{"id":88805,"date":"2020-04-02T13:22:07","date_gmt":"2020-04-02T11:22:07","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=88805"},"modified":"2020-04-02T16:42:06","modified_gmt":"2020-04-02T14:42:06","slug":"prova-ohra-li-tal-labour-illegalment-gabru-informazzjoni-bil-ghan-li-jimmanipulaw-ir-rieda-tal-votanti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/04\/prova-ohra-li-tal-labour-illegalment-gabru-informazzjoni-bil-ghan-li-jimmanipulaw-ir-rieda-tal-votanti\/","title":{"rendered":"Prova o\u0127ra li tal-Labour illegalment \u0121abru informazzjoni bil-g\u0127an li jimmanipulaw ir-rieda tal-votanti"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Il-Kummissjoni Elettorali g\u0127andha f’idejha database<\/em> tal-votanti u din tinkludi fiha nformazzjoni li ma tixxandarx fil-Gazzetta tal-Gvern kull darba li jin\u0127are\u0121 re\u0121istru \u0121did tal-votanti. Fid-database<\/em> ikun hemm ma\u0127\u017cunin id-dettalji ta’ ismijiet, ta’ indirizzi u ta’ numri tal-karta tal-identit\u00e0 flimkien mal-kaxxi tal-voti u postijiet tal-votazzjoni rilevanti. Din id-database<\/em> tintu\u017ca biex ikunu jistg\u0127u jitmexxew l-elezzjonijiet u tinkludi informazzjoni sensittiva \u0127afna ta’ natura privata.<\/p>\n

Din id-database<\/em>, il-Kummissjoni Elettorali tg\u0127addi kopja tag\u0127ha lill-partiti politi\u010bi sabiex dawn ikunu f’po\u017cizzjoni a\u0127jar li je\u017cer\u010bitaw kontroll. Qed nitkellmu hawn fuq madwar 370,000 entry<\/em> f’pajji\u017c li fih id-differenza bejn partit u ie\u0127or taf tkun ta’ 1,800 vot biss. Il-partiti politi\u010bi g\u0127andhom kull interess li ji\u017cguraw li l-informazzjoni ma\u0127\u017cuna fid-database<\/em> tkun wa\u0127da veritiera u g\u0127andhom kull in\u010bentiv li ji\u017cguraw li l-informazzjoni dwar votanti li x’aktarx ser jivvotaw lill-partit avversarju tkun wa\u0127da korretta. B’dan il-mod, i\u017c-\u017cew\u0121 avversarji jkunu jistg\u0127u jag\u0127mlu l-g\u0127assa fuq xulxin.<\/p>\n

Din is-sitwazzjoni \u0121\u0121ib mag\u0127ha \u010berti problemi u l-li\u0121i dwar il-protezzjoni tad-data,<\/em> li tfasslet biex dawn il-problemi kemm jista’ jkun jitnaqqsu, timponi \u010berti limiti dwar l-u\u017cu li jista’ jsir ta’ din l-informazzjoni. Ji\u0121ifieri l-u\u017cu g\u0127andu jkun wie\u0127ed limitat g\u0127all-iskop miftiehem minn qabel ma’ dawk li isimhom jinstab imni\u017c\u017cel fid-database.<\/em><\/p>\n

G\u0127aldaqtant l-informazzjoni ma\u0127\u017cuna ma tistax ti\u0121i w\u017cata jekk mhux g\u0127all-iskop li g\u0127alih tkun in\u0121abret.<\/p>\n

Il-li\u0121i tipprovdi wkoll dwar dak li g\u0127andu jsir biex l-informazzjoni ma\u0127\u017cuna tibqa’ bla mittiefsa u biex din l-informazzjoni ma tispi\u010b\u010bax f’idejn min ikollu intenzjonijiet li jabbu\u017ca. Il-li\u0121i wkoll tg\u0127abbi \u010berti responsabbiltajiet fuq dawk li huma fid-dmir li j\u0127arsu lil din l-informazzjoni minn dan ir-riskju u dwar x’konsegwenzi jkollhom jiffa\u010b\u010bjaw kemm il-darba jonqsu minn dmirijiethom.<\/p>\n

