{"id":96813,"date":"2020-11-27T14:56:30","date_gmt":"2020-11-27T13:56:30","guid":{"rendered":"https:\/\/manueldelia.com\/?p=96813"},"modified":"2020-11-27T23:15:59","modified_gmt":"2020-11-27T22:15:59","slug":"qqed-tilghab-man-nar-simon-mercieca-u-ser-tinharaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/2020\/11\/qqed-tilghab-man-nar-simon-mercieca-u-ser-tinharaq\/","title":{"rendered":"Qed tilg\u0127ab man-nar, Simon Mercieca"},"content":{"rendered":"<p><img class=\"aligncenter size-full wp-image-96798\" src=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/file.aspx_-2.jpeg\" alt=\"\" width=\"630\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/file.aspx_-2-200x108.jpeg 200w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/file.aspx_-2-300x162.jpeg 300w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/file.aspx_-2-400x216.jpeg 400w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/file.aspx_-2-600x324.jpeg 600w, https:\/\/manueldelia.com\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/file.aspx_-2.jpeg 630w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>Dwar Simon Mercieca ktibt f&#8217;dan il-blog u okka\u017cjonalment insib ru\u0127i ninkwieta li, permezz tat-twe\u0121ibiet tieg\u0127i, nkun qed nag\u0127ti pubbli\u010bit\u00e0 mhux mist\u0127oqqa lill-qlajjiet ta&#8217; dan il-mi\u0121nun.<\/p>\n<p>Nista&#8217; nikteb patafjun dwar il-gideb li qed imexxi dan il-bniedem. G\u0127alih dawn ma jammontawx g\u0127al gideb i\u017cda huma fatti alternattivi li permezz tag\u0127hom jaqleb ta&#8217; ta\u0127t fuq ir-realt\u00e0 u jibdilha f&#8217;teorija &#8211; b\u0127al, ng\u0127idu a\u0127na, t-teorija tal-evoluzzjoni &#8211; li tista&#8217; tag\u0127\u017cel li tag\u0127milha tieg\u0127ek jew inkella twarrabha.<\/p>\n<p>B\u0127alissa jinsab g\u0127addej iredden dwar il-kuntrabandisti ta\u017c-\u017cejt u li dawn sal-lum g\u0127adhom ma ttellg\u0127ux il-qorti mill-Pulizija g\u0127aliex jien (Manuel Delia, jekk jog\u0127\u0121obkom) ma ridtx li dawn jittellg\u0127u l-qorti. Dan qed ig\u0127id li l-fatt li jien kont ktibt artiklu ftit anqas minn tliet snin ilu u li fih kont merejt l-istorja li ried ibella&#8217; l-gvern fis-sens li Daphne Caruana Galizia nqatlet min\u0127abba l-kuntrabandu ta\u017c-\u017cejt, b&#8217;xi mod huwa prova li kont g\u0127amilt pressjoni fuq is-so\u010bjet\u00e0 \u010bivili, fuq l-istampa, fuq il-Pulizija u fuq il-\u0120udikatura sabiex il-kuntrabandisti jit\u0127allew ji\u0121ru barra. U li din il-kon\u0121ura kont faqqastha biex je\u0127el Yorgen Fenech bil-qtil ta&#8217; Daphne.<\/p>\n<p>Il-verit\u00e0 hi li l-kitbiet ta&#8217; Simon Mercieca qed jitfg\u0127u dawl ikra\u0127 fuq il-professjoni tieg\u0127u ta&#8217; akkademiku u ta&#8217; storiku. Fi \u017cmien li fih in-nies qed &#8220;tixba&#8217; tisma&#8217; l-pariri l-esperti&#8221;, li fih ix-xjenza saret g\u0127a\u017cla\u00a0 g\u0127andekx temminha jew le, li fih l-istejjer dwar kon\u0121uri qed jing\u0127ataw kredibilit\u00e0 daqs dak li jing\u0127ata lill-fatti pruvati, bniedem akkademiku &#8211; li xog\u0127olu fis-so\u010bjet\u00e0 suppost hu li jikkonferma fatti dokumentati u li jwarrab il-qlajjiet li in\u0127olqu fl-img\u0127oddi &#8211; hu stess qed jivvinta qlajjiet \u0121odda b&#8217;mod mill-aktar qarrieq.