{"id":93392,"date":"2020-07-30T11:24:06","date_gmt":"2020-07-30T09:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=93392"},"modified":"2020-07-30T15:34:14","modified_gmt":"2020-07-30T13:34:14","slug":"id-dnub-tan-nisel-ta-varist","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/07\/id-dnub-tan-nisel-ta-varist\/","title":{"rendered":"Id-dnub tan-nisel ta&#8217; Varist"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"size-full wp-image-93387\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/evarist_bartolo_joseph_muscat.png\" alt=\"\" width=\"684\" height=\"407\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/evarist_bartolo_joseph_muscat-200x119.png 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/evarist_bartolo_joseph_muscat-300x179.png 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/evarist_bartolo_joseph_muscat-400x238.png 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/evarist_bartolo_joseph_muscat-600x357.png 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/evarist_bartolo_joseph_muscat.png 684w\" sizes=\"(max-width: 684px) 100vw, 684px\" \/><\/p>\n<p>Ix-xhieda li Evarist Bartolo ta dan l-a\u0127\u0127ar quddiem il-bord tal-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia fakkarni mhux ftit fil-qrara pubblika li kien g\u0127amel quddiem Tim Sebastian. Bi kliemu re\u0121a&#8217; stieden is-sarka\u017cmu, l-istmerrija, x-xetti\u010bi\u017cmu u xi ftit tal-umori\u017cmu wkoll.<\/p>\n<p>I\u017cda bi \u0127siebni niffoka biss fuq l-ipokresija.<\/p>\n<p>Evarist Bartolo stqarr li Keith Schembri kellu setg\u0127a qawwija \u0127afna u li dan il-fatt m&#8217;g\u0127amel \u0121id lil \u0127add \u0127lief lil\u00a0 Keith Schembri. Fit-teorija, s-setg\u0127a ta&#8217; bla limitu x&#8217;aktarx to\u0127loq il-problemi. I\u017cda l-kwistjoni ma kienitx din, tafux. Il-kwistjoni m&#8217;hix dwar is-setg\u0127at qawwija li kellu Keith Schembri i\u017cda dwar il-mod li bi\u0127 abbu\u017ca minn dawn is-setg\u0127at.<\/p>\n<p>Il-problema tikkon\u010berna d-delitti kriminali li dan allegatament wettaq waqt li kien fil-kariga, l-korruzzjoni, t-tix\u0127im, il-kxif ta&#8217; sigrieti tal-istat, in-namrar mal-kriminali, l-<em>insider trading<\/em>, l-impjiegi llegali mal-gvern, l-abbu\u017c tal-awtorit\u00e0, l-influwenza lle\u010bta u l-allegat involviment tieg\u0127u f&#8217;assassinju.<\/p>\n<p>U te\u017cisti ra\u0121uni l-g\u0127ala Evarist Bartolo ma semma&#8217; xejn minn dan kollu. Evarist Bartolo ffoka biss fuq dak li kien i\u010b-<em>chief of staff<\/em> tal-eks prim ministru u jg\u0127id li l-problema tinsab fl-awtorit\u00e0 mog\u0127tija lil kull min jokkupa din il-kariga. U dan qalu g\u0127aliex issa Keith Schembri m&#8217;g\u0127adux jokkupa din il-kariga u li b\u0127al spe\u010bi g\u0127andna naqblu mieg\u0127u li l-problema issa sabulha tarfha. U b\u0127al spe\u010bi issa kollox ward u \u017cahar g\u0127ax Keith Schembri m&#8217;g\u0127adx g\u0127andu s-setg\u0127a li kellu!