Il-li\u0121i wkoll tirregola dak li g\u0127andu jsir b’informazzjoni ma\u0127\u017cuna li ma jkunx hemm aktar \u0127tie\u0121a g\u0127aliha jew li jkun skada t-terminu tag\u0127ha: f’dan il-ka\u017c il-li\u0121i tipprovdi li din l-informazzjoni g\u0127andha tinqered u li din m’g\u0127andhiex tin\u017camm f’postijiet fejn ikun jista’ jsir u\u017cu lle\u0121ittmu minnha.<\/p>\n

Jidher li l-informazzjoni ma\u0127\u017cuna li kienet \u0121iet mg\u0127oddija lill-Partit Laburista qabel l-elezzjoni tal-2013 kienet \u0121iet abbu\u017cata. Ma tridx tkun g\u0127aref wisq biex tinteba\u0127 g\u0127aliex.<\/p>\n

Sid il-kumpannija C-Planet IT Solutions,<\/em> li isimha nkixef il-biera\u0127,<\/a> huwa\u00a0 Joseph Zrinzo u din titmexxa’ mir-ra\u0121el ta’ bintu. Joseph Zrinzo huwa missier is-Segretarju Parlamentari Stefan Zrinzo Azzopardi. Meta, qabel l-elezzjoni tal-2013, din id-database<\/em> \u0121iet mg\u0127oddija lill-Partit Laburista, Stefan Zrinzo Azzopardi kien il-President tal-Partit Laburista u uffi\u010bjal g\u0127oli fl-uffi\u010b\u010bju elettorali tal-partit.<\/p>\n

Id-database<\/em> hi wa\u0127da li tkopri l-pajji\u017c kollu u x’aktarx ma kienitx f’idejn C-Planet<\/em> g\u0127all-u\u017cu personali ta’ Stefan Zrinzo Azzopardi li, b\u0127ala kandidat, jikkontesta fuq \u010berti n\u0127awi tal-pajji\u017c u mhux fuq il-pajji\u017c kollu.<\/p>\n

Wie\u0127ed jista’ ra\u0121jonevolment jassumi li C-Planet<\/em> kienet qdiet il-\u0127ti\u0121ijiet tal-Partit Laburista u x’aktarx hekk g\u0127adha qed tag\u0127mel sal-lum.<\/p>\n

In\u0127oss li g\u0127andi nemfasizza li l-prin\u010bipju tal-li\u0121i hu li l-informazzjoni li tkun in\u0127a\u017cnet tista’ biss ti\u0121i w\u017cata g\u0127all-iskop li g\u0127alih tkun in\u0121abret u li, jekk dan l-iskop jinbidel, l-informazzjoni jkun je\u0127tie\u0121 li tin\u0121abar mill-\u0121did u jkun je\u0127tie\u0121 ukoll li jkun hemm il-kunsens tal-persuni li dwarhom tkun in\u0127a\u017cnet l-informazzjoni jew inkella tal-awtorit\u00e0 tal-li\u0121i.<\/p>\n

M’hemmx dubju li, minn dakinhar li l-Kummissjoni Elettorali \u0121abret u \u0127a\u017cnet din l-informazzjoni, sa dakinhar li l-istess informazzjoni sabet ru\u0127\u0127a fis-servers<\/em> ta’ C-Planet, <\/em>dan l-iskop inbidel. Dan jammonta g\u0127al ksur tal-li\u0121i. I\u017cda mhux biss. L-iskop jidher li nbidel bil-g\u0127an li ti\u0121i manipulata l-intenzjoni tal-votant. Manipulazzjoni li \u010bertament qatt ma kien ser ikollha l-kunsens tal-votant jew il-protezzjoni tal-li\u0121i.<\/p>\n

