{"id":87244,"date":"2020-02-14T14:26:03","date_gmt":"2020-02-14T13:26:03","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=87244"},"modified":"2020-02-14T16:38:16","modified_gmt":"2020-02-14T15:38:16","slug":"l-izolament-tal-gurnalisti-jeqred-lid-demokrazija","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/02\/l-izolament-tal-gurnalisti-jeqred-lid-demokrazija\/","title":{"rendered":"L-i\u017colament tal-\u0121urnalisti jeqred lid-demokrazija"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-87240 aligncenter\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/delia.png\" alt=\"\" width=\"618\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/delia-200x115.png 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/delia-300x172.png 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/delia-400x230.png 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/delia-600x345.png 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/delia.png 618w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><\/p>\n<p>Ma \u0127assejt ebda sodisfazzjon <a href=\"https:\/\/lovinmalta.com\/news\/adrian-delia-named-by-yorgen-fenech-in-middlemans-secret-recordings-daphne-has-no-one-not-even-delia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">jien u nisma&#8217; l-le\u0127en rekordjat ta&#8217; Yorgen Fenech jikkonsla li hemm biss ftit eluf ta&#8217; &#8220;iddisprati\u201d li jisg\u0127obbihom g\u0127all-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia.<\/a><\/p>\n<p>Il-kelma \u201ciddisprati\u201d u kliem o\u0127ra simili b\u0127al \u201cindannati\u201d, \u201cimdejjqin\u201d, \u201ciffissati\u201d (kliem li ta&#8217; sikwit jkunu kwalifikati b&#8217;dak in-numru proverbjali Malti li jfisser nuqqas ta&#8217; rilevanza: \u201cerba\u2019 iddisprati, erba\u2019 indannati,\u201d e\u010b\u010betra) ma kienux immirati lejn dawk li qed jag\u0127mlu kampanja favur il-\u0121ustizzja <span style=\"display: inline !important; float: none; background-color: #ffffff; color: #333333; font-family: Georgia,'Times New Roman','Bitstream Charter',Times,serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px;\">minn Yorgen Fenech biss.<\/span> Dawn huma kliem li jitlissnu l-\u0127in kollu minn bosta.<\/p>\n<p>Lanqas ma \u0127assejt xi sodifazzjon jien u nisma&#8217; l-le\u0127en rekordjat ta&#8217; Yorgen Fenech jikkonsla li \u201csa\u0127ansitra anki (il-kap tal-PN Adrian) Delia ji\u0121i jaqa&#8217; u jqum dwar il-qtil ta&#8217; Daphne\u201d.<\/p>\n<p>Anki g\u0127al persuna li huwa nvolut f&#8217;ka\u017c qtil, \u0127a\u0121a b\u0127al din mhux fa\u010bli li tg\u0127idha jew anki li ta\u0127sibha.<\/p>\n<p>Jekk m&#8217;hi xejn, din hi prova tal-fatt li kieku Daphne Caruana Galizia ma kienitx tant i\u017colata, kien ikun \u0127afna aktar diffi\u010bli li jassassinawha.<\/p>\n<p>Niftakar i\u017c-\u017cmien li fih Daphne kienet kitbet dwar il-mument li fih il-prim ministru ta&#8217; dak i\u017c-\u017cmien Lawrence Gonzi kien \u0121ie sfidat mill-Partit Laburista biex \u201cjikkundanna lil Daphne Caruana Galizia\u201d dwar su\u0121\u0121ett ta&#8217; natura kontroversjali li kienet kitbet dwaru. Kien tipikament su\u0121\u0121ett li seta&#8217; jimbarazza lill-PN jew lill-gvern tal-PN li kieku dawn ma kienux juru d-di\u017capprovazzjoni tag\u0127hom g\u0127alih. Kien su\u0121\u0121ett li dwaru l-PN jew il-gvern tal-PN kien jippreferi li j\u017comm is-skiet.