{"id":95811,"date":"2020-10-23T14:56:52","date_gmt":"2020-10-23T12:56:52","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=95811"},"modified":"2020-10-23T17:01:20","modified_gmt":"2020-10-23T15:01:20","slug":"is-saltna-ta-robert","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/10\/is-saltna-ta-robert\/","title":{"rendered":"Is-saltna ta&#8217; Robert"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-95807\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"720\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-200x113.jpg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-300x169.jpg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-400x225.jpg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-600x338.jpg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-768x432.jpg 768w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-800x450.jpg 800w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n.jpg 1024w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/robert-abela-pm-malta_n-1200x675.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p>Tassew \u0127a\u0121a tal-mist\u0127ija meta <a href=\"https:\/\/timesofmalta.com\/articles\/view\/robert-abela-against-using-public-inquiries-to-circumvent-law-courts.826663\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">ji\u0121i l-Prim Ministru u jirreferi g\u0127all-inkjesti pubbli\u010bi b\u0127allikieku dawn huma xi &#8220;log\u0127ba&#8221; inti\u017ci biex i\u0127arbtu u jimminaw il-pro\u010bess \u0121udizzjarju.<\/a> L-inkjesti jsiru bis-sa\u0127\u0127a tal-Att dwar l-Inkjesti li kien g\u0127adda l-Parlament fl-1977. L-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia hi wa\u0127da ta&#8217; ming\u0127ajr pre\u010bedent g\u0127aliex qed isse\u0127\u0127 b&#8217;mod mill-aktar trasparenti f&#8217;kamra miftu\u0127a g\u0127all-pubbliku. Madankollu l-inkjesti m&#8217;humiex invenzjoni ta&#8217; xi \u2018nazzjonalisti indannati\u2019 li jridu jimminaw u j\u0127arbtu l-pro\u010bessi \u0121udizzjarji tal-gvern ta&#8217; Robert Abela.<\/p>\n<p>G\u0127all-kuntrarju, l-inkjesti huma me\u0127tie\u0121a mill-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (trattat li Malta kienet iffirmat fis-snin 60) u mistennija li jag\u0127mlu parti mil-li\u0121ijiet tag\u0127na.<\/p>\n<p>L-Att dwar l-Inkjesti tfassal sabiex ikunu jistg\u0127u jsiru investigazzjonijiet indipendenti dwar g\u0127emil mhux xieraq minn uffi\u010bjali pubbli\u010bi, nuqqasijiet f&#8217;dipartimenti tal-gvern jew nuqqasijiet fil-qadi tad-dmirijiet ta&#8217; entit\u00e0 pubblika.<\/p>\n<p>Din il-li\u0121i, li l-Parlament kien g\u0127addiha meta Daphne Caruana Galizia kellha biss 13 il-sena, tirregola l-komportament tal-gvern meta dan ji\u0121i mistoqsi l-mistoqsija li \u0121ejja: \u2018l-istat naqas mill-obbligi tieg\u0127u li j\u0127ares \u0127ajjet Daphne Caruana Galizia?&#8221;<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant il-Prim Ministru arroganti li g\u0127andna g\u0127andu jg\u0127idilna jekk huwiex kontra kull inkjesta li saret mill-1977 &#8216;l hawn u dwar jekk iqisx kull inkjesta li saret f&#8217;dawn l-a\u0127\u0127ar 44 sena b\u0127ala g\u0127odda inti\u017ca &#8220;biex t\u0127arbat il-\u0127idma tal-qrati&#8221;. G\u0127andu jg\u0127idilna wkoll huwiex kontra l-fatt li l-inkjesta pubblika dwar il-qtil ta&#8217; Daphne qed tin\u017camm bil-bibien miftu\u0127in g\u0127all-istampa li qed tirrapporta kull dettall li jwa\u0127\u0127ax ta&#8217; dak li qed jixhdu x-xhieda.