Id-database<\/em> tal-Kummissjon Elettorali ntu\u017cat biex twa\u0127\u0127ad informazzjoni dwar votanti li kellha f’idejha l-istess Kummissjoni ma’ informazzjoni dwar dawn l-istess persuni li ttie\u0127det minn databases<\/em> o\u0127rajn b\u0127al, per e\u017cempju, n-numri telefoni\u010bi tal-votanti, liema informazzjoni m’hix parti mid-database<\/em> tal-Kummissjoni Elettorali. Dan ma jistax \u0127lief ifisser li \u0121aladarba din l-informazzjoni \u017cdiedet ma’ dik li kienet di\u0121\u00e0 n\u0127a\u017cnet elettronikament, inbidel l-iskop ori\u0121inali li g\u0127alih il-Kummissjoni Elettorali kienet \u0121abritu. L-informazzjoni twa\u0127\u0127det ma’ informazzjoni o\u0127ra minn databases<\/em> li ma kellhiex tkun f’idejn l-Partit Laburista.<\/p>\n

Biex tkompli tg\u0127aqad, tal-Labour komplew \u017ciedu l-informazzjoni li kellhom f’idejhom dwar liema partit x’aktarx kienu ser jivvutaw dawk li fl-elezzjoni tal-2013 isimhom kien \u0121ie kwalifikat b\u0127ala “Laburist” jew “Nazzjonalist”. Dan ukoll jammonta g\u0127al tibdil fl-iskop ori\u0121inali. I\u017cda l-iktar kwistjoni li hi ta’ rilevanza li dwar il-mod li bih in\u0121abret din l-informazzjoni u dwar kif din l-informazzjoni \u0121iet mg\u0127oddija minn g\u0127arbiel biex ti\u0121i \u017cgurata l-korrettezza tag\u0127ha.<\/p>\n

Ejjew ma nkunux in\u0121enwi. Din l-informazzjoni tal-Labour ma kienux akkwistawha biex iqieg\u0127duha fi gwarni\u010b u jdendluha mal-\u0127ajt tad-do\u010b\u010ba e\u017cekuttiva ta’ Joseph Muscat. Kienu qed ju\u017cawha. U w\u017cawha.<\/p>\n

Ag\u0127tu daqqa t’g\u0127ajn lejn dak li kont ktibt f’dan il-blog f’Marzu tal-2018<\/a> fil-kuntest tal-istejjer li kienu xxandru fis-sens li, qabel l-elezzjoni tal-2013, Alexander Nix ta’ Cambridge Analytica<\/em> kien iltaqa’ ma’ tal-Partit Nazzjonalista (u dawn kienu bg\u0127atuh jixxejjer) u li x’aktarx dan kien \u0127adem g\u0127all-Partit Laburista. Din l-istorja kienet \u0121iet konfermata minn diversi g\u0127ejjun.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jiena kont ktibt li \u201cdriving app\u201d<\/em> li kien qed ji\u0121i reklamat mill-Partit Laburista g\u0127al dawk li ju\u017caw il-Facebook<\/em> kien xhieda tal-fatt li tal-Labour kienu qed ju\u017caw l-istess metodi ta’ Cambridge Analytica<\/em> u ta’ dawk li mexxew il-kampanja elettorali ta’ Donald Trump: ji\u0121ifieri li ji\u0121bru u jg\u0127arblu l-informazzjoni bil-g\u0127an li jkunu jafu dejjem aktar dwar il-psikolo\u0121ija tal-votanti u biex b’hekk ikunu f’po\u017cizzjoni a\u0127jar li jitimg\u0127uhom bi propaganda personalizzata permezz tal-media so\u010bjali – b’mod partikolari permezz tal-Facebook<\/em> – biex b’hekk dawn jit\u0127ajjru jag\u0127tu l-appo\u0121\u0121 tag\u0127hom lil dawk il-politi\u010bi li jkunu qed jistag\u0127duhom.<\/p>\n

Int tkun ming\u0127alik li qieg\u0127ed te\u017cer\u010bita r-rieda tieg\u0127ek f’elezzjoni \u0127ielsa u \u0121usta meta fil-fatt tkun qed ti\u0121i manipulat mill-informazzjoni mxandra fuq il-Facebook.<\/em><\/p>\n