<\/p>\n<p>I\u017cda Lawrence Gonzi mill-ewwel kien fehem li &#8220;kundanna&#8221; mill-gvern fil-konfront ta&#8217; \u0121urnalista kienet tkun ag\u0127ar milli kieku kellu j\u0127alli lil tal-Labour iwa\u0127\u0127lu fil-PN g\u0127al xi \u0127a\u0121a spja\u010bevoli li tkun kitbet Daphne.<\/p>\n<p>G\u0127aliex, kif hi spjegat g\u0127al diversi drabi, l-politi\u010bi jistg\u0127u &#8220;jikkundannaw&#8221; lil xulxin, li \u201cjattakkaw\u201d lil xulxin u li jkunu pjuttost aggressivi ma xulxin. Prattikament huma fid-dmir li jag\u0127mlu dan. Biex ikun jista&#8217; jirre\u0121istra l-progress, biex ikun jista&#8217; ji\u010b\u010bara kull politika alternattiva u biex ikun f&#8217;po\u017cizzjoni li jipprovdi triqat \u0121odda, fi \u0127dan id-diskors politiku je\u0127tie\u0121 li jkun hemm id-diver\u0121enzi.<\/p>\n<p>I\u017cda f&#8217;ambjent demokratiku, x-xenarju huwa wie\u0127ed g\u0127al kollox differenti fejn jid\u0127lu l-\u0121urnalisti u l-klassi politika. Il-politi\u010bi huma fid-dmir li j\u0127arsu lill-\u0121urnalisti, b&#8217;mod partikolari dawk il-\u0121urnalisti li jikkritikawhom.<\/p>\n<p>G\u0127al snin twal, il-Partit Laburista kien g\u0127amel l-almu kollu tieg\u0127u biex lil Daphne Caruana Galizia ji\u017colaha. I\u017cda meta l-affarijiet bdew imorru g\u0127all-estrem, b\u0127al meta Chris Cardona ipprova jkisser <span style=\"display: inline !important; float: none; background-color: #ffffff; color: #333333; font-family: Georgia,'Times New Roman','Bitstream Charter',Times,serif; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant: normal; font-weight: 400; letter-spacing: normal; orphans: 2; text-align: left; text-decoration: none; text-indent: 0px; text-transform: none; -webkit-text-stroke-width: 0px; white-space: normal; word-spacing: 0px;\">finanzjarjament <\/span>lil Daphne Caruana Galizia talli din kienet qabditu bil-qalziet imni\u017c\u017cel, il-PN kien immobilizza n-nies biex jappo\u0121\u0121jawha. Il-PN kien ra kif g\u0127amel biex ma jitlaqhiex we\u0127idha u l-istejjer li kienet kitbet dwarhom, g\u0127amilhom tieg\u0127u.<\/p>\n<p>Ikun qed i\u0127ares lill-\u0121urnalisti u lill-<em>whistleblowers<\/em> kull min japprezza l-\u0127idma tag\u0127hom u min jikkunsidra x-xog\u0127ol tag\u0127hom b\u0127ala wie\u0127ed importanti fit-t\u0127aris tad-demokrazija.<\/p>\n<p>Kien Adrian Delia li wassal g\u0127all-konklu\u017cjoni tag\u0127ha l-mira tal-Partit Laburista li ji\u017cola lil Daphne u fil-pro\u010bess, dawk li jirrispettaw il-\u0127idma \u0121urnalistika tag\u0127ha wrew li kienu lesti li jiddisasso\u010bjaw ru\u0127\u0127om mi\u017c-\u017cew\u0121 partiti. Dawn kienu l-hekk imsejj\u0127a erba\u2019 ddisprati.<\/p>\n<p>Din tibqa&#8217; r-ra\u0121uni ewlenija il-g\u0127ala Adrian Delia ma jista&#8217; qatt imexxi lill-PN lejn reb\u0127a elettorali. Jg\u0127id x&#8217;jg\u0127id issa biex jipprova j\u0127ares il-\u0121ilda politika tieg\u0127u, lil Yorgen Fenech kien \u0121ieg\u0127lu j\u0127ossu komdu li kien qatel lil Daphne Caruana Galizia. U\u0127ud minna dan ma jistg\u0127u jinsewh qatt.