{"id":87662,"date":"2020-02-21T15:04:12","date_gmt":"2020-02-21T14:04:12","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=87662"},"modified":"2020-02-22T00:15:30","modified_gmt":"2020-02-21T23:15:30","slug":"reazzjoni-sproporzjonata","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/02\/reazzjoni-sproporzjonata\/","title":{"rendered":"Reazzjoni sproporzjonata"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-87646\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed.jpg\" alt=\"\" width=\"781\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed-200x154.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed-300x230.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed-400x307.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed-600x461.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed-768x590.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/bed.jpg 781w\" sizes=\"(max-width: 781px) 100vw, 781px\" \/> Glenn Bedingfield illum xehed fl-inkjesta dwar l-assassinju ta&#8217; Daphne Caruana Galizia.<\/p>\n<p>Wara sentejn ta&#8217; kundanni minn madwar id-dinja, ta&#8217; filmati, kotba, artikli u dokumentarji lkoll b&#8217;anali\u017ci o\u0121\u0121ettiva ta&#8217; dak kollu li se\u0127\u0127 f&#8217;Malta fis-snin ta&#8217; qabel se\u0127\u0127 il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia u ta&#8217; dak kollu li se\u0127\u0127 minn dakinhar tal-assassinju, ta&#8217; \u017cjarat minn delegazzjonijiet barranin, ta&#8217; ambaxxati rritati, ta&#8217; ri\u017coluzzjonijiet kundannatorji \u2026 wara dan kollu, Glenn Bedingfield, il-Partit Laburista u l-gvern li jirrappre\u017centa ma wrew ebda ndiema. Mhux talli m&#8217;g\u0127andhom ebda ndiema, i\u017cda lanqas biss g\u0127andhom il-\u0127ila jinteb\u0127u li fin-natura tag\u0127hom l-argumenti li ta&#8217; sikwit i\u0121ibu huma \u0121ustifikazzjonijiet ta&#8217; assassinju li huma jg\u0127idu li ma kellhom xejn x&#8217;jaqsmu mieg\u0127u.<\/p>\n<p>Glenn Bedingfield ried jinstema&#8217; b\u0127allikieku kien xi Isaac Newton meta stqarr li &#8220;kull azzjoni \u0121\u0121ib mag\u0127ha reazzjoni&#8221;. Madankollu kien aktar qiesu Shylock imserdaq meta tkellem dwar dak li sejja\u0127 b\u0127ala g\u0127ajn g\u0127al g\u0127ajn, hu u jinsisti dwar dak li &#8211; skont hu &#8211; kien se\u0127\u0127. Skont hu, Daphne kienet \u201cattakkat\u201d lilu u lil o\u0127rajn u g\u0127aldaqstant ta lilu nnifsu u lil \u0127addie\u0127or il-jedd biex isir kontro-attakk fuqha.<\/p>\n<p>I\u017cda din l-interpretazzjoni perversa tat-teorija fi\u017cika ta&#8217; Newton g\u0127andha l-problemi tag\u0127ha.<\/p>\n<p>Nibdew biex, Glenn Bedingfield ma \u0121abx l-i\u010bken prova dwar dak li huwa sejja\u0127 b\u0127ala &#8220;attakk&#8221; fuqu u, hu u jipperora fl-inkjesta, g\u0127amel riferenza g\u0127al &#8220;attakk&#8221; fuq bintu. Aktar tard fis-seduta, Therese Comodini Cachia qrat il-kitba suppost offensiva li dwarha kien \u0127a g\u0127alih u din il-kitba rri\u017culta li kienet biss riferenza \u0127afifa g\u0127aliha fil-kuntest ta&#8217; kitba o\u0127ra li fiha Daphne kienet ikkritikat l-im\u0121ieba tieg\u0127u u mhux ta&#8217; bintu.