<\/p>\n<p>G\u0127andu jg\u0127idilna wkoll huwiex kontra li ssir inkjesta dwar l-g\u0127oti tal-kuntratt tal-<em>Electrogas<\/em> \u0121aladarba je\u017cistu allegazzjonijiet li tant huma kredibbli dwar dan il-kuntratt ma\u0127mu\u0121 li tal-Labour stess sa\u0127ansitra waslu biex ke\u010b\u010bew lil Konrad Mizzi mill-Partit.<\/p>\n<p>Kif qatt jistg\u0127u jit\u0127arbtu l-qrati meta l-gvern stess jitlob it-tnedija ta&#8217; bord ta&#8217; inkjesta indipendenti biex jg\u0127arbel jekk ministru, li huma stess ke\u010b\u010bew, naqas mid-dmirijiet u mir-responsabbilitajiet tieg\u0127u? Wara kollox, huma qed ig\u0127idu li m&#8217;g\u0127amlu xejn \u0127a\u017cin. I\u017cda Robert Abela jaf ben tajjeb li dan m&#8217;huwiex il-ka\u017c.<\/p>\n<p>I\u017cda issa, g\u0127aliex jaf li malli \u010berti \u010birkostanzi ji\u0121i mg\u0127oddijin minn g\u0127arbiel amministrattiv x&#8217;aktarx li jin\u0127olqu problemi g\u0127all-partit tieg\u0127u, g\u0127a\u017cel li jattakka l-qafas legali kollu tal-istat.<\/p>\n<p>Robert Abela nis\u0127ajjlu b\u0127al bomba li tqieg\u0127det fis-sisien tad-demokrazija tag\u0127na.<\/p>\n<p>Fil-qasam amministrattiv, l-inkjesti pubbli\u010bi huma g\u0127odda ewlenija u importanti. Ser nag\u0127ti ftit e\u017cempji.<\/p>\n<p>Il-ka\u017c tal-<em>whistleblower<\/em> tal-<em>Garda<\/em> li se\u0127\u0127 erba&#8217; snin ilu fir-Repubblika Irlandi\u017ca, min\u0127abba liema ka\u017c spi\u010b\u010ba biex twarrab il-Ministru tal-\u0120ustizzja wara li \u017cew\u0121 uffi\u010bjali tal-pulizija kifxu l-korruzzjoni fi \u0127dan a\u0121enzija tal-infurzar tal-li\u0121ijiet.<\/p>\n<p>Fl-Afrika t&#8217;Isfel, it-<em>Truth and Reconciliation Commission<\/em> immexxija mil-Lawreat Nobel Desmond Tutu nvestigat lill-<em>apartheid<\/em> wara li kien waqa&#8217; r-re\u0121im tal-bojod fl-1994.<\/p>\n<p>Fir-Renju Unit, l-inkjesta <em>Chilcot<\/em> tnediet fl-2009 u din \u0127admat g\u0127al xhur s\u0127a\u0127 \u201csabiex ji\u0121u identifikati t-tag\u0127limiet li kellhom jittie\u0127du mill-gwerra fl-Iraq\u201d. Hemm ukoll l-inkjesta dwar it-Torri <em>Grenfell,<\/em> li g\u0127adha ma kkonkludietx ix-xog\u0127ol tag\u0127ha, dwar in-nirien li \u0127akmu blokk ta&#8217; appartamenti f&#8217;Londra fl-2017 u biex \u201cji\u0121i \u017cgurat li tra\u0121edja b\u0127al din ma ter\u0121ax isse\u0127\u0127\u201d.<\/p>\n<p>F&#8217;Hong Kong kienet saret inkjesta pubblika biex ti\u0121i investigata \u0127abta bejn \u017cew\u0121 vapuri fl-2012 f&#8217;<em>Lamma Island<\/em>, liema nkjesta xandret il-konklu\u017cjonijiet li kienu n\u017cammu sigrieti u li saru minn investigazzjoni nterna dwar dan l-in\u010bident.<\/p>\n<p>L-ebda wa\u0127da minn dawn l-inkjesti &#8220;ma \u0127arbtet jew imminat ix-xog\u0127ol tal-qrati&#8221;. I\u017cda dawn l-inkjesti wasslu biex saret \u0121ustizzja u biex \u0127ar\u0121et il-verit\u00e0. Ming\u0127ajr verit\u00e0 ma jistax ikun hemm \u0121ustizzja. U ma tistax to\u0127ro\u0121 il-verit\u00e0 meta kollox isir fil-mag\u0127luq.<\/p>\n<p>Nie\u0127du l-isparatura li se\u0127\u0127et is-sena li g\u0127addiet li qatlet lil Lassana Cisse Souleymane. L-armata niediet \u201cinvestigazzjoni interna\u201d. Ix-xhieda suppost nstemg\u0127u fil-mag\u0127luq u l-provi suppost in\u0121abru fil-mag\u0127luq ukoll. I\u017cda l-verit\u00e0 hi li ma nafux instemg\u0127ux xhieda jew le u jekk in\u0121abrux provi jew le. Jista&#8217; jkun il-ka\u017c li nstemg\u0127u xhieda u n\u0121abru provi. I\u017cda ma nistg\u0127u qatt inkunu \u010berti.<\/p>\n<p>L-unika \u0127a\u0121a li xxandret kienet il-konklu\u017cjoni li tal-armata ma kienu g\u0127amlu xejn \u0127a\u017cin u li g\u0127alhekk ma kienx hemm tag\u0127limiet x&#8217;jittie\u0127du mill-in\u010bident li se\u0127\u0127 meta \u017cew\u0121 suldati sparaw fuq ra\u0121el iswed u qatluh g\u0127al xejn b&#8217;xejn.