{"id":95680,"date":"2020-10-19T13:26:03","date_gmt":"2020-10-19T11:26:03","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=95680"},"modified":"2020-10-19T15:23:45","modified_gmt":"2020-10-19T13:23:45","slug":"podcast-il-kontroll-tal-imxijja-harab-minn-taht-idejna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/10\/podcast-il-kontroll-tal-imxijja-harab-minn-taht-idejna\/","title":{"rendered":"PODCAST: il-kontroll tal-imxijja \u0127arab minn ta\u0127t idejna?"},"content":{"rendered":"<p><iframe src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/913151116&amp;color=%23ff5500&amp;auto_play=false&amp;hide_related=false&amp;show_comments=true&amp;show_user=true&amp;show_reposts=false&amp;show_teaser=true&amp;visual=true\" width=\"100%\" height=\"300\" frameborder=\"no\" scrolling=\"no\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/p>\n<div style=\"font-size: 10px; color: #cccccc; line-break: anywhere; word-break: normal; overflow: hidden; white-space: nowrap; text-overflow: ellipsis; font-family: Interstate,Lucida Grande,Lucida Sans Unicode,Lucida Sans,Garuda,Verdana,Tahoma,sans-serif; font-weight: 100;\"><a style=\"color: #cccccc; text-decoration: none;\" title=\"Manuel Delia\" href=\"https:\/\/soundcloud.com\/emanuel-delia-188931879\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Manuel Delia<\/a> \u00b7 <a style=\"color: #cccccc; text-decoration: none;\" title=\"Out Of Hand\" href=\"https:\/\/soundcloud.com\/emanuel-delia-188931879\/out-of-hand\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Out Of Hand<\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>\n<p>Il-kri\u017ci fil-pajji\u017c li qed i\u0121\u0121ib mag\u0127ha l-imxijja tal-<em>Covid-19<\/em> qed tkompli tikxef l-inkompetenza tal-gvern. Kull de\u010bi\u017cjoni ta&#8217; \u010berta portata li tittie\u0127ed f&#8217;Malta tiddependi fuq il-\u0127iliet, il-kuxjenza u l-integrit\u00e0 tal-Prim Ministru u, meta dawn il-kwalitajiet ji\u0121u neqsin, imutu n-nies.<\/p>\n<p>Jekk dan li g\u0127adni kemm ktibt ifakkar fl-istejjer li qed jo\u0127or\u0121u mill-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia, dan huwa g\u0127aliex in-nies qed jifhmu li n-nuqqasijiet tal-istat li wasslu g\u0127all-assassinju ta&#8217; Daphne huma l-istess nuqqasijiet li qed iwasslu g\u0127all-imwiet tan-nies min\u0127abba d-de\u010bi\u017cjonijiet \u0127\u017ciena li qed jittie\u0127du fil-konfront tal-imxijja.<\/p>\n<p>L-istatistika tal-persuni nfettati li qed tixxandar kuljum turi li mal-mog\u0127dija ta\u017c-\u017cmien, jekk int qed tg\u0127ix f&#8217;Malta, xi \u0127add li ji\u0121i minnek ser imut bl-imxijja. M&#8217;g\u0127andniex xi ng\u0127idu, ser ikun hemm min ig\u0127idilkom li l-familjari tag\u0127kom mietu min\u0127abba l-kundizzjoni medika li kellhom jew min\u0127abba x-xju\u0127ija. Ser ikun hemm min jipprova jbellag\u0127hielkom li mietu n-nies tort tag\u0127hom jew tort tal-familjari tag\u0127hom jew ta&#8217; dawk li jie\u0127du \u0127siebhom jew tal-pubbliku: tort ta&#8217; kul\u0127add \u0127lief ta&#8217; dawk li g\u0127andhom ir-responsabbilt\u00e0 li jmexxu lill-pajji\u017c u li j\u0127arsu s-sa\u0127\u0127a ta\u010b-\u010bittadini.