<\/p>\n<p>It-tieninett, Daphne Caruana Galizia\u00a0 &#8211; b&#8217;kuntrast ma&#8217; Glenn Bedingfield &#8211; ma kienitx taqla&#8217; l-paga tag\u0127ha ming\u0127and il-gvern, ma kienitx kandidata fl-elezzjoni \u0121enerali, ma kienitx tfittex i\u010b-\u010bap\u010bip, ma kienitx uffi\u010bjal pubbliku u ma kienitx fil-politika. G\u0127aldaqstant ma jistg\u0127u qatt isiru l-paraguni dwar il-kontabilit\u00e0 ta\u017c-\u017cew\u0121 na\u0127at u l-iskrutinju li jkun mistenni li jsir fuq politiku ma jista&#8217; qatt isir ukoll bl-istess qies fuq \u0121urnalista.<\/p>\n<p>It-tielet, l-esperjenza storika turina li \u0121urnalista li ta\u0127dem g\u0127al rasha (jew anki ma&#8217; o\u0127rajn) hi \u0127afna aktar vulnerabbli g\u0127all-vjolenza milli qatt jista&#8217; jkun politiku ta&#8217; partit li jkun qieg\u0127ed fil-gvern. Jekk Glenn Bedingfield jidhirlu li kien g\u0127amel lil Daphne l-istess \u0127a\u0121a li kienet g\u0127amlet lilu, ser ikollu jispjega il-g\u0127ala hu g\u0127adu mimli bil-g\u0127omor filwaqt li hi spi\u010b\u010bat biex in\u0127asditilha \u0127ajjitha. Ma nafx kemm il-darba tkellimna dwar din il-kwistjoni. I\u017cda jekk qatt kien hemm b\u017conn prova li l-istat Malti wera&#8217; indifferenza totali g\u0127as-sigurt\u00e0 tal-\u0121urnalisti u li kien ostili partikolarment fil-konfront ta&#8217; Daphne Caruana Galizia, din il-prova u din ir-realt\u00e0 qed ng\u0127ixuhom fil-pre\u017cent. Il-gvern g\u0127adu sal-lum juri indifferenza g\u0127as-sigurt\u00e0 tal-\u0121urnalisti u g\u0127adu ostili lejn Daphne Caruana Galizia. Sal-lum g\u0127adhom jitkellmu dwarha bl-istess mod kif kienu jitkellmu dwarha fl-img\u0127oddi. U mhux billi jibqg\u0127u ji\u010b\u0127du li l-kampanji konsistenti u t-tixwix tag\u0127hom \u0127olqu ambjent li kien stieden it-twettiq tal-assassinju tag\u0127ha.<\/p>\n<p>B\u0127al kull xhud ie\u0127or li xehed qablu, Glenn Bedingfield qal li jiddispja\u010bih li nqatlet Daphne Caruana Galizia. I\u017cda dan id-dispja\u010bir \u010bertament ma kienx wie\u0127ed sin\u010bier u dan deher \u010bar meta ntwerew ritratti ta&#8217; strixxuni bil-kliem \u201cfejn hu l-laptop?\u201d, liema strixxuni ddendlu madwar Malta kollha ftit wara li fil-blog tieg\u0127u kien insinwa li l-membri tal-familja ta&#8217; Daphne ma ridux jirrilaxxjaw il-<em>laptops<\/em> tag\u0127ha biex ja\u0127bu l-kuntest veru tal-qtil ta&#8217; ommhom. B&#8217;kitba b\u0127al din, m&#8217;g\u0127amel xejn \u0127lief implika li Daphne Caruana Galizia kienet inqatlet mill-membri tal-familja tag\u0127ha stess. B&#8217;dik il-kitba, proprju dan hu li ried ifisser anki jekk illum dan \u010ba\u0127du.