<\/p>\n<p>Niftakru l-kuntest tal-le\u0127en irrekordjat ta&#8217; Yorgen Fenech \u017cmien wara li kien twettaq il-qtil. Yorgen Fenech jinstema&#8217; jikkonsla lilu nnifsu g\u0127all-fatt li l-ambivalenza ta&#8217; Adrian Delia mal-kaw\u017ca tal-\u0121ustizzja g\u0127al Daphne tista&#8217; tg\u0127inu jkompli jgawdi l-impunit\u00e0 g\u0127all-qtil li kien wettaq.<\/p>\n<p>Le\u0127en Yorgen Fenech ma jinstemg\u0127ax jelabora fuq dan il-punt. I\u017cda seta&#8217; fa\u010bilment stqarr li l-mod li bih il-mezzi tax-xandir tal-PN g\u0127al xhur s\u0127a\u0127 kienu njoraw l-attivitajiet tal-kampanja g\u0127al \u0121ustizzja g\u0127al Daphne, kien g\u0127en biex titnaqqas u titmewwet il-pressjoni li kienet qed issir fuq l-awtoritajiet sabiex tittie\u0127ed azzjoni. Seta&#8217; fa\u010bilment stqarr li kien sab spalla mill-mezzi tax-xandir tal-PN meta dawn kienu g\u0127amlu l-almu tag\u0127hom biex jiskreditaw lil tal- <em>Occupy Justice<\/em> bis-sa\u0127\u0127a tax-xandir ta&#8217; stejjer foloz. B\u0127al meta qalu li dawn kienu qaqo\u010b\u010ba ma&#8217; Joseph Muscat b&#8217;ri\u017cq l-introduzzjoni tal-abort. Jew meta tan-NET kienu g\u0127aww\u0121u dak li kont ktibt, g\u0127ajjruni giddieb\u00a0 u naqsu li jikkore\u0121u l-gideb li kienu xandru sakemm kellha tkun il-qorti li \u0121ieg\u0127elithom jag\u0127mlu dan.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/daphne-murder-suspect-yorgen-fenech-considered-buying-malta.770669\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Illum it-<em>Times of Malta<\/em> xandret storja fis-sens li fl-2015 Yorgen Fenech kien g\u0127amel attentat biex jixtri lil <em>The Malta<\/em> <em>Independent.<\/em><\/a> Dan kien \u017cmien li fih Pierre Portelli kien wie\u0127ed mis-sidien tal-\u0121urnal u effettivament kien ukoll l-editur tieg\u0127u. Aktar tard da\u0127al ja\u0127dem mal-Partit Nazzjonalista u mexxa&#8217; kampanja ta&#8217; tfieg\u0127 ta&#8217; tajn biex ji\u0121u skreditati dawk li kienu qed iniedu kampanja biex issir \u0121ustizzja ma&#8217; Daphne.<\/p>\n<p>Hemm wisq kumbinazzjonijiet.<\/p>\n<p>X&#8217;aktarx li ma kienux il-politi\u010bi li g\u0127afsu l-buttuna tal-bomba li spi\u010b\u010bat biex tajjret u qatlet lil Daphne Caruana Galizia. I\u017cda kienu huma li \u0127olqu ambjent li fih il-qattiela tag\u0127ha setg\u0127u iwettqu l-g\u0127an imxajtan tag\u0127hom bl-anti\u010bipazzjoni li mbag\u0127ad ikunu jistg\u0127u jg\u0127adduha lixxa.<\/p>\n<p>Adrian Delia kien ming\u0127alih li l-kandidatura u l-elezzjoni tieg\u0127u fit-tmexxija tal-PN tag\u0127tu xi dritt li jg\u0127id u li jag\u0127mel dak li jfettillu u li g\u0127alhekk il-konsegwenzi ma kellhomx ikunu mportanti. Dawn il-konsegwenzi jinkludu l-assassinju ta&#8217; Daphne Caruana Galizia.<\/p>\n<p>Jista&#8217; Adrian Delia jserr\u0127ilna rasna li l-kampanja tieg\u0127u g\u0127at-tmexxija tal-PN ma kienitx finanzjata parzjalment minn Yorgen Fenech? Jista&#8217; jserr\u0127ilna rasna li Yorgen Fenech ma ffinanzjax lill-PN kemm ilu li \u0127a r-riedni tal-partit f&#8217;idejh?