<\/p>\n<p>M&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, Varist lissen \u0127merija grassa. Jekk jien naqla&#8217; \u010bitazzjoni talli pparkjajt il-karrozza f&#8217;post ipprojbit, ikolli n\u0127allas multa. Dik hi r-realt\u00e0. \u010aertament mhux se tg\u0127addili minn mo\u0127\u0127i li mmur in\u0127abbat il-bieb tad-dar tal-Kummissarju tal-Pulizija biex nitolbu jiffrankali l-\u0127las tal-multa. U anku li kieku \u0127sieb b\u0127al dan kellu jg\u0127addili minn mo\u0127\u0127i, ma na\u0127sibx li kien ikolli quddiemi l-g\u0127a\u017cla li mmur ni\u0121ri g\u0127and il-Kummissarju.<\/p>\n<p>I\u017cda r-realt\u00e0 hi li Keith Schembri g\u0127adu jixref fil-wi\u010b\u010b. U aktar ma jg\u0127addi \u017c-\u017cmien, aktar ma jit\u0127anxru g\u0127enuq, aktar ma jinstabu <em>tapes<\/em> li jintilfu u jer\u0121g\u0127u jinstabu, aktar ma nifhmu a\u0127jar il-\u0127mie\u0121 u l-intiena li \u0127alliet warajha l-korruzzjoni li twettqet f&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar snin, aktar u aktar g\u0127andna nkunu m\u0127assba li Keith Schembri g\u0127ad jista&#8217; jg\u0127addiha lixxa.<\/p>\n<p>Evarist Bartolo g\u0127amlilna appell biex ne\u017caminaw il-kuxjenza. Issa li kollox ward u \u017cahar g\u0127aliex Keith Schembri m&#8217;g\u0127adux jikkmanda f&#8217;Kastilja, jidher li Varist \u0127adha drawwa li jippriedka u li jfakkarna dwar id-duttrina tad-dnub tan-nisel u tal-\u0127tija kollettiva.<\/p>\n<p>Din m&#8217;hi xejn \u0127lief in\u0121ustizzja kbira.<\/p>\n<p>Pajji\u017cna qed i\u0127allas qares u minn imnie\u0127ru sforz il-korruzzjoni mwettqa fil-ka\u017cijiet tal-Electrogas, tal-VGH, tal-imtie\u0127en tar-ri\u0127 tal-Montenegro u tan-negozji korrotti li kien da\u0127al g\u0127alihom <strong>&#8220;il-gvern fi \u0127dan il-gvern&#8221;<\/strong>, kif sejja\u0127lu Evarist Bartolo. Il-poplu Malti spi\u010b\u010ba b\u0127ala vittma u g\u0127aldaqstant m&#8217;g\u0127andu ebda \u0127tija. Il-\u0127tija hi ta&#8217; dawk li gawdew u li mlew bwiethom grazzi g\u0127an-negozji korrotti li se\u0127\u0127ew. Huma dawn\u00a0 &#8211; u mhux a\u0127na &#8211; li je\u0127tie\u0121 li je\u017caminaw il-kuxjenza tag\u0127hom.<\/p>\n<p>Evarist Bartolo lanqas m&#8217;g\u0127andu jfarfar it-tort fuq is-sistema g\u0127aliex hu stess huwa parti ewlenija minnha. Evarist Bartolo stqarr li l-partiti politi\u010bi g\u0127andhom ji\u0121u finanzjati mill-istat u m&#8217;g\u0127andhomx ikunu bis-sassla f&#8217;idejhom jistennew il-\u0127niena ta&#8217; negozjanti sinjuruni u korrotti.<\/p>\n<p>Naqbel.<\/p>\n<p>I\u017cda l-verit\u00e0 hi li Evarist Bartolo m&#8217;huwiex xi attivist li qed jag\u0127mel xi strajk tal-\u0121u\u0127 fit-toroq. Huwa politiku veteran li kien impjega ru\u0127u ma&#8217; partit politiku. G\u0127al snin s\u0127a\u0127 kien fost il-politi\u010bi ewlenin fl-arena politika lokali. Ilu snin twal iservi fil-Parlament u serva wkoll ta&#8217; ministru f&#8217;diversi gvernijiet mill-1996 &#8216;l hawn. U g\u0127al snin twal ukoll mexxa&#8217; l-mezzi tax-xandir tal-partit li \u0121ew iffinanzjati minn dawn in-negozjanti sinjuruni u korrotti.<\/p>\n<p>Evarist Bartolo ilu \u017cmien twil kunsidrat b\u0127ala wie\u0127ed ta&#8217; \u0121ewwa fil-log\u0127ba politika u, li kieku kellu r-rieda, seta&#8217; ssielet kontra r-relazzjoni korrotta li te\u017cisti bejn il-politika u l-kriminalit\u00e0. Ma jistax issa jipprova jfarfar ir-responsabbilt\u00e0 fuq \u0127addie\u0127or.