<\/p>\n<p>Lil kieku konna f&#8217;pajji\u017c tassew demokratiku, kienet issir inkjesta pubblika dwar dan l-in\u010bident jekk xejn sabiex ikun mag\u0127ruf setax sar aktar mill-istat biex ti\u0121i m\u0127arsa \u0127ajjet is-Sur Souleymane. L-inkjesti ma jsirux biex jit\u0127arbtu l-pro\u010beduri legali li jsiru kontra dawk li jinsabu mixlija li qatluh. Dawn huma pre\u017cunti li huma inno\u010benti sakemm jg\u0127addu mill-pro\u010bess legali kollu. I\u017cda anki jekk kemm il-darba dawn je\u0127lu, l-pro\u010bess kriminali m&#8217;hu ser ig\u0127allimna xejn dwar kif inkunu nistg\u0127u nevitaw xenarju simili fil-\u0121ejjieni.<\/p>\n<p>Inkjesta indipendenti dwar l-operazzjoni ta&#8217; &#8220;salvata\u0121\u0121&#8221; li se\u0127\u0127et fl-G\u0127id li g\u0127adda fil-ba\u0127ar g\u0127andha tmur lil hinn minn kwistjonijiet ta&#8217; responsabbilt\u00e0 kriminali u g\u0127andha tg\u0127arbel il-kwistjoni dwar jekk l-uffi\u010b\u010bju ta&#8217; Robert Abela u t-tmexxija tal-armata g\u0127amlux dak li kellhom jag\u0127mlu biex isalvaw \u0127ajjet in-nies.<\/p>\n<p>Ser ikollna l-\u0127tie\u0121a ta&#8217; inkjesta pubblika indipendenti sabiex ti\u0121i mg\u0127arbla l-im\u0121ieba tal-gvern fil-konfront tal-imxijja <em>Covid-19.<\/em> In-nies qed imutu u l-ekonomija tinsab fix-xifer. Possibbli li m&#8217;hemm ebda tag\u0127lima x&#8217;tittie\u0127ed minn din l-esperjenza sabiex inkunu f&#8217;po\u017cizzjoni a\u0127jar li nilqg\u0127u g\u0127aliha jekk imxijja b\u0127al din ter\u0121a&#8217; tiskatta fil-\u0121ejjieni? Robert Abela g\u0127andu jkun ra\u0121el bi\u017c\u017cejjed u jammetti li hu wkoll g\u0127andu l-\u0127ila li ji\u017cbalja.<\/p>\n<p>Je\u0127tie\u0121 li lill-Prim Ministru ng\u0127idulu li ma nistg\u0127ux nippermettulu li jabbu\u017ca mis-setg\u0127at e\u017cekuttivi tieg\u0127u u jag\u0127laq kull triq istituzzjonali li tista&#8217; twassal biex to\u0127ro\u0121 il-verit\u00e0. Ir-responsabbilt\u00e0 je\u0127tie\u0121 li tintrefa&#8217; minn min g\u0127andu jerfag\u0127ha.<\/p>\n<p>Dan huwa attakk fuq id-demokrazija tag\u0127na, jew fuq dak li fadal minnha.<\/p>\n<p>Minflok is-saltna tad-dritt issa g\u0127andna s-saltna ta&#8217; Robert.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tassew \u0127a\u0121a tal-mist\u0127ija meta ji\u0121i l-Prim Ministru u jirreferi g\u0127all-inkjesti pubbli\u010bi b\u0127allikieku dawn huma xi &#8220;log\u0127ba&#8221; inti\u017ci biex i\u0127arbtu u jimminaw il-pro\u010bess \u0121udizzjarju. L-inkjesti jsiru bis-sa\u0127\u0127a tal-Att dwar l-Inkjesti li kien g\u0127adda l-Parlament fl-1977. L-inkjesta dwar il-qtil ta&#8217; Daphne Caruana Galizia hi wa\u0127da ta&#8217; ming\u0127ajr pre\u010bedent g\u0127aliex qed isse\u0127\u0127 b&#8217;mod mill-aktar trasparenti f&#8217;kamra miftu\u0127a g\u0127all-pubbliku. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":95808,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95811\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=95811"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95811\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":95815,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/95811\/revisions\/95815\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/95808\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=95811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=95811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=95811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}