{"id":94043,"date":"2020-08-25T10:08:32","date_gmt":"2020-08-25T08:08:32","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=94043"},"modified":"2020-08-25T13:45:44","modified_gmt":"2020-08-25T11:45:44","slug":"jekk-tinhakem-mid-dubju-wahhal-fian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/08\/jekk-tinhakem-mid-dubju-wahhal-fian\/","title":{"rendered":"Jekk tin\u0127akem mid-dubju, wa\u0127\u0127al f&#8217;Ian"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-94039\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella.png\" alt=\"\" width=\"900\" height=\"539\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella-200x120.png 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella-300x180.png 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella-400x240.png 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella-600x359.png 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella-768x460.png 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella-800x479.png 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/george-vella.png 900w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<p>F&#8217;Mejju li g\u0127adda, <a href=\"https:\/\/theshiftnews.com\/2020\/05\/14\/president-george-vella-refuses-to-publish-joseph-muscats-resignation-letter\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>The Shift News<\/em> irrappurtat li l-President u l-Prim Ministru kienu separatament \u010ba\u0127du talba li saritilhom ta\u0127t l-Att dwar l-Informazzjoni \u0126ielsa biex tixxandar l-ittra tar-ri\u017cenja ta&#8217; Joseph Muscat.<\/a><\/p>\n<p>Ir-ra\u0121uni li kien ta l-Prim Ministru kienet wa\u0127da li wie\u0127ed seta&#8217; joqg\u0127od fuqha: l-ittra tar-ri\u017cenja ma kienitx qed tin\u017camm fl-uffi\u010b\u010bju tal-Prim Ministru u g\u0127aldaqstant ma setg\u0127etx titqassam kopja tag\u0127ha.<\/p>\n<p>Min na\u0127a l-o\u0127ra l-President, hu u ji\u010b\u0127ad it-talba, g\u0127amel riferenza g\u0127all-e\u010b\u010bezzjonijiet li jinsabu fil-li\u0121i u stqarr li dawn l-e\u010b\u010bezzjonijiet jippermettulu li ji\u010b\u0127ad it-talba biex tixxandar l-ittra tar-ri\u017cenja tal-Prim Ministru.<\/p>\n<p>L-Att dwar l-Informazzjoni \u0126ielsa ilu 11 il-sena jifforma parti mil-li\u0121ijiet ta&#8217; Malta u l-iskop warajh hu li \u201cjippromwovi t-trasparenza u l-kontabilit\u00e0 tal-gvern fejn jid\u0127ol id-dritt ta&#8217; informazzjoni li tkun f&#8217;idejn l-awtoritajiet pubbli\u010bi\u201d. Huwa \u010bar li l-pubbliku kellu kull dritt li jara dak li ntalab minn <em>The Shift News<\/em>. Dan m&#8217;huwiex xi pja\u010bir li jista&#8217; jfettillu jag\u0127mel il-gvern. I\u017cda huwa dritt li l-poplu huwa intitolat g\u0127alih.<\/p>\n<p>M&#8217;hemmx dubju li dan id-dritt g\u0127andu wkoll \u010berti limitazzjonijiet li g\u0127andhom mir-ra\u0121uni. Per e\u017cempju, \u0127add m&#8217;g\u0127andu d-dritt li jifli \u010b-\u010bertifikati medi\u010bi ta&#8217; persuna. Daqs kemm ukoll \u0127add m&#8217;g\u0127andu dritt li jitlob lill-Pulizija kopja tal-iskeda tar-ronda tal-\u0121img\u0127a d-die\u0127la biex b&#8217;hekk insir naf liema hu l-a\u0127jar \u0127in biex nag\u0127mel serqa minn bank.