M’g\u0127andniex xi ng\u0127idu, tal-Labour dan kollu ji\u010b\u0127duh.<\/a> I\u017cda l-fatti juru mod ie\u0127or u l-istorja dwar din il-kumpannija li kellha f’idejha din l-informazzjoni u li x’aktarx qdiet lill-Partit Laburista, kompliet \u0127awwdet il-borma. Storja li kompliet t\u0127awwar il-provi li di\u0121a je\u017cistu li tal-Labour illegalment \u0121abru nformazzjoni bil-g\u0127an li jimmanipulaw ir-rieda tal-votanti. Il-fatt li din l-informazzjoni kienet g\u0127adha fil-pussess tag\u0127hom sa meta nkixfu l-\u0121img\u0127a li g\u0127addiet, turi li tal-Labour g\u0127adhom g\u0127addejjin b’din l-attivit\u00e0 illegali.<\/p>\n

C-Planet<\/em> g\u0127amlu l-almu tag\u0127hom biex i\u010bekknu l-importanza ta’ din l-istorja g\u0127aliex l-informazzjoni kienet wa\u0127da “skaduta”. Dawn di\u0121\u00e0 qed jiksru l-li\u0121i jekk, wara li issa g\u0127addew 7 snin, f’idejhom g\u0127ad g\u0127andhom informazzjoni “skaduta”. Informazzjoni personali sensittiva li g\u0127o\u0121obhom iperr\u010buha online<\/em> li seta’ jil\u0127aqha kul\u0127add ming\u0127ajr xkiel ta’ sigurt\u00e0, ming\u0127ajr protezzjoni tal-password<\/em> u bi ksur sfa\u010b\u010bat tar-regolamenti tad-data protection<\/em> li, mill-2013 ‘l hawn, komplew isiru aktar iebsin. Dan kien kollu a\u0121ir illegali i\u017cda x’aktarx ma kienx parti mill-pjan biex ti\u0121i manipulata r-rieda tal-votanti. Dawn inqabdu g\u0127aliex tant huma dilettanti li din l-informazzjoni g\u0127o\u0121obhom iperr\u010buha online<\/em> ming\u0127ajr ebda protezzjoni. Dan kien ka\u017c b\u0127al dak tal-\u0127alliel li tant kien dara’ jisraq ming\u0127ajr ma jinqabad li, hekk kif beda’ jittraskura, spi\u010b\u010ba biex inqabad!<\/p>\n

Il-Kummissarju tad-Data Protection<\/em> g\u0127andu jinvestiga dan il-ka\u017c kif di\u0121\u00e0 ddikjara li bi \u0127siebu jag\u0127mel. Je\u0127tie\u0121 li ju\u017ca’ s-setg\u0127at tieg\u0127u biex issir tfittxija fl-uffi\u010b\u010bji ta’ C-Planet<\/em>, biex ji\u0121u mg\u0127arbla s-servers<\/em> tag\u0127hom u sabiex jivverifika dwar il-mod kif din l-informazzjoni \u0121iet fil-pussess tag\u0127hom. Sal-2013 il-partiti politi\u010bi kienu e\u017centati minn xi regolamenti. I\u017cda C-Planet<\/em> la qatt kienet u mhix partit politiku.<\/p>\n

Xi \u0127add fil-Partit Laburista kiser il-li\u0121i u g\u0127adda l-informazzjoni lil C-Planet<\/em> u je\u017cisti suspett ra\u0121jonevoli li min g\u0127adda l-informazzjoni issa g\u0127andu l-kariga ta’ segretarju parlamentari fil-gvern ta’ Robert Abela.<\/p>\n

Robert Abela il-biera\u0127 stqarr li, ta\u0127t il-gvern tieg\u0127u, ser issaltan is-saltna tad-dritt.<\/p>\n

Issa naraw.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Il-Kummissjoni Elettorali g\u0127andha f’idejha database tal-votanti u din tinkludi fiha nformazzjoni li ma tixxandarx fil-Gazzetta tal-Gvern kull darba li jin\u0127are\u0121 re\u0121istru \u0121did tal-votanti. Fid-database ikun hemm ma\u0127\u017cunin id-dettalji ta’ ismijiet, ta’ indirizzi u ta’ numri tal-karta tal-identit\u00e0 flimkien mal-kaxxi tal-voti u postijiet tal-votazzjoni rilevanti. Din id-database tintu\u017ca biex ikunu jistg\u0127u jitmexxew l-elezzjonijiet u tinkludi informazzjoni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":88798,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88805\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=88805"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88805\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":88811,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88805\/revisions\/88811\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88798\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=88805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=88805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=88805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}