<\/p>\n<p>Huwa jaf ben tajjeb li kienu s-sinjuruni, l-korrotti u s-setg\u0127ana li ffinanzjaw il-kampanji elettorali tal-Partit Laburista, it-tlug\u0127 tal-Partit fil-gvern, il-promozzjoni tieg\u0127u g\u0127all-kariga ta&#8217; ministru u x-xog\u0127ol li kien wettaq fi \u0127dan il-mezzi tax-xandir tal-partit. I\u017cda issa qed jipprova j\u0121ib l-istess sku\u017ca li kien \u0127are\u0121 biha l-mejjet Bettino Craxi meta dan kien stqarr li l-partiti politi\u010bi ma kellhomx g\u0127a\u017cla \u0127lief li ja\u010b\u010bettaw il-finanzjament minn ta\u0127t il-mejda.\u00a0 Varist qed jistieden li fil-konfront tieg\u0127u sse\u0127\u0127 l-istess \u0127a\u0121a li kienet se\u0127\u0127et fil-konfront ta&#8217; Bettino Craxi: il-garar g\u0127al fuq rasu ta&#8217; xita ta&#8217; muniti kull darba li jidher fil-pubbliku.<\/p>\n<p>G\u0127aliex g\u0127andna nkunu a\u0127na li ne\u017caminaw il-kuxjenza u mhux Evarist Bartolo? U issa x&#8217;qed jag\u0127mel biex jag\u0127mel tajjeb g\u0127as-snin twal li fihom ikkollabora bla mist\u0127ija ta&#8217; xejn mal-korruzzjoni li tag\u0127tu s-setg\u0127a u l-glorja kollha li gawda?<\/p>\n<p>Evarist Bartolo stqarr li lil Joseph Muscat, lil Keith Schembri u lil Konrad Mizzi kien &#8220;qalilhom&#8221; f&#8217;wi\u010b\u010bhom li ma jaqbilx ma&#8217; dak li kien qed ise\u0127\u0127. I\u017cda l-verit\u00e0 hi huwa ma riedx li jitkellem fil-bera\u0127 u ji\u0121\u0121ieled lill-korruzzjoni bil-fatti g\u0127aliex kien aktar mo\u0127\u0127u biex ji\u017cgura li ma jitlifx postu u li jibqa&#8217; jimra\u0127 fil-wi\u010b\u010b.<\/p>\n<p>Jaqaw Varist qed jippretendi li g\u0127andna nag\u0127tuh xi \u010bap\u010bipa? G\u0127amlu paragun bejn il-kompromessi li g\u0127amel u l-\u0121jufija tieg\u0127u mal-\u0127idma li kienet qed twettaq Daphne Caruana Galizia. Din \u010bertament ma kellha ebda post x&#8217;titlef u spi\u010b\u010bat biex in\u0127asditilha \u0127ajjitha qasir il-g\u0127omor min\u0127abba d-determizzajoni u l-perseveranza li kellha. Jaqaw Varist qed jippretendi li Daphne g\u0127andha te\u017camina l-kuxjenza tag\u0127ha sakemm huwa jixhed dwar l-atti eroj\u010bi tieg\u0127u fl-inkjesta dwar l-assassinju tag\u0127ha?<\/p>\n<p>Araw ftit il-mod kif dawn je\u017caminaw il-kuxjenza tag\u0127hom. Il-biera\u0127 filg\u0127axija, l-Parlament approva sensiela ta&#8217; emendi fil-Kostituzzjoni li \u0121ew miftiehmin bejn Robert Abela and Adrian Delia. Il-kollegi parlamentari tag\u0127hom ivvutaw favur dawn l-emendi unanimament minkejja l-fatt li dawn g\u0127adhom ma nkitbux fuq karta. Din l-a\u0127\u0127ar sentenza g\u0127andha tifta\u0127 l-g\u0127ajnejn.<\/p>\n<p>Hekk kif il-Parlament g\u0127adda l-emendi, i\u017c-\u017cew\u0121 mexxejja bdew jifta\u0127ru dwar it-tibdiliet &#8220;stori\u010bi&#8221; li se\u0127\u0127ew bis-sa\u0127\u0127a tag\u0127hom. F&#8217;filmati fil-<em>Facebook<\/em>, Adrian Delia jidher b\u0127allikieku kien Mos\u00e8 hu u jitkellem fuq l-g\u0127atba tal-art imwieg\u0127da. I\u017cda, m&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, l-intenzjoni tieg\u0127u mhix dik li kellu Mos\u00e8 g\u0127aliex dawn l-emendi jrid li jservu biex jikkonfermawh fil-kariga.