<\/p>\n<p>Ir-realt\u00e0 hi li, wara li dan id-&#8220;dritt&#8221; kien \u0121ie rikonoxxut bil-li\u0121i, l-istess li\u0121i g\u0127amlet ukoll lista ta&#8217; e\u010bezzjonijiet li l-gvern jista&#8217; jiddendel mag\u0127hom biex ikun jista&#8217; ji\u010b\u0127ad talbiet g\u0127ax-xandir ta&#8217; informazzjoni. Il-gvern, per e\u017cempju, kien \u010ba\u0127ad talbiet biex jixxandru l-ismijiet u l-indirizzi ta&#8217; dawk il-persuni li akkwistaw passaport Malti u dan bl-isku\u017ca fjakka li l-gvern ma riedx li ssir \u0127sara lir-relazzjonijiet ta&#8217; Malta ma&#8217; pajji\u017ci o\u0127rajn.<\/p>\n<p>Sku\u017ci b\u0127al dawn il-gvern qed jiggranfa mag\u0127hom ta&#8217; spiss. Minkejja l-fatt li l-li\u0121i Maltija tirrikonoxxi dan id-&#8220;dritt&#8221; g\u0127at-tixrid tal-informazzjoni u g\u0127at-trasparenza, fil-prattika l-gvern qed ixandar dak biss li jidhirlu li g\u0127andu jixxandar. Din l-attitudni qed ixxekkel it-t\u0127addim tal-li\u0121i u qed tg\u0127affe\u0121 fuq dritt mog\u0127ti lill-pubbliku.<\/p>\n<p>L-iskop kollu wara t-tfassil tal-Att dwar l-Informazzjoni \u0126ielsa huwa li j\u0121ieg\u0127el lill-gvern ixandar dak li ma jkunx lest li jxandar minn jeddu.<\/p>\n<p>Dwar l-ittra tar-ri\u017cenja ta&#8217; Joseph Muscat, il-President semma&#8217; dik il-parti tal-li\u0121i li tittratta dwar it-t\u0127aris tal-pajji\u017c mill-parali\u017ci istituzzjonali u mill-inkwiet politiku. Bis-sa\u0127\u0127a ta&#8217; din l-e\u010b\u010bezzjoni, l-li\u0121i tipprovdi rimedju f&#8217;sitwazzjonijiet li jkunu e\u010b\u010bezzjonalment drammati\u010bi u l-u\u017cu ta&#8217; din il-klaw\u017cola tal-li\u0121i biex il-pubbliku ji\u010b\u010ba\u0127\u0127ad mid-dritt li jkun infurmat je\u0127tie\u0121 ikun e\u010b\u010bezzjonali b&#8217;mod proporzjonat.<\/p>\n<p>Milli jidher din it-triq tant e\u010b\u010bezzjonali nqabdet sabiex tin\u017camm il-pubblikazzjoni ta&#8217; ittra ta&#8217; ri\u017cenja li ma kien fiha sugu ta&#8217; xejn. M&#8217;hemmx dubju li din l-ittra tirrifletti \u0127a\u017cin fuq dak li kitibha. Min kitibha wera&#8217; li ma kienx lest li jammetti l-falliment tieg\u0127u li jerfa&#8217; r-responsabbiltajiet kostituzzjonali tieg\u0127u, li jirrikonoxxi r-rwol tieg\u0127u f&#8217;dan il-falliment tal-gvern tieg\u0127u u li jesprimi l-i\u010bken indiema. I\u017cda din l-im\u0121ieba ta&#8217; Joseph Muscat konna nafu biha di\u0121\u00e0 u ma kellna b\u017conn ebda ittra biex i\u0121\u0121ieg\u0127elna ninteb\u0127u biha. M&#8217;hemmx dubju li konna niskantaw li kieku xammejna xi forma ta&#8217; ndiema minn bniedem li jehda jixg\u0127el ix-xemg\u0127at quddiem xbieg\u0127at tieg\u0127u.<\/p>\n<p>Dakinhar li President idde\u010bieda li ma jxandarx l-ittra tar-ri\u017cenja ta&#8217; Joseph Muscat, bejna u bejn ru\u0127na konna \u0127sibna li forsi Joseph Muscat kien g\u0127amel xi xiljiet kontra \u010berti nies li kien je\u0127tie\u0121 li ji\u0121u nvestigati. Jew li forsi xela&#8217; lill-ministri li ttradewh jew li heddu xi \u0127add barra mill-gvern. Jew li forsi kien qed ji\u0121i m\u0121ieg\u0127el iwarrab kontra qalbu.<\/p>\n<p>Dawn \u010bertament kienu jkunu e\u010b\u010bezzjonijiet validi biex ti\u0121i m\u0127arsa l-istabilit\u00e0.