument-ta-firda\/","title":{"rendered":"Strument ta&#8217; firda"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-86882 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02.png\" alt=\"\" width=\"998\" height=\"414\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02-200x83.png 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02-300x124.png 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02-400x166.png 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02-600x249.png 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02-768x319.png 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02-800x332.png 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/Screenshot-2019-12-09-at-13.21.02.png 998w\" sizes=\"(max-width: 998px) 100vw, 998px\" \/><\/p>\n<p>Illum il-Qorti Kostituzzjonali xliet lil Owen Bonnici bl-u\u017cu tal-mafkar tal-Assedju l-Kbir b\u0127ala &#8220;strument ta&#8217; firda&#8221;. Din ix-xilja g\u0127andha tifsira kbira u je\u0127tie\u0121 li nitkellmu dwarha.<\/p>\n<p>Meta kien qed jippre\u017centa d-difi\u017ca tieg\u0127u, Owen Bonnici qal li l-mafkar kien je\u0127tie\u0121 ir-restawr u t-tindif kuljum sforz l-allegata \u0127sara li kienet qed issirlu min\u0127abba l-protesti tag\u0127na. Il-Qorti qalet li dawn l-&#8220;isku\u017ci&#8221; ma setg\u0127etx temminhom u qalet li Owen Bonnici kien \u0127are\u0121 l-ordnijiet biex jo\u0127noq il-libert\u00e0 tal-kelma ta&#8217; dawk li kienu qed jipprotestaw.<\/p>\n<p>Kienu wkoll \u0127ar\u0121u b&#8217;argument ie\u0127or. Je\u0127tie\u0121 li niftakru li l-eks deputat mexxej tal-Partit Laburista Joe Brincat kien intervjena fil-kaw\u017ca u kien stqarr li l-\u0121ibda emozzjonali li hu &#8211; fost \u0127afna o\u0127rajn &#8211; g\u0127andu g\u0127all-mafkar tfisser li l-protesti qed inaqqsulu mid-dritt tieg\u0127u li jgawdi l-mafkar.<\/p>\n<p>Il-Qorti da\u0127let fil-kwistjoni dwar it-tifsira vera tal-mafkar u qalet li l-mafkar huwa \u0121ie\u0127 lill-poplu Malti li g\u0127ex f&#8221;kull \u017cmien.<\/p>\n<p>Il-Qorti g\u0127arfet ukoll id-dritt ta&#8217; dawk li qed jitolbu u jinsistu li ssir \u0121ustizzja g\u0127al Daphne Caruana Galizia &#8212; vittma Maltija ta\u010b-\u010birkostanzi u ta&#8217; dawk li qatluha &#8212; u d-dritt li jipprotestaw permezz tat-tqeg\u0127id ta&#8217; tifkiriet madwar il-mafkar, liema mafkar ifakkar vittmi Maltin o\u0127rajn ta\u010b-\u010birkostanzi li ng\u0127ataw \u0121ie\u0127 g\u0127all-qlubija tag\u0127hom, g\u0127all-fidi tag\u0127hom u g\u0127all-im\u0127abba li kellhom lejn pajji\u017chom.<\/p>\n<p>B&#8217;\u010berta emfasi, l-Qorti stqarret ukoll li l-u\u017cu tat-tifsira tal-mafkar b\u0127ala sku\u017ca biex jin\u0127onqu l-protesti huwa abbu\u017c u fih innifsu jammonta g\u0127al bdil ta&#8217; simbolu ta&#8217; g\u0127aqda nazzjonali fi strument ta&#8217; firda.<\/p>\n<p>Din l-istqarrija hi lezzjoni g\u0127al dawk li jidhrilhom li m&#8217;g\u0127andniex nibqg\u0127u nipprotestaw biex b&#8217;hekk nikkonservaw l-g\u0127aqda ta&#8217; bejnietna. Il-Qorti kienet \u010bara meta qalet li ma kienux dawk li qed jipprotestaw li \u0127olqu l-firda bil-protesti tag\u0127hom. I\u017cda kien Owen Bonnici stess li kien qed jo\u0127loq il-firda kull darba li pprova jo\u0127noq il-protesti.<\/p>\n<p>Din is-sentenza tal-lum tat dimensjoni mportanti o\u0127ra lill-argument. Huwa gvern biss (jew, f&#8217;dan il-ka\u017c, ministru tal-gvern) li jista&#8217; jinstab \u0127ati li kiser id-drittijiet fundamentali tal-bniedem. Dawn huma drittijiet li jappartjenu lill-bniedem u l-istat biss jista&#8217; ji\u010b\u0127adhomlu.<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant meta \u010bittadin li jiddikjara li hu &#8220;Laburist&#8221; imur biex ine\u0127\u0127i u jarmi t-tifkiriet ta&#8217; protesta minn mal-mafkar jew inkella jerfa&#8217; jdejh fuq min ikun qed jipprotesta, dan jista&#8217; jkun qed jikser il-li\u0121ijiet dwar l-ordni pubbliku jew dwar il-vjolenza fi\u017cika, i\u017cda ebda individwu ma jista&#8217; jinstab \u0127ati li kiser id-drittijiet fundamentali ta&#8217; \u0127addie\u0127or.