<\/p>\n<p>Simon Mercieca jidher li jrid jipprova je\u017conera lil Yorgen Fenech, li jie\u0127u post il-Partit Laburista fit-taqtieha kontra l-familja ta&#8217; Daphne Caruana Galizia u li jimmina lis-so\u010bjet\u00e0 \u010bivili permezz tat-tixrid tal-gideb.<\/p>\n<p>Bi \u0127siebni nkompli nespandi dwar dan aktar &#8216;il quddiem.<\/p>\n<p>I\u017cda issa nixtieq nesprimi xi \u0127a\u0121a o\u0127ra. Nixtieq infiehem lil Simon Mercieca \u0127a\u0121a li g\u0127andu mnejn jifhimha jew g\u0127andu mnejn ma jifhimhiex. Storiku li apposta jag\u0127mel interpretazzjoni \u0127a\u017cina tal-intenzjonijiet ta&#8217; xi personalit\u00e0 medjevali jew ta&#8217; xi figura storika, li ji\u0121bed konklu\u017cjonijiet \u017cbaljati f&#8217;xi te\u017ci li mbag\u0127ad ti\u0121i mi\u010b\u0127uda minn \u0127addie\u0127or u li sa\u0127ansitra jigdeb u jivvinta dwar fatti stori\u010bi biex ipin\u0121i realt\u00e0 li te\u017cisti biss fl-imma\u0121inazzjoni tieg\u0127u, jista&#8217; jasal biex jitlef ir-reputazzjoni tieg\u0127u b\u0127ala storiku.<\/p>\n<p>Li kieku jkun hemm xi \u0127add li jmur ig\u0127id li Horatio Nelson kien bil-mo\u0127bi sostenitur ta&#8217; Napuljun min\u0127abba xi ittra falza li jing\u0127ad tkun instabet fid-dar ta&#8217; xi dixxendent tieg\u0127u, ikun dan ix-xi \u0127add li jispi\u010b\u010baw biex jiddie\u0127ku bih il-membri tal-professjoni tieg\u0127u stess. Stejjer b\u0127al dawn se\u0127\u0127ew fl-img\u0127oddi. U ser jibqg\u0127u jse\u0127\u0127u kemm qalb l-istori\u010bi kif ukoll qalb, ng\u0127idu a\u0127na, l-ispi\u017cjara. I\u017cda min jigdeb jew iqarraq bil-qarrejja tieg\u0127u dwar l-istorja ikun qed jag\u0127mel \u0127sara lilu nnifsu.<\/p>\n<p>Simon Mercieca sa\u0127ansitra qed iqarraq bil-pre\u017cent ukoll. Bis-sa\u0127\u0127a tal-isfond akkademiku tieg\u0127u, jista&#8217; jag\u0127ti l-ka\u017c li huwa jidhirlu li te\u017cisti distanza bejn il-konklu\u017cjonijiet li huwa ji\u0121bed u l-impatt li dawn jista&#8217; jkollhom fuq ir-realt\u00e0. Spe\u010bi ta&#8217;, mhix ser taqa&#8217; d-dinja jekk ikun hemm min jibla&#8217; l-istorja dwar Horatio Nelson. I\u017cda Simon Mercieca qed jilg\u0127ab ma&#8217; nirien li qed jitkebbsu fil-pre\u017cent.<\/p>\n<p>Huwa m&#8217;huwiex biss jitkellem f&#8217;isem Yorgen Fenech jew jiddikjara l-inno\u010benza tieg\u0127u jew &#8211; ag\u0127ar minn hekk &#8211; jallega li Fenech huwa vittma ta&#8217; <em>frame-up<\/em>. Qed ja\u0127dem qatig\u0127 biex ma ssirx \u0121ustizzja ma&#8217;\u00a0 Yorgen Fenech. U bil-g\u0127an li jaqdi lil Yorgen Fenech, Simon Mercieca qed jipprova jwa\u0127\u0127al ir-responsabbilt\u00e0 tal-qtil fuq \u0127addie\u0127or, xi drabi b&#8217;mod vag u, xi drabi o\u0127ra, b&#8217;mod anqas vag.