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/manueldelia.com\/2020\/08\/42\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">I\u017cda fl-ittra tar-ri\u017cenja m&#8217;hemm assolutament xejn minn dan kollu.<\/a><\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant lil George Vella nixlieh li gidbilna meta stqarr li kien qed jag\u0127ti r-ra\u0121unijiet tieg\u0127u biex i\u010ba\u0127\u0127adna minn dritt g\u0127all-informazzjoni mog\u0127ti lilna b&#8217;mod spe\u010bifiku mil-li\u0121i. Di\u0121\u00e0 huwa \u0127a\u017cin li l-Att dwar l-Informazzjoni \u0126ielsa jippermetti lill-gvern li jo\u0127ro\u0121 b&#8217;sensiela ta&#8217; sku\u017ci biex ja\u0127rab mid-dmir tieg\u0127u li jxandar l-informazzjoni. I\u017cda tal-anqas nistennew li dawn l-isku\u017ci jkollhom mis-sewwa.<\/p>\n<p>Mhux minnu li sserva l-interess pubbliku meta n\u010ba\u0127det it-talba biex tixxandar l-ittra tar-ri\u017cenja. U ma kienx minnu li x-xandir tal-ittra seta&#8217; kellu \u201ceffett \u0127a\u017cin fuq il-\u0127idma ta&#8217; awtorit\u00e0 pubblika.\u201d<\/p>\n<p>G\u0127alkemm jista&#8217; jkun li &#8211; b\u0127al fil-ka\u017c tad-de\u010bi\u017cjoni li ttie\u0127det biex Adrian Delia jibqa&#8217; j\u017comm il-kariga ta&#8217; kap tal-oppo\u017cizzjoni &#8211; l-President ig\u0127addi biex iwa\u0127\u0127al fl-avukat tieg\u0127u Ian Refalo tal-parir li tah, huwa l-President George Vella wa\u0127du li jkun irid jerfa&#8217; r-responsabbilt\u00e0 g\u0127ad-de\u010bi\u017cjonijiet li jag\u0127\u017cel li jie\u0127u.<\/p>\n<p>Id-de\u010bi\u017cjoni tal-President George Vella li ji\u010b\u0127dilna d-dritt g\u0127all-informazzjoni kienet imsejsa fuq gidba. Ma tistax tippretendiha tal-&#8220;gwardjan tal-kostituzzjoni&#8221; u ta&#8217; &#8220;missier in-nazzjon&#8221; meta tinqabad fi praspar b\u0127al dawn.<\/p>\n<p>Issa li ntba\u0127na b&#8217;dak kollu li kien qed ja\u0127bi u bir-ra\u0121unijiet fjakki li kien \u0121ab biex jostor l-informazzjoni, il-po\u017cizzjoni tal-President m&#8217;g\u0127adhiex wa\u0127da tenibbli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>F&#8217;Mejju li g\u0127adda, The Shift News irrappurtat li l-President u l-Prim Ministru kienu separatament \u010ba\u0127du talba li saritilhom ta\u0127t l-Att dwar l-Informazzjoni \u0126ielsa biex tixxandar l-ittra tar-ri\u017cenja ta&#8217; Joseph Muscat. Ir-ra\u0121uni li kien ta l-Prim Ministru kienet wa\u0127da li wie\u0127ed seta&#8217; joqg\u0127od fuqha: l-ittra tar-ri\u017cenja ma kienitx qed tin\u017camm fl-uffi\u010b\u010bju tal-Prim Ministru u g\u0127aldaqstant ma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94040,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94043\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=94043"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94043\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":94049,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94043\/revisions\/94049\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94040\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=94043"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=94043"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=94043"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}