<\/p>\n<p>Id-de\u010bi\u017cjonijiet li kien jie\u0127u Joseph Muscat kienu msejsa biss fuq l-interessi personali ta&#8217; dawk li kienu qrib tieg\u0127u u l-korruzzjoni ta&#8217; \u017cmienu \u0127alliet il-vittmi tag\u0127ha. Robert Abela jista&#8217; jkun li hu jew jista&#8217; jkun li m&#8217;huwiex korrott jew kundizzjonat mill-interessi korrotti ta&#8217; dak ta&#8217; qablu. I\u017cda fejn jid\u0127lu d-de\u010bi\u017cjonijiet marbutin mal-\u0121lieda kontra l-imxijja Covid-19, dawn \u010bertament m&#8217;humiex ba\u017cati fuq pariri xjentifi\u010bi jew imsejsin fuq kemm g\u0127andhom ji\u0121u m\u0127assra l-membri vulnerabbli tal-komunit\u00e0 tag\u0127na. Id-de\u010bi\u017cjonijiet li qed jie\u0127u huma msejsin fuq kif ja\u0127seb li n-nies ser tirrea\u0121ixxi jew dwar kif dawn id-de\u010bi\u017cjonijiet jistg\u0127u jeffettwaw fejn ser imur il-vot tag\u0127hom fl-elezzjoni.<\/p>\n<p>Dan m&#8217;hu xejn \u0127lief falliment politiku. Il-problema hi aktar kumplessa milli na\u0127sbu. Lil hinn mill-falliment politiku ta&#8217; Robert Abela, g\u0127andna wkoll falliment istituzzjonali fil-konfront ta&#8217; vulnerabilitajiet politi\u010bi b\u0127al dawn.<\/p>\n<p>Chris Fearne, l-ministru tas-sa\u0127\u0127a, g\u0127al darb&#8217;o\u0127ra qed jag\u0127ti priorit\u00e0 lil lealtajiet parti\u0121\u0121jani tieg\u0127u a skapitu tal-kuxjenza ministerjali. Mhux l-ewwel darba li g\u0127a\u017cel li jag\u0127mel dan. Dan l-a\u0127\u0127ar stqarr li Konrad Mizzi u Keith Schembri kien messhom tke\u010b\u010bew meta nkixfu b\u0127ala sidien ta&#8217; kumpanniji fil-Panama u li dan id-diskors kien qalu lil Joseph Muscat. I\u017cda meta Joseph Muscat ma tax ka\u017cu, din id-de\u010bi\u017cjoni Chris Fearne baqa&#8217; ta\u0127tha. Chris Fearne kellu s-setg\u0127a ministerjali b\u0127ala ministru tal-kabinett, deputat parlamentari u uffi\u010bjal g\u0127oli fil-Partit Laburista li jkompli jag\u0127fas biex tittie\u0127ed de\u010bi\u017cjoni li tkun fuq in-na\u0127a tas-sewwa. Din is-setg\u0127a naqas li je\u017cer\u010bitaha g\u0127aliex \u0127ass li l-obbligu morali li juri lin-nies li jinsab mag\u0127qud ma&#8217; s\u0127abu fil-partit kien akbar mill-obbligu morali li jinsisti li l-gvern li minnu jifforma parti jeqred il-korruzzjoni.<\/p>\n<p>Dan sirna nafuh minn dak li huwa stess stqarr quddiem il-bord tal-inkjesta. Tg\u0127id f&#8217;xi inkjesta o\u0127ra ser insiru nafu li Chris Fearne kien insista ma&#8217; Robert Abela li l-gvern g\u0127andu jintensifika l-gwerra kontra l-imxijja i\u017cda spi\u010b\u010ba biex a\u010b\u010betta d-de\u010bi\u017cjonijiet ta&#8217; Robert Abela minkejja li kien jaf li kienu ta&#8217; \u0127sara u ta&#8217; theddida g\u0127al \u0127ajjet in-nies?<\/p>\n<p>L-istess jista&#8217; jing\u0127ad fil-konfront ta&#8217; Charmaine Gauci issa u fil-konfront ta&#8217; Alfred Camilleri meta kellu jie\u0127u de\u010bi\u017cjoni dwar il-kuntratt tal-Electrogas. Li kieku ried, seta&#8217; ma \u010bediex. I\u017cda \u0121ara&#8217; li dawwar wi\u010b\u010bu n-na\u0127a l-o\u0127ra biex setg\u0127et tg\u0127addi tal-&#8220;img\u0127allmin politi\u010bi&#8221; ta&#8217; fuqu.