<\/p>\n<p>Lil dawk il-persuni li jinsabu fuq quddiem nett fil-\u0121lieda favur il-verit\u00e0 u l-\u0121ustizzja g\u0127al Daphne Caruana Galizia, Simon Mercieca qed jattribwixxi intenzjoni kriminali fil-konfront tag\u0127hom, qerq u intenzjonijiet kriminali. Ippermettuli nispjega.<\/p>\n<p>Lill-\u0121urnalisti &#8211; jien inklu\u017c &#8211; xliehom li qed ja\u0127dmu biex dawk li huma \u0127atja g\u0127at-twettiq tal-assassinju jg\u0127adduha lixxa. Fi kliem ie\u0127or, li a\u0127na qarraqna jew li qed inqarrqu bil-kors tal-\u0121ustizzja.<\/p>\n<p>Lill-avukati li qed jidhru g\u0127all-familja tal-vittma &#8211; u indirettament lill-familja innifisha &#8211; qed jixlihom li l-motivazzjoni vera tag\u0127hom m&#8217;hix li tinkixef il-verit\u00e0 u li sse\u0127\u0127 il-\u0121ustizzja.<\/p>\n<p>Lill-prosekuturi, lill-investigaturi u lill-ma\u0121istrati qed jixlihom b&#8217;im\u0121ieba skorretta mmirata biex b&#8217;qerq issib lil Yorgen Fenech \u0127ati\u00a0 \u00a0 u biex min tassew hu \u0127ati tad-delitt jibqa&#8217; jgawdi mill-impunit\u00e0.<\/p>\n<p>Mercieca jikteb b&#8217;\u010berta kawtela. Mhux biex ma jag\u0127milx \u0127sara lil \u0127addie\u0127or u lill-kaw\u017ca favur il-verit\u00e0 u l-\u0121ustizzja, i\u017cda biex inaqqas il-\u0127sara potenzjali li jista&#8217; jikkaw\u017ca g\u0127alih innifsu. Dan ma jistax \u0127lief ifisser li, permezz ta&#8217; kitbietu, huwa m&#8217;huwiex biss qed ju\u017ca l-\u0127iliet tieg\u0127u b\u0127ala storiku, i\u017cda din il-kitba qed ifassalha b&#8217;mod biex legalment i\u0127ares lilu nnifsu. G\u0127alija jista&#8217; jikteb li jrid. Hu responsabbli ta&#8217; dak li jikteb anki jekk il-fatt li qed ji\u0121i u\u017cat minn persuna mixlija bi qtil u mill-avukati tieg\u0127u qed tag\u0127mel \u0127sara lill-kredenzjali akkademi\u010bi u professjonali tieg\u0127u.<\/p>\n<p>Bejnu u bejn il-kuxjenza tieg\u0127u, ma jkun jista&#8217; qatt jipprova jisku\u017ca ru\u0127u billi jg\u0127id li kien \u0127addie\u0127or li kiteb f&#8217;ismu.<\/p>\n<p>G\u0127aldaqstant dan li qed nikteb m&#8217;huwiex dwar kif jistg\u0127u jirrea\u0121ixxu fil-konfront tieg\u0127u l-vittmi tal-gideb &#8211; jew tal-fatti alternattivi &#8211; tieg\u0127u. Il-qrati jistg\u0127u jsibuh \u0127ati ta&#8217; disprezz u individwi jistg\u0127u jfittxuh g\u0127all-malafama.<\/p>\n<p>I\u017cda je\u017cistu \u010berti konsegwenzi li huwa konxju tag\u0127hom jew jista&#8217; jkun li ma jafx bihom. Wisq nissuspetta li jaf bihom.