<\/p>\n<p>Lill-bord tal-inkjesta, Glenn Bedingield qallu li hu ma kellu x&#8217;jaqsam xejn ma&#8217; dawn l-istrixxuni, i\u017cda stenna li kien ser je\u0127el hu min\u0127abba dak li kien kiteb fil-blog tieg\u0127u. Lill-qorti qalilha \u201c\u0127a ne\u0127el jien&#8221;. Seta&#8217; jifhem il-g\u0127ala n-nies rabtu l-istrixxuni ma&#8217; dak li kien kiteb fil-blog tieg\u0127u u ma kellux b\u017conn lill-qorti biex ji\u0121i m\u0121ieg\u0127el jinteba\u0127 b&#8217;din ir-rabta li kien hemm bejn dak li kien kiteb, bejn it-tixwix li tqanqal bis-sa\u0127\u0127a tal-kitbiet tieg\u0127u u l-konsegwenzi diretti fuq l-im\u0121ieba ta&#8217; \u010berti persuni li hu jg\u0127id li ma jafhomx. Seta&#8217; jinteba\u0127 bil-kaw\u017ca u bl-effett spe\u010bjalment g\u0127aliex il-kaw\u017ca kien mexxiha proprju hu u l-effett segwa ftit wara. Fil-blog tieg\u0127u huwa kien kiteb \u2018fejn hu l-laptop?\u2019 u persuni mhux mag\u0127rufa \u0127ar\u0121u ji\u0121ru fit-toroq biex idendlu strixxuni b&#8217;din il-mistoqsija miktuba fuqhom. U fl-istess waqt \u0127are\u0121 bl-insinwazzjoni li l-membri tal-familja ta&#8217; Daphne kienu qed ja\u0127bu l-verit\u00e0 dwar il-qtil tag\u0127ha. L-istess insinwazzjoni li kienu huma li qatluha.<\/p>\n<p>Je\u0127tie\u0121 li niftakru li min kien jaqra&#8217; l-blog ta&#8217; Bedingfield, kien qed jaqra&#8217; blog ta&#8217; uffi\u010bjal imla\u0127\u0127aq tal-gvern, ta&#8217; membru parlamentari tan-na\u0127a tal-gvern, ta&#8217; persuna li jmur g\u0127all-btajjel mal-prim ministru u ta&#8217; personalit\u00e0 fix-xena tax-xandir tal-Labour li bosta segwa\u010bi tal-Partit laburista jqisuh b\u0127ala portavu\u010bi tal-gvern li j\u0121orr mieg\u0127u l-awtorit\u00e0. X&#8217;inhi r-ra\u0121uni li Glenn Bedingfield ma ra ebda rabta bejn l-attakki ta&#8217; kuljum, id-disprezz sproporzjonat, il-\u0127dura li biha huwa pin\u0121a lil Daphne Caruana Galizia u r-reazzjoni ta&#8217; \u010berti persuni li kienu fehmu li ng\u0127ataw il-lala biex joqtluha? Huwa qal li ma jara l-ebda rabta. Imma nafu e\u017catt dak li jkun g\u0127addej minn mo\u0127\u0127u: \u201c\u0127a ne\u0127el jien.\u201d U bir-ra\u0121un kollu. Fil-fatt Glenn Bedingfield din ir-rabta jaraha \u010bara u tonda. U jaf li, kieku kellu jammetti li te\u017cisti rabta u jistqarr li ma kienx apprezza kemm setg\u0127u jkunu serji l-konsegwenzi tal-im\u0121ieba tieg\u0127u, kien ikollu jerfa&#8217; mi\u017cura ta&#8217; responsabbilt\u00e0.<\/p>\n<p>I\u017cda &#8211; ma tarax! &#8211; Bedingfield ma jista&#8217; qatt jammetti li hu u l-partit tieg\u0127u b&#8217;xi mod kienu \u017cbaljaw. G\u0127ax meta dawn ji\u0121u kritikati, ibqg\u0127u \u010berti li ser jilg\u0127abuha tal-vittmi u jwa\u0127\u0127lu fin-\u201cNazzjonalisti\u201d. Din hi r-ra\u0121uni l-g\u0127ala Glenn Bedingfield (kif ukoll ix-xhieda Laburisti kollha li xehdu din il-\u0121img\u0127a) m&#8217;g\u0127andhomx il-kura\u0121\u0121 li jitfg\u0127u \u0127arsithom f&#8217;g\u0127ajnejn