<\/p>\n<p>Madankollu je\u017cisti dmir minn na\u0127a tal-istat li jmur lil hinn mill-ksur tad-drittijiet. L-istat huwa fid-dmir li j\u0127ares id-drittijiet u g\u0127andu j\u0121ib ru\u0127u b&#8217;mod li ma jag\u0127tix e\u017cempju \u0127a\u017cin li jasal biex i\u0127ajjar u li jikkonvin\u010bi li\u010b-\u010bittadini tieg\u0127u li jkunu qed jag\u0127mlu \u0127a\u0121a sewwa jekk jag\u0127mlu b\u0127al ma g\u0127amel il-gvern bil-lejl g\u0127al 500 jum u jivvandalizzaw is-sit tal-protesta.<\/p>\n<p>U hu appuntu l-e\u017cempju \u0127a\u017cin ta&#8217; Owen Bonnici li ta lok g\u0127all-firda li tkellmet dwarha l-Qorti. A\u0127na pajji\u017c mifrud tort tal-a\u0121ir tal-ministru u tort tal-gvern li minnu jag\u0127mel parti.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.one.com.mt\/news\/2020\/01\/30\/il-qorti-evitaw-kull-twahhil-u-tqeghid-ta-oggetti-mal-figuri-u-l-pedestall-tal-monument-tal-assedju-l-kbir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ag\u0127tu daqqa t&#8217;g\u0127ajn lejn il-mod kif tal-One TV irrappurtaw is-sentenza li ng\u0127atat illum. Aqraw it-titlu.<\/a> Ma nag\u0127tix tort lil dawk li jsegwu biss lil One TV jekk jikkonkludu li llum il-Qorti qatg\u0127et is-sentenza tag\u0127ha kontra tieg\u0127i u li bis-sa\u0127\u0127a t&#8217;hekk jit\u0127ajjru li jkomplu jne\u0127\u0127u t-tifkiriet ta&#8217; protesta minn mal-mafkar. G\u0127aliex skont ir-rapport tal-One TV, il-Qorti ornatilna biex ma nibqg\u0127ux nipprotestaw mal-mafkar tal-Assedju l-Kbir.<\/p>\n<p>Qraw bi\u010b\u010ba \u017cg\u0127ira mis-sentenza u qatg\u0127u barra s-sens kollu biex b&#8217;hekk lis-semmieg\u0127a u lit-telespettaturi tag\u0127hom g\u0127addewlhom impressjoni \u017cbaljata ta&#8217; dak li fil-fatt qalet il-Qorti. Din ma kienet xejn \u0127lief gidba ma\u0127luqa mill-istat permezz tal-a\u0121ent tal-istat One TV.<\/p>\n<p>Din il-gidba\u00a0 &#8212; b\u0127all-gideb li kien lissen Owen Bonnici meta qal li l-mafkar kien je\u0127tie\u0121 ir-restawr u t-tindif kuljum min\u0127abba l-protesti li kienu qed isiru &#8212; hi l-istess wa\u0127da li l-Qorti sejj\u0127itilha b\u0127ala &#8220;sku\u017ca&#8221; biex mafkar li jissimbolizza l-g\u0127aqda nazzjonali jinbidel f'&#8221;strument ta&#8217; firda&#8221;.<\/p>\n<p>Hawn g\u0127andna ra\u0121uni o\u0127ra il-g\u0127ala l-istazzjonijiet tal-televi\u017cjoni tal-partiti g\u0127andhom jitwarrbu.<\/p>\n<p>I\u017cda dak li l-aktar li g\u0127andu jitwarrab huwa l-gideb sfa\u010b\u010bat \u0127iere\u0121 minn fomm il-politi\u010bi u l-manipulazzjoni tas-segwa\u010bi tal-partiti mill-&#8220;allat&#8221; politi\u010bi tag\u0127hom li j\u0121ieg\u0127eluhom i\u0121ibu ru\u0127hom b\u0127ala a\u0121enti tal-istat li jo\u0127noq id-drittijiet fundamentali tal-avversarji b&#8217;mod sistematiku u ripetut.<\/p>\n<p>Owen Bonnici huwa wie\u0127ed minn dawn l-&#8220;allat&#8221;. B&#8217;saqajn tat-tafal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Illum il-Qorti Kostituzzjonali xliet lil Owen Bonnici bl-u\u017cu tal-mafkar tal-Assedju l-Kbir b\u0127ala &#8220;strument ta&#8217; firda&#8221;. Din ix-xilja g\u0127andha tifsira kbira u je\u0127tie\u0121 li nitkellmu dwarha. Meta kien qed jippre\u017centa d-difi\u017ca tieg\u0127u, Owen Bonnici qal li l-mafkar kien je\u0127tie\u0121 ir-restawr u t-tindif kuljum sforz l-allegata \u0127sara li kienet qed issirlu min\u0127abba l-protesti tag\u0127na. Il-Qorti qalet li [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":86883,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86896\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=86896"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86896\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":86901,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86896\/revisions\/86901\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/86883\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=86896"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=86896"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=86896"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}