<\/p>\n<p>Meta jimmira l-kanuni tieg\u0127u fuq il-prosekutur, ikun qed ji\u0121\u0121ustifika l-bi\u017ca&#8217; li ta&#8217; sikwit ja\u0127kem bosta uffi\u010bjali pubbli\u010bi li jaqdu d-dmirijiet tag\u0127hom kif suppost: il-bi\u017ca&#8217; &#8211; li m&#8217;huwiex spjegat i\u017cda li jinftiehem &#8211; li tant rajna minnha waqt l-inkjesta pubblika dwar il-qtil ta&#8217; Daphne. L-istess jista&#8217; jing\u0127ad g\u0127all-attakki kontra l-attivisti, kontra l-\u0121urnalisti, kontra l-investigaturi tal-pulizija u kontra avukati u ma\u0121istrati. U stennew ukoll li jsiru attakki simili fuq im\u0127allfin, \u0121urati, e\u010b\u010betra.<\/p>\n<p>Dawn l-attakki jistg\u0127u ma jkunux kontinwi i\u017cda nkun l-ewwel wie\u0127ed li niskanta li kieku Keith Arnaud, Kurt Zahra, Rachel Montebello, Philip Galea Farrugia, Jason Azzopardi, Therese Comodini Cachia, il-familja Caruana Galizia, Jacob Borg, Caroline Muscat, Ivan Martin u o\u0127rajn, ma jieqfux xi ftit u fl-istess \u0127in jinteb\u0127u li g\u0127ad jasal jum li fih xi kap tal-mafja u dawk ta&#8217; madwaru jwa\u0127\u0127lu fihom talli kienu \u0121ew im\u0121ieg\u0127la jieklu ikla \u0127abs jew talli kellhom jinfatmu mis-setg\u0127a politika jew talli tilfu mijiet tal-miljuni ta&#8217; flejjes \u0121ejjin mill-kriminalit\u00e0.<\/p>\n<p>B\u0127alissa Simon Mercieca m&#8217;g\u0127andux inkwiet ta&#8217; din in-natura.<\/p>\n<p>Raphael Vassallo kien \u0127arrikni fil-qorti talli jien kont ktibt xi \u0127a\u0121a simili g\u0127al dak li ser nikteb u l-kwistjoni g\u0127adha pendenti quddiem il-qorti. Mhux ser niddejjaq ner\u0121a&#8217; ntenni l-istess \u0127a\u0121a g\u0127al mitt darba fil-konfront ta&#8217; Simon Mercieca.<\/p>\n<p>Il-kitba tieg\u0127u qieg\u0127da tkebbes il-bi\u017ca&#8217; li \u0127akmet lill-istituzzjonijiet u li\u010b-\u010bittadini ta&#8217; pajji\u017c ma\u0127kum mill-mafja. Yorgen Fenech jinsab mixli bi qtil. I\u017cda li kieku kellna qafas serju ta&#8217; li\u0121ijiet li jifhmu sewwa xi tfisser il-mafja u li jafu x&#8217;g\u0127odda hi me\u0127tie\u0121a biex inkunu nistg\u0127u nilqg\u0127ulha, Yorgen Fenech kien ji\u0121i mg\u0127oddi \u0121uri f&#8217;xi awla sotterranja eluf ta&#8217; mili &#8216;l bog\u0127od minn hawn.<\/p>\n<p>Ta\u0127t il-li\u0121i Taljana, l-qtil ta&#8217; Daphne kien jitqies b\u0127ala att terroristiku tal-mafja. Il-\u0127biberiji ta&#8217; Yorgen Fenech ma&#8217; Joseph Muscat, Keith Schembri u Melvyn Theuma kienu jitqiesu b\u0127ala asso\u010bjazzjoni mafju\u017ca. Il-kuntratt tal-Electrogas kien jitqies b\u0127ala att mafju\u017c f&#8217;kuntratt pubbliku.<\/p>\n<p>F&#8217;ka\u017c b\u0127al dan, dawk il-persuni li jkunu qed ifittxu li ssir \u0121ustizzja jing\u0127ataw protezzjoni estensiva mill-istat. Dawn in-nies ikunu konxji tar-riskji g\u0127as-sigurt\u00e0 tag\u0127hom li ne\u010bessarjament isibu ma&#8217; wi\u010b\u010bhom, i\u017cda jkunu jafu wkoll li l-istat ikun qed jara li dan ir-riskju jitnaqqas kemm jista&#8217; jkun.