il-membri tal-familja ta&#8217; Daphne hekk kif ig\u0127addu minn quddiemhom huma u jersqu lejn il-pedana tax-xhieda. Mhux ser i\u0127allu lilhom infushom i\u0127ossu l-i\u010bken indiema. Jekk i\u0127ossu l-indiema, jkun je\u0127tie\u0121 li jirrikonoxxuha. U jekk jirrikonoxxuha, ikollhom ukoll jammettu li r-reazzjoni tag\u0127hom g\u0127all-kritika ta&#8217; Daphne Caruana Galizia kienet wa\u0127da sproporzjonata, selva\u0121\u0121a, awtoritarja u wa\u0127da li ma taqbel xejn mal-ispirtu tad-demokrazija.<\/p>\n<p>Kull darba li wie\u0121bu g\u0127al dak li huma fehmu \u017cbaljatament b\u0127ala &#8220;attakki&#8221;, g\u0127amlu dan ming\u0127ajr ma&#8217; \u0121abu argumenti sodi. Illum Glenn Bedingfield irrepeta kemm il-darba l-kliem \u201cg\u0127ax hi hekk g\u0127amlitli\u201d. Kien xog\u0127ol Daphne Caruana Galizia b\u0127ala \u0121urnalista li tikxef il-medjokrit\u00e0, l-korruzzjoni, il-\u0127mie\u0121, is-superfi\u010bjalit\u00e0, ir-reg\u0127ba u l-inkompetenza fl-amministrazzjoni pubblika. Huwa minnu li dawk li fl-amministrazzjoni pubblika huma medjokri, korrotti, ma\u0127mu\u0121in, superfi\u010bjali, rg\u0127iba u nkompetenti kienu &#8220;mwe\u0121\u0121g\u0127in&#8221; b&#8217;dak li kienet tikteb fuqhom. I\u017cda l-verit\u00e0 hi li dak li kienet tikteb dwarhom kien kollu minnu u l-kritika tag\u0127ha kien messha \u0121ieg\u0127lithom i\u0121ibu ru\u0127\u0127om a\u0127jar b\u0127ala uffi\u010bjali pubbli\u010bi. Jew jekk ma kellhomx il-\u0127ila li jikkore\u0121u l-im\u0121ieba tag\u0127hom, li jwarrbu biex posthom jie\u0127duh persuni li g\u0127andhom \u0127iliet a\u0127jar milli g\u0127andhom huma. I\u017cda nies b\u0127al dawn m&#8217;g\u0127andhom ebda inklinazzjoni li jippruvaw jirran\u0121aw l-im\u0121ieba tag\u0127hom g\u0127aliex l-interess tag\u0127hom huwa biss is-setg\u0127a politika. U g\u0127aldaqstant, talli &#8220;we\u0121\u0121g\u0127athom&#8221;, lil Daphne riedu jpattuhielha b&#8217;we\u0121g\u0127at fil-konfront tag\u0127ha.<\/p>\n<p>\u0120urnalista ta&#8217; kalibru mog\u0127nija b&#8217;pinna e\u010b\u010bellenti u b&#8217;\u0127iliet investigattivi b\u0127alma kienet Daphne ma setg\u0127et qatt tkun mixlija b&#8217;medjokrit\u00e0 jew b&#8217;korruzzjoni g\u0127aliex kienet mara integra. Ma setg\u0127et qatt ti\u0121i mixlija b&#8217;superfi\u010bjalit\u00e0, b&#8217; nuqqas ta&#8217; di\u010benza, b&#8217;reg\u0127ba jew b&#8217;nuqqas ta&#8217; kompetenza. U g\u0127aldaqstant infexxew f&#8217;tg\u0127ajjir kontriha. Tg\u0127ajjir li w\u0127ud mis-segwa\u010bi tag\u0127hom xorbuh f&#8217;mo\u0127\u0127hom, g\u0127amluh tag\u0127hom u pin\u0121ewha b\u0127allikieku kienet xi mostru.<\/p>\n<p>Daphne kienet a\u017c\u017cardat tikkritika u kienet tforni lill-qarrejja tag\u0127ha b&#8217;fatti investigati u bi provi f&#8217;idejha. U ma wi\u010b\u010bha sabet il-mibg\u0127eda, l-\u0127dura, il-gideb, il-vjolenza u t-tixwix. U kien hemm ukoll min fehem li ng\u0127ataw il-lala biex joqtluha bl-impunit\u00e0 kollha.