<\/p>\n<p>E\u017catt hekk qeg\u0127da tag\u0127mel Charmaine Gauci. Il-\u0127addiema ta&#8217; ta\u0127tha qed ig\u0127idu li lill-gvern qed tag\u0127tih pariri li jistg\u0127u jsarrfu biex jonqos drastikament in-numru ta&#8217; persuni nfettati u b&#8217;hekk jitnaqqsu l-imwiet. I\u017cda Robert Abela qed jinjoraha u hi m&#8217;hix titniffes.<\/p>\n<p>G\u0127andna supretendent dwar is-sa\u0127\u0127a u ministru tas-sa\u0127\u0127a appuntu g\u0127aliex mhux mistenni li l-Prim Ministru g\u0127andu jkun jaf x&#8217;ikun je\u0127tie\u0121 li jsir f&#8217;ka\u017c ta&#8217; emer\u0121enza medika. I\u017cda meta l-esperti jag\u0127\u017clu li jbaxxu rashom g\u0127al dak li jidde\u010biedi prim ministru nkompetenti, jkun ifisser li dawn ma jiswew g\u0127al xejn.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/who-do-we-trust-on-covid-19.825559\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Kif stqarrew xi kummentaturi<\/a>, Robert Abela ma jispira ebda fidu\u010bja u m&#8217;g\u0127andux il-\u0127ila li jisma&#8217; dak li jista&#8217; jg\u0127idlu min jifhem ferm aktar minnu. Sa\u0127ansitra l-ippjanar ekonomiku tieg\u0127u huwa mimli nuqqasijiet u li ma jfittixx is-sostenibilit\u00e0. Abela rrifjuta li jag\u0127laq il-\u0127wienet tax-xorb u r-ristoranti anki g\u0127al periodu qasir ta&#8217; \u017cmien u dan minkejja l-fatt li, bis-sa\u0127\u0127a tan-numru kbir ta&#8217; infezzjonijiet li g\u0127andna, dawn il-\u0127wienet u ristoranti xorta wa\u0127da jinsabu vojta g\u0127ax in-nies qed tib\u017ca&#8217; tmur fihom. Jekk dawn ikunu m\u0121ieg\u0127la jag\u0127lqu g\u0127al \u017cmien qasir, tistg\u0127u tibqg\u0127u \u010berti li r-rati ta&#8217; dawk infettati jonqos drastikament.<\/p>\n<p>Mhux bi\u017c\u017cejjed li l-\u0127wienet tax-xorb ji\u0121u ordnati jag\u0127lqu fil-11 ta&#8217; bil-lejl. Fi\u010b-\u010birkostanzi dawn xorta wa\u0127da qed jag\u0127lqu f&#8217;dan il-\u0127in. Dan jg\u0127odd ukoll g\u0127all-ilbies tal-maskri: bosta min-nies di\u0121\u00e0 qed jilbsuhom minn jeddhom.<\/p>\n<p>I\u017cda bil-g\u0127an li ma jirfisx kallijiet, Robert Abela lanqas biss g\u0127andu l-\u0127ila li juri &#8220;t\u0127assib&#8221; fil-konfront tan-numri dejjem ji\u017cdiedu ta&#8217; infezzjonijiet. <a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/president-in-covid-19-message-to-the-nation.825529\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Kien il-President George Vella li wera&#8217; t-t\u0127assib tieg\u0127u g\u0127as-sitwazzjoni li g\u0127andna b\u0127alissa<\/a>. Robert Abela baqa&#8217; jg\u0127id li s-sitwazzjoni tinsab ta\u0127t kontroll u dawk li qed imeruh qed ig\u0127ajjarhom bis-sabuta\u0121\u0121i, bil-bi\u017ca&#8217; mill-babaw u &#8211; l-akbar insult &#8211; &#8220;nazzjonalisti&#8221; li qed &#8220;jippoliti\u010bizzaw&#8221; lill-imxijja.<\/p>\n<p>It-tmexxija tas-sa\u0127\u0127a pubblika hi kwistjoni politika. L-istess b\u0127al fil-qasam tal-edukazzjoni u tas-sigurt\u00e0 nazzjonali, s-sa\u0127\u0127a hi funzjoni ewlenija tal-governanza moderna. Jekk, min\u0127abba l-bi\u017ca&#8217; li ni\u0121u mg\u0127ajjra be\u017c\u017cieg\u0127a jew &#8220;nazzjonalisti&#8221;, titne\u0127\u0127ilena l-opportunit\u00e0 li nikkritikaw lill-gvern dwar in-nuqqasijiet tieg\u0127u fil-qasam tas-sa\u0127\u0127a pubblika, ma nkunux nistg\u0127u in\u017commu lill-gvern kontabbli g\u0127al g\u0127emilu.