<\/p>\n<p>F&#8217;pajji\u017c li jkollu r-rieda li jeqred lill-mafja, kitbet Simon Mercieca titqies b\u0127ala att ta&#8217; <em>omert\u00e0 mafiosa<\/em>. Kitbietu titqies b\u0127ala messa\u0121\u0121 ta&#8217; intimidazzjoni li jkun irid iwassal il-kap tal-mafja lil dawk li jkunu qed jopponuh. Il-kitba ta&#8217; Simon Mercieca titqies b\u0127ala twissija kontra dawk li jkunu qed ja\u0127dmu biex il-kap jinstab \u0127ati u jduq il-\u0127abs. Mercieca jkun il-personifikazzjoni tal-isforzi tal-kap tieg\u0127u biex ji\u0121u ntimidati l-\u0121urnalisti, l-attivisti, l-investigaturi tal-pulizija, l-ma\u0121istrati, akkademi\u010bi o\u0127rajn, im\u0127allfin u \u0121urati li g\u0127ad iridu jintag\u0127\u017clu.<\/p>\n<p>Simon Mercieca, jekk tag\u0127\u017cel lil titkellem f&#8217;isem il-mafja, int titqies b\u0127ala mafju\u017c. X&#8217;aktarx li int &#8211; bir-reputazzjoni tieg\u0127ek kif inhi b\u0127alissa &#8211; d\u0127alt g\u0127al dan il-patt Fawstjan jew g\u0127all-flus jew g\u0127al dak li int tifhem li huwa presti\u0121ju jew inkella g\u0127all-gost u l-pja\u010bir pervers li tag\u0127mel dak li taf li m&#8217;huwiex mis-sewwa u dan bl-istess \u0127e\u0121\u0121a li tu\u017ca l-programm tieg\u0127ek fuq it-televi\u017cjoni biex tmeri lix-xjenza.<\/p>\n<p>M&#8217;g\u0127andix il-\u0127ila li nara l-patti Fawstjani jitwettqu. I\u017cda studjajt bi\u017c\u017cejjed kotba tal-letteratura u tal-istorja biex illum nifhem a\u0127jar li patti b\u0127al dawn dejjem jispi\u010b\u010baw f&#8217;di\u017castru. Meta u jekk jirnexxielek teqred il-\u0121ustizzja f&#8217;dan il-ka\u017c mill-aktar in\u0121ust li qatt kellu dan il-pajji\u017c fl-istorja moderna tieg\u0127u u meta l-img\u0127allem tieg\u0127ek jg\u0127addiha lixxa, xorta ser ikollok tag\u0127mel il-kontijiet mal-kuxjenza tieg\u0127ek.<\/p>\n<p>Min jag\u0127\u017cel li jilg\u0127ab man-nar, x&#8217;aktarx jispi\u010b\u010ba biex jin\u0127araq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dwar Simon Mercieca ktibt f&#8217;dan il-blog u okka\u017cjonalment insib ru\u0127i ninkwieta li, permezz tat-twe\u0121ibiet tieg\u0127i, nkun qed nag\u0127ti pubbli\u010bit\u00e0 mhux mist\u0127oqqa lill-qlajjiet ta&#8217; dan il-mi\u0121nun. Nista&#8217; nikteb patafjun dwar il-gideb li qed imexxi dan il-bniedem. G\u0127alih dawn ma jammontawx g\u0127al gideb i\u017cda huma fatti alternattivi li permezz tag\u0127hom jaqleb ta&#8217; ta\u0127t fuq ir-realt\u00e0 u jibdilha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":96799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96813\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=96813"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96813\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":96820,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96813\/revisions\/96820\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96799\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=96813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=96813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/manueldelia.com\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=96813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}