<\/p>\n<p>Bis-sa\u0127\u0127a ta&#8217; din l-inkjesta, ng\u0127atat l-opportunit\u00e0 lil persuni b\u0127al Glenn Bedingfield li jiffa\u010b\u010bjaw il-verit\u00e0 dwar dak li kellhom il-\u0127ila li jwettqu, li jispjegaw il-kuntest ta&#8217; dak li wettqu, li juru ndiema, li jisku\u017caw ru\u0127\u0127om u li jitolbu l-ma\u0127fra ming\u0127and dawk li tant sofrew min\u0127abba l-im\u0121ieba tag\u0127hom. Daphne m&#8217;g\u0127adhiex mag\u0127na i\u017cda l-membri tal-familja tag\u0127ha g\u0127adhom mimlijin bil-g\u0127omor u kienu pre\u017centi waqt is-smieg\u0127 tax-xhieda tul l-inkjesta. Kien hu li g\u0127adda minn quddiemhom. Glenn Bedingfield (u o\u0127rajn b\u0127alu li xehdu fl-inkjesta) li kieku ried seta&#8217; spjega li hu qatt ma kien g\u0127addielu minn mo\u0127\u0127u li t-tixwix tieg\u0127u seta&#8217; jwassal biex tinqatel persuna u li kieku dan fehmu mill-bidu nett, kien ira\u017c\u017can it-ton ta&#8217; kitbietu. I\u017cda llum Glenn Bedingfield ippre\u017centa kopji ta&#8217; dak li Daphne kienet kitbet dwaru. Min jaf x&#8217;ried jipprova b&#8217;din il-mossa? Hu g\u0127adu mimli bil-g\u0127omor u hi nqerdet minn wi\u010b\u010b id-dinja.<\/p>\n<p>X&#8217;kien allura r-ri\u017cultat ta&#8217; kitbietha? Li kienet stiednet il-qtil tag\u0127ha stess g\u0127ax kitbet dwaru? Jaqaw Glenn Bedingfield qed jg\u0127id li Daphne kien \u0127aqqha li tinqatel?<\/p>\n<p>Ibqg\u0127u \u010berti li din il-kitba Glenn Bedingfield ser iqisha b\u0127ala attakk kontra tieg\u0127u. Ma \u0121ara&#8217; xejn.<\/p>\n<p>Jien insejj\u0127ilha reazzjoni \u00e0 la Newton.<\/p>\n<p>It-twe\u0121iba hi fl-affermattiv.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Glenn Bedingfield illum xehed fl-inkjesta dwar l-assassinju ta&#8217; Daphne Caruana Galizia. Wara sentejn ta&#8217; kundanni minn madwar id-dinja, ta&#8217; filmati, kotba, artikli u dokumentarji lkoll b&#8217;anali\u017ci o\u0121\u0121ettiva ta&#8217; dak kollu li se\u0127\u0127 f&#8217;Malta fis-snin ta&#8217; qabel se\u0127\u0127 il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia u ta&#8217; dak kollu li se\u0127\u0127 minn dakinhar tal-assassinju, ta&#8217; \u017cjarat minn delegazzjonijiet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":87647,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87662\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=87662"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87662\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":87669,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87662\/revisions\/87669\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87647\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=87662"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=87662"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=87662"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}