<\/p>\n<p>Jien m&#8217;jinix espert u ma nistax ng\u0127id lill-gvern x&#8217;g\u0127andu jew x&#8217;m&#8217;g\u0127andux jag\u0127mel biex jikkontrolla lill-imxijja. B\u0127al Robert Abela, ma nifhimx fis-sa\u0127\u0127a. Madankollu g\u0127andi l-\u0127ila li n\u0127addem mo\u0127\u0127i u tg\u0127allimt xi \u0127a\u0121a mill-priedki interminabbli ta&#8217; Chris Fearne u ta&#8217; Charmaine Gauci minn fuq it-televi\u017cjoni ta&#8217; Marzu u April li g\u0127adda.<\/p>\n<p>Minn dakinhar &#8216;l hawn, stajna tg\u0127allimna aktar dwar l-imxijja. I\u017cda l-prin\u010bipju li n-numru ta&#8217; dawk infettati je\u0127tie\u0121 li jitnaqqas ma nbidilx g\u0127alkemm l-g\u0127odda li jwasslu g\u0127al dan it-tnaqqis setg\u0127u nbidlu.<\/p>\n<p>Id-de\u010bi\u017cjoni li jing\u0127alaq l-ajruport f&#8217;April li g\u0127adda setg\u0127et kienet wa\u0127da li tag\u0127mel sens g\u0127aliex setg\u0127et ikkontrollat in-numru ta&#8217; persuni infettati li jid\u0127lu fil-pajji\u017c. I\u017cda issa jidher li l-imxijja qed tag\u0127libna xorta wa\u0127da u g\u0127aldaqstant ftit jag\u0127mel sens li jer\u0121a&#8217; jing\u0127alaq l-ajruport.<\/p>\n<p>L-imxijja je\u0127tie\u0121 li ti\u0121i kontrollata llum qabel g\u0127ada g\u0127aliex l-Isptar Mater Dei ser ji\u0121i f&#8217;po\u017cizzjoni li ma jkunx jista&#8217; jifla\u0127 li jilqa&#8217; aktar pazjenti.<\/p>\n<p>Minkejja l-assikurazzjonijiet tal-gvern, jibqa&#8217; s-suspett li l-kontroll tal-imxijja \u0127arbilna minn ta\u0127t idejna.<\/p>\n<p>Hawn xi \u0127add li g\u0127andu l-istonku li jg\u0127id dan kollu f&#8217;wi\u010b\u010b Robert Abela u li jekk, b\u0127alma j\u0127obb jag\u0127mel is-soltu, dan jinjora lil kul\u0127add, jg\u0127id dan lill-poplu kollu?<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Manuel Delia \u00b7 Out Of Hand Il-kri\u017ci fil-pajji\u017c li qed i\u0121\u0121ib mag\u0127ha l-imxijja tal-Covid-19 qed tkompli tikxef l-inkompetenza tal-gvern. Kull de\u010bi\u017cjoni ta&#8217; \u010berta portata li tittie\u0127ed f&#8217;Malta tiddependi fuq il-\u0127iliet, il-kuxjenza u l-integrit\u00e0 tal-Prim Ministru u, meta dawn il-kwalitajiet ji\u0121u neqsin, imutu n-nies. Jekk dan li g\u0127adni kemm ktibt ifakkar fl-istejjer li qed jo\u0127or\u0121u mill-inkjesta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95674,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95680\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=95680"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95680\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":95684,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95680\/revisions\/95684\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95674\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=95680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=95680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=95680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}