<\/p>\n<p>U Robert Abela tkellem b\u0127allikieku l-emendi kostituzzjonali kienu biss frott tal-ideat tieg\u0127u.<\/p>\n<p>Kemm huma ipokriti! Dawn huma emendi kostituzzjonali li t\u0127allew is-snin irabbu t-trab fuq l-ixkafef u dda\u0127\u0127lu issa proprju g\u0127aliex id-dinja nteb\u0127et li Daphne Caruana Galizia nqatlet g\u0127aliex il-li\u0121ijiet tag\u0127na ma j\u0127arsux bi\u017c\u017cejjed l-indipendenza tal-\u0121udikatura u tal-istituzzjonijiet l-o\u0127ra li suppost ja\u0127dmu indipendentement mill-gvern.<\/p>\n<p>Meta fl-Irlanda nqatlet Veronica Guerin, il-Parlament Irlandi\u017c kien e\u017camina l-kuxjenza tieg\u0127u u minnufih g\u0127adda tibdil fil-li\u0121ijiet. Kien ammettew li dawn it-tibdiliet mhux biss kienu me\u0127tie\u0121a i\u017cda kellhom iservu ta&#8217; apolo\u0121ija istituzzjonali g\u0127all-fatt li ma kienx instab rimedju g\u0127al dak kollu li Veronica Guerin kienet kitbet dwaru\u00a0 u li g\u0127alih spi\u010b\u010bat biex inqatlet.<\/p>\n<p>Filg\u0127odu mar-radd tas-salib, il-politi\u010bi tag\u0127na j\u0127e\u0121\u0121una biex ne\u017caminaw il-kuxjenza u filg\u0127axija itaptpu fuq dahar xulxin talli g\u0127addew li\u0121ijiet li spi\u010b\u010baw kellhom jg\u0127adduhom min\u0127abba l-qtil ta&#8217; \u0121urnalista, min\u0127abba l-protesti fit-toroq u min\u0127abba l-pressjoni minn na\u0127a tal-istituzzjonijiet Ewropej.<\/p>\n<p>Evarist Bartolo imissu jist\u0127i g\u0127aliex, mal-bqija tal-klassi politika, huwa kompli\u010bi fil-qerda tad-demokrazija. Ta&#8217; xejn jipprova jbellag\u0127ha li \u017camm ru\u0127u &#8216;l bog\u0127od minn Keith Schembri.<\/p>\n<p>I\u017cda \u010bertament a\u0127na m&#8217;g\u0127andu jkollna ebda sens ta&#8217; \u0127tija kollettiva.<\/p>\n<p>Il-\u0127tija kollettiva g\u0127andhom jerfg\u0127uha dawk li baqg\u0127u \u010bassi hekk kif in\u0127akmu l-istituzzjonijiet, hekk kif refg\u0127et rasha l-impunit\u00e0 u hekk kif inqatlet \u0121urnalista li kixfet il-borom kollha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ix-xhieda li Evarist Bartolo ta dan l-a\u0127\u0127ar quddiem il-bord tal-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia fakkarni mhux ftit fil-qrara pubblika li kien g\u0127amel quddiem Tim Sebastian. Bi kliemu re\u0121a&#8217; stieden is-sarka\u017cmu, l-istmerrija, x-xetti\u010bi\u017cmu u xi ftit tal-umori\u017cmu wkoll. I\u017cda bi \u0127siebni niffoka biss fuq l-ipokresija. Evarist Bartolo stqarr li Keith Schembri kellu setg\u0127a qawwija [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":93388,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93392\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=93392"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93392\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":93396,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93392\/revisions\/93396\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93388\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=93392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=93392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=93392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}