<\/p>\n<p>Min jaf? Forsi jekk dawk li semg\u0127u il-le\u0127en rekordjat ta&#8217; Yorgen Fenech jikkonsla lilu nnifsu bil-fatt li Adrian Delia ji\u0121i jaqa&#8217; u jqum mill-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia, g\u0127andhom mnejn jibdew jifhmu aktar l-atte\u0121\u0121jament ta&#8217; o\u0127t\u00a0 Daphne meta f&#8217;Ottubru li g\u0127adda warrbet kuruna tal-fjuri li tqieg\u0127det mal-mafkar ta&#8217; quddiem il-qorti minn Adrian Delia. Hu jista&#8217; jkun li tilef il-voti u l-appo\u0121\u0121. I\u017cda hi tilfet lil o\u0127tha.<\/p>\n<p>Hemm politi\u010bi li ma japprezzawx li g\u0127andhom jitkellmu b&#8217;responsabbilt\u00e0 u li din ir-responsabbilt\u00e0 tinkludi l-\u0127arsien ta&#8217; \u0127ajjet il-kriti\u010bi tag\u0127hom.<\/p>\n<p>Ikkunsidraw ftit kif it-<em>trolls<\/em> fanati\u010bi ta&#8217; Adrian Delia qed jag\u0127mlu kampanja biex jiskreditaw lid-deputat tal-PN\u00a0 Jason Azzopardi. L-insulti, t-tg\u0127ajjir, i\u017c-\u017ceblie\u0127 u t-theddid li sab ma&#8217; wi\u010b\u010bu dan il-bniedem huma ag\u0127ar minn dawk li s-soltu jsiru mill-partitarji tal-Labour. \u010aertament m&#8217;huwiex wa\u0127du jiffa\u010b\u010bja dan l-atte\u0121\u0121jament malinn.<\/p>\n<p>Jason Azzopardi qed ikun strumentali fil-kxif ta&#8217; aktar borom dwar il-ka\u017c ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. I\u017cda g\u0127al Adrian Delia jkun jaqbel jekk Jason Azzopardi ji\u0121i skreditat.<\/p>\n<p>Il-politika tal-konvenjenza bi sserra\u0127 fuq it-<em>trolling<\/em> u l-i\u017colament tal-kriti\u010bi qed jidhru g\u0127al darb&#8217;o\u0127ra b\u0127ala sintomu tal-indifferenza g\u0127all-kaw\u017ca tal-\u0121ustizzja fil-ka\u017c tal-qtil ta&#8217; \u0121urnalista.<\/p>\n<p>Dawn ma jitg\u0127allmu qatt. Sa\u0127ansitra anki meta nitkexkxu nisimg\u0127u le\u0127en il-qattiel jitkellem dwar politi\u010bi li j\u0127affulu triqtu, dawn l-istess politi\u010bi jibqg\u0127u konvinti li huma allat \u017cg\u0127ar u li mhux possibbli g\u0127alihom li ji\u017cbaljaw.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma \u0127assejt ebda sodisfazzjon jien u nisma&#8217; l-le\u0127en rekordjat ta&#8217; Yorgen Fenech jikkonsla li hemm biss ftit eluf ta&#8217; &#8220;iddisprati\u201d li jisg\u0127obbihom g\u0127all-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. Il-kelma \u201ciddisprati\u201d u kliem o\u0127ra simili b\u0127al \u201cindannati\u201d, \u201cimdejjqin\u201d, \u201ciffissati\u201d (kliem li ta&#8217; sikwit jkunu kwalifikati b&#8217;dak in-numru proverbjali Malti li jfisser nuqqas ta&#8217; rilevanza: \u201cerba\u2019 iddisprati, erba\u2019 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":87241,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87244\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=87244"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87244\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":87249,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87244\/revisions\/87249\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87241\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=87244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=87244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=87244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}